İnternetten Dernek Adına Yardım Toplama

İnternetten dernek adına yardım toplama, sosyal medya üzerinden bağış kampanyası düzenleme ve dijital ödeme sistemleriyle yardım talep etme faaliyetleri, işlemin hukuki niteliğine göre 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu kapsamında izne tabi olabilir. Derneğin kendi statüsüne uygun olarak kendiliğinden yapılan bağışları kabul etmesi ile Instagram, Facebook, X, TikTok veya internet sitesi üzerinden belirli bir amaç için kamuya yönelik yardım çağrısı yapması aynı hukuki işlem değildir. Özellikle kampanya kapsamında IBAN paylaşılması, SMS ile yardım istenmesi veya çevrim içi ödeme bağlantısı kullanılması, yardım toplama mevzuatının uygulanmasını gerektirebilir.

2860 sayılı Kanun’un 2, 5 ve 6. maddeleri ile Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik, dijital ortamdaki faaliyetler için temel hukuki çerçeveyi oluşturur. İnternet üzerinden para aktarılabiliyor olması tek başına faaliyeti hukuka uygun hâle getirmez. Değerlendirmede işlemin bağış kabulü mü, yoksa organize bir yardım toplama faaliyeti mi olduğu belirleyicidir.

İnternetten Dernek Adına Yardım Toplamak Yasal mı?

Evet. Derneklerin internet üzerinden yardım toplaması hukuken mümkündür. Ancak bu faaliyet 2860 sayılı Kanun kapsamında yardım toplama niteliği taşıyorsa, kanuni istisnalar dışında önceden yetkili makamdan izin alınmalıdır.

2860 sayılı Kanun’un 5. maddesi, bankalarda hesap açtırılması ve bilgilerin otomatik veya elektronik olarak işleme tabi tutulduğu sistemlerin kullanılması suretiyle yardım toplanabileceğini düzenlemektedir. Bu nedenle dijital ödeme altyapıları, internet siteleri ve elektronik sistemler hukuken kullanılabilecek yöntemler arasındadır.

Bununla birlikte kanunun bir yönteme izin vermesi, bütün derneklerin o yöntemi idari izin almadan kullanabileceği anlamına gelmez. Yardım toplama yönteminin hukuken mümkün olması ile somut kampanyanın izin şartlarını karşılaması ayrı meselelerdir.

İnternetten Bağış Kabul Etmek ile Yardım Toplamak Arasındaki Fark

2860 sayılı Kanun’un 2. maddesinin ikinci fıkrası, derneklere kendi statülerine göre üyeleri veya diğer kişiler tarafından yapılan bağış ve yardımları ve öz kaynaklarından elde ettikleri gelirleri kanunun kapsamı dışında bırakmaktadır.

Bu düzenleme, derneklerin olağan bağış kabul etme yetkisini korur. Ancak internet üzerinden yürütülen her para talebinin bağış kabulü olarak nitelendirilmesine olanak sağlamaz.

Derneğin Kendi İnternet Sitesinden Bağış Kabul Etmesi

Bir derneğin kendi internet sitesinde bağış yapılmasına olanak sağlayan bir bölüm oluşturması ve kişilerin kendi iradeleriyle bu bölüm üzerinden bağış göndermesi, işlemin niteliğine göre derneğin olağan bağış kabulü kapsamında değerlendirilebilir.

Örneğin derneğin internet sitesinde kurumsal bilgilerinin, faaliyetlerinin ve bağış kabulüne yönelik hesap bilgilerinin bulunması ile belirli bir hedef tutara ulaşmak amacıyla geniş kitlelere yöneltilmiş çağrılar yapılması arasında hukuki fark vardır.

İkinci durumda internet sitesi bir yardım toplama kampanyasının aracı hâline gelebilir. Dolayısıyla internet sitesinin derneğe ait olması, kampanyayı kendiliğinden izin yükümlülüğünden muaf tutmaz.

Sosyal Medyada Bağış Çağrısı Yapılması

Bir derneğin sosyal medya hesabından belirli bir ihtiyaç için para istenmesi, kampanya süresi ve hedef miktar açıklanması, ödeme bağlantısı paylaşılması veya kamuoyuna sürekli bağış çağrıları yöneltilmesi, yardım toplama faaliyeti bakımından önemli göstergelerdir.

Özellikle organize bir kampanyada, “Bu ay sonuna kadar belirlenen tutarı toplamak için hesabımıza katkıda bulunun” şeklindeki çağrılar, sıradan bir bağış kabulünden farklı olarak değerlendirilir.

