Tebligat hukuku, bir dava, icra takibi veya idari işlemin taraflara usulüne uygun şekilde bildirilmesini düzenleyen ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile buna bağlı yönetmeliklerde ayrıntılı biçimde şekle bağlanmış bir usul hukuku dalıdır. Tebligatın kime, nerede, hangi usulle ve hangi tarihte yapılmış sayılacağı; süreler, itiraz hakları, temyiz yolları ve hatta bir dosyanın kesinleşip kesinleşmediği bu kurallara bağlıdır. Uygulamada karşılaşılan uyuşmazlıkların büyük bölümü, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı tartışmasından doğar.
1. Tebligat hukukunun kaynakları
Tebligat işlemleri dört temel düzenlemeye dayanır: 7201 sayılı Tebligat Kanunu, Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik, Elektronik Tebligat Yönetmeliği ve yurt dışı tebligat/istinabe taleplerinde uygulanan usul ve esaslara dair tebliğ. Kanunda düzenlenmeyen ayrıntılar yönetmelikte, elektronik tebligata ilişkin teknik ve usul kuralları ise ayrı bir yönetmelikte yer alır.
2. Genel esaslar ve tebligat türleri
Tebligat Kanunu’nun genel ilkeleri, kapsamı ve tebligatın hangi usullerle (memur, PTT, elektronik ortam) yapılabileceği aşağıdaki makalede ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
→ Tebligat Kanunu’nun Kapsamı ve Genel İlkeleri
→ Bilinen Adreste Tebligat ve Adres Kayıt Sistemi (Mernis) Adresi Kuralı (yayında değil)
3. Muhataba göre tebligat yöntemleri
Tebligatın kime yapılacağı, muhatabın statüsüne göre değişir. Bu başlık altında sırasıyla şu makaleler yayınlanacaktır: vekile ve avukat bürosuna tebligat, kanuni temsilciye tebligat, tüzel kişilere ve ticari işletmelere tebligat, aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebligat, meslek ve sanat erbabına işyerinde tebligat, otel/hastane/fabrika/okul gibi yerlerde tebligat, askeri şahıslara tebligat, tutuklu ve hükümlülere tebligat, apartman yöneticisine ve bağımsız bölüm sahibine tebligat. (makaleler hazırlanma aşamasında)
4. Tebligatın yapılamaması ve usulsüz tebligat
Muhatabın adreste bulunamaması, tebellüğden kaçınması veya tebligatın usulüne aykırı yapılması hâlinde uygulanacak kurallar ayrı başlıklarda incelenecektir: muhatabın geçici olarak başka yere gitmesi, 21. madde tebligatı (tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina), usulsüz tebligatın hukuki sonuçları, tebliğ mazbatasının içeriği, imza atamayacak durumda olanlara tebligat. (makaleler hazırlanma aşamasında)
5. Adres değişikliği ve ilanen tebligat
Adresini değiştiren tarafın bildirim yükümlülüğü ile adresi meçhul olanlara ilan yoluyla tebligat usulü bu başlıkta ele alınacaktır. (makaleler hazırlanma aşamasında)
6. Yurt dışı tebligat
Yabancı ülkede bulunanlara, yurt dışındaki Türk vatandaşına büyükelçilik/konsolosluk yoluyla ve Türkiye’de yabancılara yapılacak tebligatın usulü ile yurt dışı tebligat masrafları bu başlık altında işlenecektir. (makaleler hazırlanma aşamasında)
7. Elektronik tebligat (UETS)
Elektronik tebligatın kimler için zorunlu olduğu, adres alma/kapatma süreci ve delil kaydının ispat gücü ayrı makalelerde incelenecektir. (makaleler hazırlanma aşamasında)
8. Yargılama sürecine özgü tebligat kuralları
Celse esnasında veya kalemde tebligat, vekiller arası tebligat ve Cumhuriyet başsavcılığına tebligat bu başlıkta ele alınacaktır. (makaleler hazırlanma aşamasında)
9. Tebligat Kanunu’ndaki cezai hükümler
Yanlış adres bildirmek, tebliğ evrakının muhatabına verilmemesi, tebliğ memuruna yalan beyanda bulunmak ve tebliğ evrakının/ihbarnamenin taliki ile ilgili suçlar, ceza hukuku kapsamında ayrı makalelerde incelenecektir.