Vergi borcu haciz kaldırma, borcun tamamen ödenmesi veya haczin hukuka aykırı olduğunun tespiti dışında, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 74/A maddesinde öngörülen özel ödeme yoluyla da mümkündür. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince haczedilmiş uygun nitelikteki taşıt veya taşınmaz için belirlenen değerin %110’una kadar ödeme yapılması, takip masraflarının karşılanması ve hacze ilişkin davalar bakımından kanuni şartlara uyulması halinde haciz kaldırılır. Ancak %110, her olayda ödenmesi gereken sabit tutar değildir: Kanunun kapsadığı kamu borçları toplamı daha düşükse ödeme bu toplamla sınırlıdır. Bu işlem, ödenmeyen diğer vergi borçlarını kendiliğinden sona erdirmez.
6183 sayılı Kanun’un 74/A maddesi neyi düzenler?
6183 sayılı Kanun’un 74/A maddesi, bazı hallerde haczin kaldırılması başlığını taşır ve 7103 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle eklenerek 1 Nisan 2018 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Düzenlemenin amacı, kamu alacağını belirli tutarda tahsil ederken bir malın üzerindeki vergi dairesi haczinin, bütün borçlar bitmemiş olsa bile, kanunda gösterilen koşullarla kaldırılmasını sağlamaktır. Bu, verginin terkin edilmesi, kamu alacağından vazgeçilmesi veya haczin hukuka aykırı ilan edilmesi değildir; belirli mala bağlı haczin kanuni ödeme karşılığında çözülmesidir.
Madde, amme alacağının 6183 sayılı Kanun kapsamında takibi sisteminde özel bir kolaylık getirir. Genel hacizde borçlunun mal ve haklarından kamu alacağına yetecek kadarı haczedilir (m. 62). Özel kaldırma yolunda ise uyuşmazlığın konusu, özellikle hangi malın haczinin kaldırılacağı, o mala biçilen değer, tahsil dairelerinin borç kayıtları ve davadan feragat koşuludur.
74/A kapsamında haciz kaldırmanın dört temel şartı
74/A maddesinden yararlanılabilmesi için kanunda sayılan şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bunlardan biri eksik olduğunda başvuru, sırf haciz şerhinin kaldırılmasının istenmiş olması nedeniyle kabul edilmez.
- Malın niteliği: Haczedilmiş mal, 6183 sayılı Kanun’un 10/1-(5) bendinde belirtilen, ilgililer veya onlar lehine üçüncü kişilerce gösterilen ve haciz varakasına dayanılarak haczedilen taşınır veya taşınmaz niteliğinde olmalıdır.
- Ödeme: Mala biçilen değer ve bunun %10 fazlası, kanundaki toplam kamu borcu üst sınırı gözetilerek, ilk sırada haciz tatbik eden ilgili tahsil dairesine ödenmelidir.
- Takip masrafları: Söz konusu mala ilişkin takip masrafları ayrıca karşılanmalıdır. Aynı mal üzerinde birden fazla ilgili tahsil dairesinin haczi varsa bunların takip masrafları da araştırılır.
- Dava şartı: Hacze karşı dava açılmamış olmalı; açılmış dava veya bu hacze ilişkin kanun yolu başvuruları varsa uygulama tebliğindeki usule uygun olarak bunlardan vazgeçilmelidir.
Yazılı müracaat, ilk sırada haczi uygulayan Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairesine yapılır. Mal üçüncü bir kişiye aitse ilgili Tebliğ uyarınca borçlu veya maliki olan üçüncü kişi başvurabilir. Başvuru yapılması, hacizli malın satışını veya diğer takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle dilekçenin sunulmasıyla ödeme, değerleme ve dava şartlarının tamamlanması birbirine karıştırılmamalıdır.
Her e-haciz ve her alacak bu maddeye girer mi?
Hayır. 74/A’nın doğrudan uygulama alanı, maddede tanımlanan taşınır ve taşınmazlara Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerinin koyduğu hacizlerdir. Banka hesabındaki para ve alacaklara uygulanan e-haciz ile maaş ve ücret haczi üzerinde 74/A’daki mal değerinin %110’u yöntemini otomatik olarak uygulamak doğru değildir. Bunların kaldırılması, borcun ödenmesi, kısmen haczedilebilme hükümleri veya işlemin hukuka aykırılığı gibi farklı nedenlere dayanabilir.
