Yurt dışında suç işleyen bir Türk vatandaşı Türkiye’de yargılandığında verilecek ceza tamamen Türk hukukunun öngördüğü sınırlar içinde mi olacaktır, yoksa suçun işlendiği ülkenin kanunu da hesaba katılacak mıdır? TCK Madde 19, yabancı kanunun göz önünde bulundurulması meselesini düzenleyerek bu soruya yanıt verir. Bu madde, TCK Madde 11 veya TCK Madde 12 kapsamında yargılama yetkisi kurulduktan sonra, cezanın nasıl hesaplanacağına ilişkin önemli bir güvence içerir.

TCK Madde 19 Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması Madde Metni

“(1) Türkiye’nin egemenlik alanı dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye’de yargılama yapılırken, Türk kanununa göre verilecek olan ceza, suçun işlendiği ülke kanununda öngörülen cezanın üst sınırından fazla olamaz.

(2) Ancak suçun;

a) Türkiye’nin güvenliğine karşı veya zararına olarak,

b) Türk vatandaşına karşı ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisi zararına olarak,

işlenmesi durumunda, yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.”

Diğer TCK maddeleri için → 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu tam metnine bakınız

TCK Madde 19’un Temel Mantığı: İki Aşamalı Hesaplama

Türk hâkimi yabancı ülke kanununu doğrudan uygulamaz; bu, egemenlik ilkesiyle bağdaşmaz. Yabancı kanun, suçun tanımı veya nitelendirilmesi bakımından değil, yalnızca cezanın üst sınırının belirlenmesinde bir ölçüt olarak devreye girer.

Uygulama iki aşamada gerçekleşir. Hâkim önce Türk kanunlarını uygulayarak cezayı belirler; tüm ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenleri, TCK Madde 3’teki orantılılık ilkesi çerçevesinde hesaba katar. Ardından bulunan cezayı suçun işlendiği ülke kanunundaki üst sınırla karşılaştırır. Türk hukukuna göre belirlenen ceza bu sınırı aşıyorsa aşan kısım düşürülür; aşmıyorsa yabancı kanunun herhangi bir etkisi kalmaz.

Yabancı Kanunun Üst Sınırı Nasıl Tespit Edilir?

Bu sorunun yanıtı uygulamada ciddi önem taşır. Yargıtay, pek çok kararında yabancı ülke kanununun ilgili maddesinin dosyaya getirtilmesi, yeminli mütercimlere tercüme ettirilmesi ve hangi maddenin esas alındığının hükümde açıkça gösterilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu adımlar atılmadan kurulan hüküm bozulmaya açıktır.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi – E. 2011/3315, K. 2011/3725, T. 26.10.2011: Bulgaristan’da taksirle ölüme yol açan ve kovuşturması Türkiye’ye devredilen bir davada Daire; Bulgaristan Ceza Kanunu’nun suç tarihindeki ve güncel düzenlemelerinin getirtilip yeminli mütercimlere tercümelerinin yaptırılmasını ve ceza tayininde yabancı ülke kanunundaki ceza miktarının dikkate alınması gerektiğini belirleyerek bozma kararı vermiştir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi – E. 2019/6492, K. 2020/7143, T. 10.11.2020: Almanya’da uyuşturucu ticareti yapan ve Türkiye’de yargılanan sanık hakkında, Almanya’nın ilgili kanununda suç tarihi itibarıyla bu suç için öngörülen cezanın üst sınırı belirlenmeden hüküm kurulmasını bozma nedeni sayan Daire; TCK Madde 19’un uygulanmasının eksik araştırma yapılmaksızın gerçekleştirilemeyeceğini vurgulamıştır.

Kanunların Kül Hâlinde Karşılaştırılması

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre bu karşılaştırma, yalnızca sayısal değerlerin yan yana getirilmesinden ibaret değildir. Türk kanunu ile yabancı ülke kanunu bir bütün olarak ele alınmalıdır.

Yargıtay 6. Ceza Dairesi – E. 2024/2654, K. 2025/9226, T. 23.10.2025: Avusturya’da birden fazla yağma suçu işleyen ve Türkiye’de yargılanan sanık hakkında Daire; TCK Madde 19 uyarınca lehe yasanın saptanmasında Türk kanununda bulunup yabancı ülke kanunundaki cezaya en yakın cezanın tespit edilmesi ve kanunların kül hâlinde ele alınması gerektiğini belirtmiştir. Eksik araştırma ile karar verilmesini hukuka aykırı bularak bozmuştur.

İstisna: Yabancı Kanunun Gözetilmediği Hâller

TCK Madde 19’un ikinci fıkrası iki önemli istisna öngörür. Bu istisnalar kapsamına giren suçlarda yabancı ülke kanununun üst sınırı dikkate alınmaz; Türk hâkimi tamamen Türk hukuku çerçevesinde ceza tayin eder.