Bununla birlikte yalnızca bir sosyal medya paylaşımının bulunmasından hareketle bütün işlemlerin aynı hukuki sonucu doğurduğu söylenemez. Çağrının içeriği, kapsamı, hedef kitlesi, sürekliliği ve uygulanma yöntemi birlikte incelenmelidir.

Bu ayrımın genel hukuki çerçevesi derneklerin bağış kabulü ile yardım toplama arasındaki fark kapsamında ayrıca ele alınmaktadır.

Hangi Dijital Faaliyetler Yardım Toplama İzni Gerektirebilir?

İnternet ve sosyal medya faaliyetlerinde kullanılan teknik yöntemden çok, bu yöntemin hangi amaçla kullanıldığı önem taşır.

Tablodaki değerlendirmeler, yöntemlerin hukuki niteliğine ilişkin genel çerçeveyi göstermektedir. Somut olayda kampanyanın gerçekten yardım toplama kapsamına girip girmediği ayrıca belirlenmelidir.

Sosyal Medyada IBAN Paylaşmak İçin İzin Gerekir mi?

IBAN paylaşılması tek başına değil, bu paylaşımın hangi faaliyet kapsamında gerçekleştirildiği bakımından değerlendirilmelidir. Bir derneğin olağan bağış kabulü için kurumsal banka hesabını belirtmesi ile kamuya açık bir kampanyada herkesten belirli amaçla para istemesi aynı değildir.

Örneğin bir eğitim derneğinin kendi internet sitesinde olağan bağış kabulüne ilişkin kurumsal hesap bilgisini bulundurması, somut koşullara göre statüsüne uygun bağış kabulü niteliği taşıyabilir.

Buna karşılık aynı derneğin sosyal medyada belirli sayıda öğrenciye destek sağlamak amacıyla hedef tutar belirleyip geniş katılımlı bir kampanya başlatması hâlinde, 2860 sayılı Kanun kapsamında izin gerekliliği gündeme gelir.

Özellikle kişisel banka hesaplarının kullanılması, hesap sahibinin kimliği ile yardımın gerçek yararlanıcısının farklı olması ve kampanyayı yürüten kişilerin yetkilerinin belirsizliği ilave hukuki riskler doğurur.

Dernek adına gerçekleştirilen işlemlerde, para hareketlerinin dernek muhasebesiyle ilişkilendirilebilir ve denetlenebilir olması gerekir.

Instagram, TikTok ve Diğer Platformlarda Yardım Kampanyası Nasıl Düzenlenir?

Sosyal medya üzerinden yürütülecek bir yardım toplama kampanyası, yalnızca paylaşım hazırlanması ve hesap bilgilerinin yayımlanmasından ibaret değildir. Faaliyetin kapsamı, yetkili organ kararı, izin, ödeme yöntemi, kayıt sistemi ve sonuç bildirimleri önceden planlanmalıdır.

1. Kampanyanın Hukuki Niteliğinin Belirlenmesi

Öncelikle planlanan faaliyetin derneğin kendi statüsüne uygun olağan bağış kabulü mü, yoksa 2860 sayılı Kanun kapsamında yardım toplama mı olduğu belirlenmelidir.

Faaliyetin yardım toplama kapsamında olduğu sonucuna varılıyorsa, kanuni muafiyet bulunmadıkça kampanya başlamadan önce izin alınır.

2. Dernek Yönetim Kurulunun Karar Alması

Dernek tarafından yürütülecek kampanyanın amacı, tahmini hedef tutarı, uygulanacak yöntemleri ve görev dağılımı yönetim kurulu tarafından karara bağlanmalıdır.

2860 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre tüzel kişilerin yardım toplama faaliyetlerindeki sorumlu kurulu yönetim organlarıdır. Bu nedenle yönetim kurulu üyelerinin yalnızca kampanyayı duyurmakla değil, yardımın korunması, kayıt altına alınması ve amaca uygun kullanılmasıyla ilgili sorumlulukları da bulunmaktadır.

3. Yetkili Makama Başvurulması

2860 sayılı Kanun’un 7. maddesi, yardım toplama izninde yetkili makamı faaliyetin coğrafi kapsamına göre belirlemektedir:

• Bir ilçenin sınırları içinde yürütülecek faaliyet için ilgili kaymakamlık,
• Bir ilin birden fazla ilçesini kapsayan faaliyet için ilgili valilik,
• Birden fazla ili kapsayan faaliyet için yardım toplayacak kuruluşun yerleşim yerinin bulunduğu ilin valiliği yetkilidir.

