Sarhoş ya da uyuşturucu etkisindeyken suç işleyen kişi cezalandırılır mı? Öfke ve gazap halinde işlenen suçlar farklı mı değerlendirilir? Bu sorular, ceza davalarında sıklıkla gündeme gelen ve yanıtı dikkatle değerlendirilmesi gereken meselelerdir. TCK’nın 34. maddesi bu durumları düzenlemekte; ancak Yargıtay bu maddeyi uygulamada son derece sınırlı tutmaktadır. Bu yazıda TCK m.34’ün ne anlama geldiğini, hangi … Devamını oku

İşitme ve konuşma yeteneğinden doğuştan ya da erken yaşta yoksun kalan bir kişinin dünyayla kurduğu iletişim, algılama biçimi ve toplumsal değerleri kavrama kapasitesi, işiten ve konuşan bir kişiyle özdeş değildir. Kanun koyucu bu gerçekliği görmezden gelmemiş; ceza sorumluluğunu belirlerken sağır ve dilsiz kişiler için ayrı bir düzenleme öngörmüştür. TCK’nın 33. maddesi, sağır ve dilsizlerin ceza … Devamını oku

Ceza hukuku, suç işleyen kişiyi yalnızca eyleminden değil; o eylemi gerçekleştirirken sahip olduğu zihinsel kapasiteden de sorumlu tutar. Bir kişi ne yaptığını, bunun hukuken ne anlama geldiğini ve davranışlarını kontrol edip edemediğini kavrayamıyorsa, ceza sorumluluğu ya hiç doğmaz ya da önemli ölçüde azalır. TCK’nın 32. maddesi, akıl hastalığının ceza sorumluluğuna etkisini düzenler. Bu madde, sanığın … Devamını oku

Ceza hukuku, herkese aynı gözle bakmaz. Bir yetişkinin işlediği suçla, henüz dünyayı tam anlamıyla kavrayamamış bir çocuğun işlediği suç aynı kefeye konulamaz. Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesi de tam bu anlayışla şekillenmiştir: Suç tarihinde reşit olmayan çocuklar için ceza sorumluluğu ya hiç doğmaz ya da önemli ölçüde azalır. Ancak bu kural basit bir indirimden ibaret … Devamını oku

Ceza hukukunun temel ilkelerinden biri şudur: Bir kişi, ne yaptığını bilerek ve isteyerek suç işlemişse sorumlu tutulur. Peki ya kişi yanılıyorsa? Elindeki silahın dolu olmadığını sanıyorsa, karşısındaki kişinin yaşını yanlış biliyorsa ya da yaptığının hukuka aykırı olduğunu fark etmiyorsa? İşte TCK’nın 30. maddesi tam bu soruyla ilgilenir. Hata hükümleri, kişinin gerçeklik algısı ile hukuki gerçeklik … Devamını oku

Ceza hukukunda her suç aynı kefeye konulmaz. Aynı fiil, farklı koşullar altında işlenmiş olabilir; ve bu koşullar cezayı doğrudan etkiler. Haksız tahrik de tam olarak bu mantıkla hayat bulmuş bir kurumdur: Bir başkasının haksız davranışı sizi öyle bir öfkeye veya derinden sarsacak bir acıya sürüklediyse, ve siz bu etkiyle bir suç işlediyseniz, Türk Ceza Kanunu … Devamını oku

Bir kişi başkasının tehdidi veya zorlaması altında suç işlerse ne olur? Hukuk bu kişiyi tam anlamıyla suçlu sayar mı? Türk ceza hukukunda bu soruyu yanıtlayan düzenleme TCK’nın 28. maddesidir. Bu madde, belirli koşullar altında cebir ve tehdit karşısında suç işleyen kişinin cezalandırılmamasını; asıl sorumluluğun ise zorlamayı kullanan kişiye yüklenmesini öngörmektedir. Ancak Yargıtay bu kurumu son … Devamını oku

Meşru savunma yapan biri, kendisine yönelen saldırıyı savuştururken gereğinden fazlasını yapabilir. Kanunun emrini yerine getiren bir görevli, yetkisinin çizdiği sınırı farkında olmadan aşabilir. Bu gibi durumlarda ortaya çıkan tablo ne tam bir hukuka uygunluktur ne de olağan bir suçtur. TCK’nın 27. maddesi tam olarak bu aradaki alanı düzenler: hukuka uygunluk nedeninin sınırı aşılmış, ama bu … Devamını oku

Bir cerrah, hastanın onayıyla ameliyat yapıyor. Bir gazeteci, kamuoyunu ilgilendiren bir gerçeği haberleştiriyor. Bir kişi, kendi bedenine ilişkin bir kararını özgürce veriyor. Bu eylemlerin tamamı görünürde ceza normunun kapsamına girebilir; ama hepsinin ortak bir noktası var: ya bir hakkın kullanılmasına dayanır ya da ilgilinin geçerli rızasına. TCK’nın 26. maddesi, bu iki hukuka uygunluk nedenini bir … Devamını oku

Biri size saldırıyor. Kaçacak yeriniz yok ya da kaçmanız beklenmemeli. Kendinizi korumak için karşılık veriyorsunuz ve karşınızdaki kişi yaralanıyor ya da hayatını kaybediyor. Bu durumda ceza alır mısınız? TCK’nın 25. maddesi bu soruya yanıt verir. Meşru savunma ve zorunluluk hali, ceza hukukunun en köklü ve en çok tartışılan hukuka uygunluk nedenlerinden ikisidir. Koşulları tam olarak … Devamını oku