5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 7. maddesi, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemlerin hukuki akıbetini düzenlemektedir. CMK madde 7, görevin kanunla belirlenmesi ilkesini ve re’sen görev denetimini yaptırım boyutuyla tamamlayan temel normdur. Kanun koyucu bu maddeyi, eski CMUK döneminde öğreti ve uygulamada tartışma yaratan “görevsiz mahkeme işlemlerinin akıbeti” sorununu kesin biçimde çözmek amacıyla yasaya … Devamını oku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 6. maddesi, duruşma başladıktan sonra suçun hukuki niteliğinin değişmesi durumunda üst dereceli mahkemenin dosyayı alt dereceli mahkemeye gönderemeyeceğini düzenlemektedir. CMK madde 6, görev kurallarının katı uygulanmasının yol açacağı usul kayıplarını önleyen ve yargılamanın başladığı mahkemede tamamlanmasını güvence altına alan özel bir hükümdür. CMK’nın 4. maddesindeki “6 ncı madde hükmü saklıdır” … Devamını oku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5. maddesi, iddianamenin kabulünden sonra mahkemenin görevsiz olduğunu anlaması halinde izleyeceği usulü ve bu karara karşı başvurulabilecek itiraz yolunu düzenlemektedir. CMK madde 5, CMK’nın 3. maddesiyle belirlenen görev ilkesini ve 4. maddesiyle tanınan re’sen inceleme yetkisini somut bir usul zeminine oturtmaktadır. Görev kurallarına aykırılık, yargılamanın bütünlüğünü ve sanığın kanuni hâkim … Devamını oku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 4. maddesi, mahkemelerin görevli olup olmadığını kovuşturma evresinin her aşamasında kendiliğinden inceleme yükümlülüğünü ve mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması halinde çözüm yolunu düzenlemektedir. CMK madde 4, CMK’nın 3. maddesiyle belirlenen görev ilkesini uygulanabilir kılan usul normudur. Kamu düzenine ilişkin bu kuralın önemi, yalnızca hangi mahkemenin yargılama yapacağıyla sınırlı değildir; görevsiz … Devamını oku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 3. maddesi, ceza mahkemelerinin görevlerinin kanunla belirleneceğini hükme bağlamaktadır. CMK madde 3 kapsamındaki görev kuralları, hangi mahkemenin hangi suçlara bakacağını belirleyen ve kamu düzenine ilişkin mutlak kurallardır. Bu kurallar, sanığın kanunda önceden belirlenen mahkemede yargılanma güvencesini doğrudan şekillendirir. Ceza davası sürecinde görev kurallarına aykırılık, yargılamanın her aşamasında resen gözetilir ve … Devamını oku

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesi, ceza yargılaması sürecinde kullanılan temel kavramları tanımlamaktadır. CMK madde 2 kapsamındaki tanımlar; şüpheli, sanık, müdafi, vekil, soruşturma ve kovuşturma evresi, ifade alma, sorgu, malen sorumlu, suçüstü, toplu suç ve disiplin hapsi gibi muhakemenin iskeletini oluşturan kavramları içermektedir. Bu tanımların bilinmesi, yargılama sürecinde kimin hangi hakka sahip olduğunu, hangi … Devamını oku

Uluslararası suç hukukunun en önemli derslerinden biri, soykırım ve insanlığa karşı suçların münferit bireylerin kendiliğinden girişiminden değil; planlayan, finanse eden, koordine eden ve uygulayan örgütsel yapıların ürünü olarak ortaya çıktığıdır. Tarihsel deneyim, bu suçları önlemenin en etkili yolunun örgütsel altyapıyı mümkün olan en erken aşamada hedef almak olduğunu ortaya koymaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun … Devamını oku

İnsanlığa karşı suçlar, bireysel mağduriyetlerin çok ötesine geçen; toplumun belirli bir kesimine yönelik sistematik, planlı ve koordineli saldırıları ifade eden ağır bir suç kategorisidir. Münferit bir fiilin ağırlığından değil, fiilin gerçekleştirildiği daha büyük bir saldırı örüntüsünün içindeki konumundan doğan bu suç tipi, hem uluslararası hem de ulusal ceza hukukunun en sert yaptırımlarını barındırmaktadır. 5237 sayılı … Devamını oku

Soykırım, uluslararası hukukta “suçların suçu” (crime of crimes) olarak nitelendirilen ve insanlık tarihinin en ağır yaptırımlarına konu olan suç tipidir. Bir grubun bireylerini hedef alan adi suçlardan farklı olarak soykırım, insan topluluklarının kolektif varoluşunu yok etmeye yönelik sistematik bir niyetin ürünüdür. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 76. maddesi, TCK Madde 76 Soykırım başlığı altında bu … Devamını oku

Bazı suçlarda yargılama sürecine hiç girmeden, savcılık aşamasında belirlenen bir miktarın ödenmesiyle kovuşturmanın tamamen sona erdirilmesi mümkündür. Ceza hukukundaki bu kuruma önödeme adı verilmektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 75. maddesi, TCK Madde 75 Önödeme başlığı altında bu mekanizmayı; kapsamını, miktarın nasıl hesaplanacağını, taksit olanağını, tekrar suç işlenmesi halinde uygulanacak artırımı ve özel kanunlardaki istisnai … Devamını oku