Dijital kampanyalarda erişimin teknik olarak ülke genelinden mümkün olması ile faaliyetin fiilen hangi coğrafi kapsamda yürütülmesinin planlandığı birbirinden ayrılmalıdır. Sosyal medya reklamlarının hedef kitlesi, kampanya planı ve yardım toplama yöntemleri bu değerlendirmede önemlidir.

Başvuru, Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesi doğrultusunda Yardım Toplama Başvuru Formu (Ek-1) ile gerçekleştirilir.

Başvuruda yardımın amacı, hedeflenen miktar, faaliyetin yürütüleceği yerler, kullanılacak yöntemler ve gerekli diğer bilgiler gösterilir. Dijital kampanya için banka hesabı, SMS veya elektronik ödeme sistemi kullanılacaksa bu yöntemlerin de başvuru ve izin kapsamına uygun olması gerekir.

İzin başvurusunun esasları, dernek yardım toplama izni ve izinsiz toplamanın sonuçları başlıklı ayrı makalede ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Dijital Yardım Kampanyalarında İzin Numarası Gösterilmesi Zorunlu mu?

Evet. Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in 7. maddesine göre yardım toplama izni verilenlerin, internet ortamı dâhil yardım toplama faaliyetlerinde kullandıkları her türlü materyalde DERBİS üzerinden verilen yardım toplama izin numarasını göstermeleri zorunludur.

Bu yükümlülük, somut kampanyada kullanılan internet sayfaları, dijital afişler, sosyal medya görselleri ve diğer yardım toplama materyalleri bakımından dikkate alınmalıdır.

Cumhurbaşkanınca izin almadan yardım toplayabileceği kararlaştırılan kuruluşlar ise kendilerine verilen kararın yılı ve sayısını belirtmekle yetinirler.

İzin numarasının paylaşılması yalnızca şekli bir yükümlülük değildir. Kampanyanın hangi izinle yürütüldüğünün anlaşılmasını kolaylaştırır. Ancak gerçek olmayan bir numaranın yazılması veya başka bir kampanyaya ait iznin kullanılması, faaliyeti hukuka uygun hâle getirmez.

IBAN ve SMS Numaraları İdareye Bildirilmeli mi?

Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in 7. maddesi uyarınca bankada hesap açmak veya elektronik sistemlerden yararlanmak suretiyle yardım toplama izni verilen kişi ve kuruluşlar, kampanyada kullanılacak hesap numaralarını, SMS numaralarını ve benzeri bilgileri izni takip eden 30 gün içinde izin veren makama bildirmekle yükümlüdür.

Bu 30 günlük süre, izinsiz şekilde yardım toplayabilmek için tanınmış bir bekleme veya serbest faaliyet süresi değildir. Önce gerekli izin alınır; ardından ilgili hesap ve iletişim bilgilerine ilişkin bildirim yükümlülüğü yerine getirilir.

Örneğin bir dernek yardım toplama izni aldıktan sonra kampanyada kullanılacak özel bir banka hesabı açarsa, bu hesabın bilgileri mevzuatta belirtilen süre içinde izin veren makama bildirilmelidir.

Kamu Yararına Çalışan Dernekler İnternetten İzinsiz Yardım Toplayabilir mi?

Her kamu yararına çalışan dernek, yalnızca bu statüsü nedeniyle izin almadan yardım toplama hakkına sahip değildir.

2860 sayılı Kanun’un 6. maddesi uyarınca kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflardan hangilerinin izin almadan yardım toplayabileceği Cumhurbaşkanınca belirlenerek ilan edilir.

Bu nedenle iki farklı hukuki durum söz konusudur:

• Bir derneğin kamu yararına çalışan dernek statüsüne sahip olması,
• Bu derneğin yardım toplama bakımından ayrıca izin muafiyetinin bulunması.

İzin muafiyeti bulunan kuruluşlar açısından da uygulanabilir bildirim, belgelendirme ve hesap verebilirlik yükümlülükleri devam eder. Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesi, bu kuruluşların faaliyet sonunda Yardım Toplama Sonuç Bildirimi vermesine ilişkin kuralları düzenlemektedir.

İnternet Üzerinden Toplanan Yardımlar Nasıl Belgelendirilir?

İnternetten yapılan para transferleri, derneğin mali kayıt yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 11. maddesine göre dernek gelirlerinin bankalar aracılığıyla toplanması hâlinde banka dekontu veya hesap özeti gibi belgeler alındı belgesi yerine geçer.