Belediye, SGK ve başka kamu kurumlarının hacizleri bakımından kurumun tahsil yetkisi ve varsa kendi uygulama düzenlemesi ayrıca incelenir. Özellikle 74/A başvurusu, bir taşınmazın tapu kaydındaki banka ipoteğini veya başka alacaklıların şerhlerini ortadan kaldıran genel bir takyidat temizleme yöntemi değildir.
Taşıt ve taşınmaz haczinin kaldırılması için ödeme nasıl hesaplanır?
74/A uyarınca esas ödeme tutarı, mala biçilen değer × 1,10 sonucudur. Ancak bu tutar, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerindeki ödeme zamanı gelmiş, tecil edilmiş veya muaccel borçların ilgili madde kapsamındaki toplamından fazla olamaz. Takip masrafları bu hesaplanan tutara ayrıca eklenir. Bu nedenle vergi dairesinden hem değerleme sonucunun hem borç ve masraf dökümünün istenmesi gerekir.
| Varsayımsal durum (2026 yılı, örnek tutarlar) | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Taşıt değeri 600.000 TL; kapsam içindeki toplam borç 900.000 TL; masraf 4.000 TL | 600.000 × 1,10 = 660.000 TL | Toplam ödeme 664.000 TL; kalan borç silinmez. |
| Taşınmaz değeri 1.500.000 TL; kapsam içindeki toplam borç 500.000 TL; masraf 6.000 TL | 1.650.000 TL yerine borç üst sınırı olan 500.000 TL alınır. | Toplam ödeme 506.000 TL; örnekte kapsam içindeki borç tamamen kapanır. |
Bu rakamlar gerçek bir dosyaya, belirli bir mükellefe veya 2026 yılına ait idari tarifeye ilişkin değildir; 74/A’daki sabit kanuni hesap yöntemini açıklayan varsayımlardır. Haczedilmiş malın satış bedelinin, tapudaki beyan değerinin veya araç için internet ilanında yazılan fiyatın otomatik olarak esas alınması mümkün değildir. Belirleyici olan, kanuni usulle gerçekleştirilen değer tespitidir.
Taşıtta bilirkişi, taşınmazda rayiç değer nasıl belirlenir?
6183 sayılı Kanun’un 81. maddesinde haczedilen menkul mala değer biçme yöntemi düzenlenmiştir. Bununla birlikte 74/A maddesi özel olarak, bu maddeye göre kaldırılacak her menkul haczi için tahsil dairesince mutlaka bilirkişi değerlemesi yaptırılmasını emreder. Trafik siciline kayıtlı otomobil, kamyon veya başka bir taşıtın haciz fekki için salt önceki haciz tutanağındaki takdir ya da kasko listesiyle yetinilmesi bu özel kurala uygun değildir.
Taşınmaz yönünden 6183 sayılı Kanun’un 91. maddesi, satışa çıkarılacak gayrimenkulün rayiç değerinin bilirkişi görüşü alınarak satış komisyonunca belirlenmesini düzenler. 74/A için de ilgili değerleme hükümleri uyarınca, taşınmazın somut vasıflarını ve rayiç değerini esas alan denetlenebilir kıymet takdiri aranır. Eski değerleme, gerçeğe uygunluğu tartışılan bilirkişi raporu veya başka taşınmazlara ait veriler üzerinde uyuşmazlık varsa, bunların dayanakları ve tarihleri başvuru dosyasında açıklığa kavuşturulmalıdır.
Haczi koyan vergi dairesi birden fazlaysa ne olur?
Tek taşınmaz üzerinde birden çok vergi dairesi haczi bulunsa bile başvuru ilk sırada haciz tatbik etmiş ilgili tahsil dairesine yapılır. Bu daire, diğer tahsil dairelerinden kapsam içindeki kamu borcu ve takip masrafı bilgilerini toplar; ödeme tutarını hesaplar ve şartlar tamamlanınca öteki dairelere haczin kaldırılması için bildirim yapar. Başvuruyu sadece son sıradaki haciz dairesine vermek veya her vergi dairesi için ayrı ayrı %110 ödeme hesaplamak doğru yöntem değildir.