Birinci istisna, suçun Türkiye’nin güvenliğine karşı veya zararına işlenmesi hâlidir. İkinci istisna ise suçun bir Türk vatandaşına karşı ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş özel hukuk tüzel kişisinin zararına işlenmesi hâlidir. Bu ikinci istisna sayesinde, yurt dışında bir Türk vatandaşını dolandıran veya cinsel saldırıya uğratan kişi Türkiye’de yargılandığında, suçun işlendiği ülkenin kanunundaki üst sınır hesaba katılmaz.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi – E. 2023/2761, K. 2023/3390, T. 23.05.2023: Çek Cumhuriyeti’nde bir Çek vatandaşı çocuğa yönelik cinsel istismar suçundan yargılanan Türk sanık hakkında, mağdur Türk vatandaşı olmadığından TCK Madde 19/2 istisnası devreye girmemiş ve Çek hukukundaki üst sınır olan 8 yıl tavan olarak esas alınmıştır.

Açık Denizde İşlenen Suçlarda TCK Madde 19

Yargıtay 10. Ceza Dairesi – E. 2024/10342, K. 2025/8983, T. 29.09.2025: Geminin hangi ülke uyrukluğunda olduğunun araştırılması gerektiğini belirleyen Daire; geminin yabancı devlet uyrukluğunda olduğunun tespiti hâlinde, TCK Madde 8’deki yer bakımından uygulama kuralları çerçevesinde suçun açık denizde işlendiği kabul edileceğini ve TCK Madde 19 uyarınca geminin uyruğu olduğu devletin kanununda öngörülen cezanın üst sınırının belirlenmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Pratikte TCK Madde 19 Ne Zaman Devreye Girer?

Yabancı kanunun göz önünde bulundurulması meselesi, yurt dışında suç işleyip Türkiye’de yargılanan her sanığı doğrudan ilgilendirir. Savunma açısından sorulması gereken temel sorular şunlardır: Suç Türkiye’nin egemenlik alanı dışında mı işlendi? Mağdur Türk vatandaşı mı yoksa yabancı mı — bu ayrım istisnayı devreye sokar mı? Suçun işlendiği ülke kanununun ilgili maddesi dosyaya getirtilmiş ve tercüme ettirilmiş mi? Türk hukukuna göre belirlenen ceza, yabancı kanundaki üst sınırı aşıyor mu?

Bu sorular yanıtlanmadan kurulan hükümler Yargıtay tarafından tutarlı biçimde bozulmaktadır. Yabancı ülke kanununun dosyaya getirilmesi, tercüme ettirilmesi ve ilgili maddenin hükümde gösterilmesi, cezayı doğrudan etkileyen bir savunma stratejisi meselesidir. Deneyimli bir İstanbul ceza avukatı ile çalışmak, bu güvencenin etkin biçimde kullanılmasını sağlar.

Sonuç

TCK Madde 19, yurt dışında işlenen suçlardan dolayı Türkiye’de yargılama yapılırken sanığa önemli bir güvence sağlar: Türk kanununa göre verilecek ceza, suçun işlendiği ülke kanunundaki üst sınırı aşamaz. Bu güvence, mağdurun Türk vatandaşı olması veya suçun Türkiye’ye karşı işlenmesi hâlinde kaldırılır.

Uygulamada bu maddenin gözden kaçırılması veya yabancı kanunun dosyaya getirtilmeden hüküm kurulması, Yargıtay tarafından tutarlı biçimde bozma nedeni sayılmaktadır. Yurt dışı bağlantılı bir suçlamayla karşı karşıyaysanız, TCK Madde 19’un savunmanıza sağlayabileceği avantajı değerlendirmek için bir Bakırköy ceza avukatı ile görüşmeniz, sürecinizi en sağlıklı biçimde yönetmenizi sağlayacaktır.

İletişim & Danışma

Yurt dışında işlenen bir suç nedeniyle Türkiye’de yargılanıyorsanız, suçun işlendiği ülke kanunundaki ceza üst sınırının doğru tespit edilmesi ve TCK Madde 19’un savunmanıza uygulanması, cezanızın miktarını doğrudan etkileyebilir. Sarıoğlu & Sefer Hukuk Bürosu olarak, yurt dışı bağlantılı ceza davalarında yabancı kanun araştırması, ceza tavanı hesaplaması ve uluslararası adli yardımlaşma süreçleri dahil müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunuyoruz. Dosyanızı gizlilik çerçevesinde değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

📍 Adres: Osmaniye, İsmail Erez Blv No: 9/2, 34146 Bakırköy/İstanbul
📞 Telefon: 0507 551 87 38
📧 E-posta: bilgi@sarioglusefer.com
🌐 Web: www.sarioglusefer.com