Bununla birlikte 2860 sayılı Kanuna göre yürütülen bir yardım toplama faaliyetinde, özel kampanyanın gelirleri ile derneğin olağan bağış, aidat ve diğer gelirlerinin birbirinden ayırt edilebilir olması gerekir.

Dijital kampanyalarda sağlıklı bir kayıt düzeni bakımından şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Yardımların hangi kampanya kapsamında alındığının belirlenebilmesi,
• Banka ve elektronik ödeme hareketlerinin muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırılabilmesi,
• Ödeme hizmeti sağlayıcısının kesintileri ile derneğe ulaşan net tutarın ayrı gösterilebilmesi,
• Bağışların hangi amaçla kullanıldığının dayanak belgelerle açıklanabilmesi,
• İade edilen ödemelerin, başarısız işlemlerin ve iptallerin kayıtlardan izlenebilmesi.

Dernek gelirlerinin tahsilinde görevlendirilen kişilerin yetkilendirilmesi ise ayrı bir yükümlülük alanıdır. Bu konu dernek gelir toplama yetki belgesi kapsamında değerlendirilmelidir. Gelir toplama yetki belgesi, 2860 sayılı Kanun gereğince alınması gereken yardım toplama izninin yerine geçmez.

Dijital Yardım Toplama Kampanyası Ne Kadar Sürebilir?

2860 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre yardım toplama süresinin belirlenmesi izin veren makama aittir. İlk izin süresi bir yılı geçemez. Haklı sebepler varsa yetkili makam tarafından mevzuattaki sınırlar içinde uzatılabilir.

İzin süresinin sona ermesiyle kampanyanın dijital görünürlüğünün kendiliğinden ortadan kalkmayacağı unutulmamalıdır. İnternet sitesinde bırakılmış aktif bağış butonları, sponsorlu reklamlar, otomatik yönlendirmeler ve sosyal medya bağlantıları kampanya bitiminde ayrıca kontrol edilmelidir.

Süre uzatılmadan izin kapsamında yardım toplama faaliyetine devam edilmesi, izin sınırlarının aşılması bakımından hukuki risk oluşturur.

İnternetten Toplanan Yardımların Kesin Hesabı ve Sonuç Bildirimi

Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik’in 14. maddesi uyarınca sorumlu kurullar, yardım toplama süresinin bitiminden itibaren 10 gün içinde toplanan yardımın kesin hesabını çıkarmak ve bir örneğini izin veren makama vermekle yükümlüdür. Zorunlu durumlarda bu süre, izin veren makam tarafından 30 güne kadar uzatılabilir.

Kesin hesabın verilmesinden itibaren 90 gün içinde yardım toplama faaliyeti sonunda elde edilen gelirin harcanmasına ilişkin bilgileri içeren Yardım Toplama Sonuç Bildirimi (Ek-4) sunulur. Amaca ilişkin harcamalar bu sürede tamamlanamıyorsa, yetkili makamın onayıyla süre uzatılabilir.

Ayrıca 2860 sayılı Kanun’un 24. maddesi yardım toplama faaliyetlerinin giderlerine ilişkin sınırlar getirmektedir. Banka hesabı veya elektronik sistem kullanılarak gerçekleştirilen yardım toplama faaliyetlerinde gider sınırları, ödeme aracılarının komisyonları ve diğer maliyetlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Dernek yöneticileri, kampanya sonucunda toplanan parayı yalnızca derneğin genel hesabına aktarmakla yükümlülüklerinden kurtulmaz. Toplanan yardımın hukuken belirlenen amaç doğrultusunda kullanılması, gerekli hesap ve bildirimlerin yapılması da önemlidir.

İzinsiz Sosyal Medya Yardım Kampanyasının Yaptırımları

2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun 6 ve 29. maddeleri, izinsiz yardım toplama faaliyetleri hakkında idari müdahale ve yaptırımlar öngörmektedir.

Kanunun 29. maddesinin birinci fıkrasında, internet ortamında izinsiz yardım toplanması için diğer izinsiz yardım toplama faaliyetlerinden ayrı bir idari para cezası aralığı düzenlenmiştir. Bu tutarların güncel uygulanmasında ilgili yılın yeniden değerleme hükümleri ve yaptırımın işlendiği tarih esas alınmalıdır.

İzinsiz faaliyetin niteliğine göre yardım toplama faaliyetinin menedilmesi, idari para cezası uygulanması ve internet içeriği bakımından ayrıca tedbir alınması gündeme gelebilir.

İnternetteki Yardım Çağrısı Kaldırılabilir mi?

2860 sayılı Kanun’un 6. maddesi, izinsiz yardım toplama faaliyetinin internet ortamında gerçekleşmesi durumunda özel bir usul öngörmektedir.

İlgili valilik veya İçişleri Bakanlığı, içerik ya da yer sağlayıcıya yardım toplama faaliyetini içeren içeriğin kaldırılması için bildirimde bulunabilir.

İçeriğin en geç 24 saat içinde çıkarılmaması veya içerik ve yer sağlayıcıya ulaşılmasına ilişkin kanunda belirtilen engellerin bulunması hâlinde, sulh ceza hâkimliğinden ilgili içeriğe erişimin engellenmesi talep edilebilir.

Bu düzenleme, idarenin her durumda tek başına nihai erişim engelleme kararı verebileceği anlamına gelmez. Kanun, sulh ceza hâkimliğine başvurulmasını öngörmektedir.

2024 Anayasa Mahkemesi İptal Kararı Ne Değiştirdi?

Anayasa Mahkemesinin 18 Ocak 2024 tarihli, E.2021/28, K.2024/11 sayılı kararıyla 2860 sayılı Kanun’un 6. maddesindeki erişim engelleme usulünün bir cümlesi iptal edilmiştir.

İptal edilen cümle, hâkimin talebi en geç 24 saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlamasına ve kararın doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna gönderilmesine ilişkin düzenlemeyi içeriyordu.

Karar, erişimin engellenmesi yolunun bütününü veya izinsiz internet yardım toplama yasağını ortadan kaldırmamıştır. Ayrıca aynı kararla 2860 sayılı Kanun’un 29. maddesinin bazı fıkraları iptal edilmiş olmakla birlikte internetten izinsiz yardım toplamaya yönelik ilk fıkradaki idari para cezası hükmü bu iptalin kapsamında değildir.

Bu nedenle geçmişteki bir işlem için yaptırım değerlendirmesi yapılırken fiilin tarihi, o tarihte yürürlükte bulunan hükümler ve ilgili iptal kararlarının yürürlük etkisi birlikte ele alınmalıdır.

Dijital Yardım Kampanyalarında Dernek Yönetiminin Dikkat Etmesi Gerekenler

Dernek yönetiminin dijital yardım kampanyasını yalnızca sosyal medya veya tanıtım faaliyeti olarak görmemesi gerekir. Özellikle üçüncü kişiler eliyle yürütülen kampanyalar, denetimi güçleştirebilir.

Dernek Adına Açılan Sahte Kampanya Hesapları

Derneğin adının, logosunun veya yöneticilerinin görüntülerinin izinsiz kullanılmasıyla açılan sosyal medya hesapları, vatandaşların gerçekte derneğe ait olmayan hesaplara para göndermesine yol açabilir.

Bu nedenle resmî hesapların belirlenmesi, yetkisiz bağış çağrılarının izlenmesi ve kampanyada kullanılacak ödeme bilgilerinin dernek tarafından doğrulanabilir hâle getirilmesi önemlidir.

Influencer ve Üçüncü Kişilerin Kampanyaya Katılması

Bir sosyal medya içerik üreticisinin dernek adına yardım çağrısı yapması, kampanyanın hukuki niteliğini değiştirmez. İzin gerektiren bir faaliyette üçüncü kişinin yalnızca tanıtım veya ödeme aracılığı yapması izin zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bu kişilerin hangi sıfatla hareket ettiği, hangi materyalleri yayımlayabileceği ve yardımın hangi hesaba aktarılacağı önceden belirlenmelidir.

Kişisel Verilerin ve Ödeme Bilgilerinin Korunması

Bağışçıların isimleri, iletişim bilgileri, ödeme işlemine ilişkin kayıtları ve kampanyanın yararlanıcılarına ait kişisel veriler hukuka uygun şekilde işlenmelidir.

Özellikle hastalık, engellilik veya kişilerin özel hayatına ilişkin bilgiler kullanılarak yardım çağrısı yapılması durumunda, kişisel verilerin korunmasına ilişkin ek yükümlülükler gündeme gelebilir. Yardım toplama izni alınmış olması, kişisel verilerin işlenmesi için bütün hukuki şartların kendiliğinden sağlandığı anlamına gelmez.

Ayrıca yardım toplama faaliyetleri bakımından para hareketlerinin kayıt altında tutulması, işlemlerin gerçek taraflarının tespit edilebilmesi ve ilgili mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekir. Konunun suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin özel boyutu, derneklerde aklama ve terörün finansmanına ilişkin yükümlülükler kapsamında ayrıca değerlendirilir.

İnternetten Dernek Adına Yardım Toplama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Dernekler Instagram üzerinden bağış toplayabilir mi?

Evet. Ancak Instagram üzerinden gerçekleştirilen faaliyetin derneğin olağan bağış kabulü mü, yoksa 2860 sayılı Kanun kapsamında organize yardım toplama mı olduğu belirlenmelidir. İzin gerektiren kampanyalar için önceden yetkili makamdan izin alınmalıdır.

Derneğin IBAN numarasını sosyal medyada paylaşmak yasak mı?

IBAN paylaşılması her durumda yasak değildir. Bununla birlikte banka hesabının kamuya yönelik bir yardım kampanyasında para toplamak için duyurulması, yardım toplama mevzuatına tabi olabilir. Paylaşımın amacı, içeriği ve niteliği değerlendirilmelidir.

Derneğin kendi internet sitesindeki bağış butonu için izin gerekir mi?

Derneğin kendi statüsüne uygun olağan bağış kabulü, 2860 sayılı Kanun’un 2. maddesi kapsamında yardım toplama rejiminin dışında kalabilir. Ancak bağış butonu belirli bir kamuya açık yardım kampanyasının tahsilat aracı olarak kullanılıyorsa izin zorunluluğu gündeme gelebilir.

SMS ile yardım toplamak serbest mi?

SMS, elektronik sistemler üzerinden yürütülen yardım toplama faaliyetlerinde kullanılabilecek yöntemlerden biridir. Faaliyet 2860 sayılı Kanun kapsamında izin gerektiriyorsa, izin alınması ve ilgili SMS numarası bilgilerinin Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında bildirilmesi gerekir.

İnternetten izinsiz yardım toplamanın cezası var mı?

Evet. 2860 sayılı Kanun’un 29. maddesi internet ortamında izinsiz yardım toplamayı ayrıca idari para cezasına bağlamıştır. Somut yaptırımın belirlenmesinde fiilin tarihi, uygulanabilir güncel tutarlar ve işlemin özellikleri değerlendirilir. Ayrıca internet içeriğine ilişkin müdahaleler de söz konusu olabilir.

Yardım kampanyası için izin numarası sosyal medya görsellerinde bulunmalı mı?

Evet. Yardım toplama izni verilenlerin internet ortamı dâhil kampanyada kullandıkları materyaller üzerinde DERBİS yardım toplama izin numarasını göstermeleri gerekir. İzin almadan yardım toplama yetkisi bulunan kuruluşlar bakımından ilgili kararın yılı ve sayısının gösterilmesine ilişkin özel düzenleme uygulanır.

Dernek adına başka bir kişinin banka hesabında yardım toplanabilir mi?

Dernek adına yardım kampanyasının bir kişinin şahsi hesabı üzerinden yürütülmesi, hesap sahipliği, yetki, gelirlerin belgelendirilmesi ve yardımın derneğe aktarılması açısından ciddi hukuki sorunlara yol açabilir. Bu nedenle kampanyanın gerçek sahibi ve tahsilat yönteminin izin, banka ve mali kayıt düzeniyle uyumlu olması gerekir. Kişisel hesap kullanımı sırf dernek adına hareket edildiğinin açıklanmasıyla hukuka uygun hâle gelmez.

Dijital Yardım Kampanyalarında Hukuki Değerlendirme

İnternet ve sosyal medya üzerinden yardım toplama faaliyetlerinde temel sorun, kullanılan teknolojinin kendisinden çok faaliyetin hukuki niteliği ve izin kapsamıdır. Derneklerin olağan bağış kabul yetkisi korunmakla birlikte, belirli amaçlarla kamuya yönelik organize yardım çağrılarında 2860 sayılı Kanun hükümleri devreye girebilir.

Kampanya başlamadan önce yardım toplama niteliğinin, izin veya muafiyet durumunun, ödeme yöntemlerinin, sorumlu kişilerin ve mali kayıt yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşır. Bu süreçlerde Türkiye genelinde yürütülen dernekler hukuku kapsamındaki hukuki danışmanlık ve uyuşmazlık takibi, kampanyaların mevzuata uygun yapılandırılması ve idari işlemlerin hukuki denetimi bakımından söz konusu olabilir.

Yazar Avukat Fatih SEFER