Bu koordinasyonda haciz varakasının ve haciz sırasının doğru tespit edilmesi önem taşır. Her dairenin borç kalemi, haczin hangi tarihte ve hangi mal için konduğu, ödeme sonrası fek yazısının sicile gönderilip gönderilmediği birbirinden ayrı denetlenmelidir.
74/A ödemesi hangi vergi borçlarına mahsup edilir?
74/A, toplanan paranın dağıtımında özel bir sıra öngörür. İlk olarak takip giderleri karşılanır. Ardından, söz konusu malın aynından doğan motorlu taşıtlar vergisi (MTV), bu vergiye bağlı ferî alacaklar ve vergi cezaları öncelikle dikkate alınır. Kalan tutar, mahcuz mal üzerinde haczi bulunan ilgili tahsil dairelerinin alacaklarına haciz sırası esas alınarak; takip konusu, muaccel, henüz ödeme zamanı sona ermemiş ve tecil edilmiş alacaklar için maddede belirlenen sırayla mahsup edilir. Daha sonra haciz uygulamamış ilgili tahsil dairelerinin kapsam içindeki alacakları arasında garameten dağıtım yapılır.
Burada motorlu taşıtlar vergisinin taşıta bağlı niteliği özel önem taşır. Kanunun açıkça MTV ve ona bağlı alacaklar için tanıdığı bu öncelik, özel tüketim vergisinin sırf taşıtla ilgili olmasından dolayı aynı sırayı kazanacağı anlamına gelmez. ÖTV borcu varsa hangi tahsil dairesinde ve hangi aşamada bulunduğu genel mahsup sırası içinde ayrıca belirlenir.
Ödenen miktar bütün borcu karşılamıyorsa artık borç için takip sürebilir; borçlunun başka taşınmazı veya hesabı üzerindeki haciz, sırf 74/A uyarınca bir maldaki haczin fekki sağlandı diye kalkmaz. Buna karşılık kanuni ödeme şartları tamamlandığı halde aynı mal üzerindeki ilgili vergi dairesi hacizlerinin bırakılması, 74/A’nın amacına ve uygulama Tebliği’ne aykırıdır.
Haciz kaldırılınca üç ay boyunca yeniden haciz konulabilir mi?
74/A uyarınca kaldırılan haczin konusu olan aynı mala, haczin kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay süreyle Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince yeniden haciz uygulanamaz. Korumanın başlangıcı başvurunun, ödeme dekontunun veya tapu satış sözleşmesinin tarihi değil, haczin kaldırıldığı tarihtir. Bu üç aylık süre borcun tahsil zamanaşımı değildir ve bütün malvarlığına yönelik genel bir takip yasağı da oluşturmaz.
Korumanın iki açık sınırı bulunur: 6183 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca ihtiyati haciz uygulanmasını gerektiren bir durum varsa ihtiyati haciz mümkündür; ayrıca borçlu lehine teminat gösteren üçüncü kişinin kendi kamu borçları nedeniyle o mala haciz konulması bakımından üç aylık engel uygulanmaz. Bu istisnalar, 74/A kapsamında haczin kaldırılmasını mutlak haczedilemezlik haline getirmez.
Bir diğer önemli ayrım, 74/A kapsamında önceden konmuş ihtiyati haczin kaldırılamamasıdır. Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1’e göre 74/A olağan haczin kaldırılmasına ilişkindir; ihtiyati haczin kaldırılması için başta 6183 sayılı Kanun’un 16. maddesi olmak üzere kendine özgü şartlar değerlendirilir.
Başvuru için hangi belgeler hazırlanmalı ve işlem nasıl yürütülmeli?
Başvuru, mali sonuçları tek bir mala ve ilk haczi koyan tahsil dairesine göre somutlaştıran yazılı bir dilekçeyle yapılmalıdır. Başvurunun dayanak ve ekleri, en azından aşağıdaki soruları karşılayacak nitelikte olmalıdır:
- Haczi kaldırılması istenen mal nedir? Araç plakası ve şasi bilgileri veya taşınmazın il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri açıkça belirtilir.
- Haczi hangi tahsil daireleri, hangi tarihlerde koymuştur? Güncel araç veya tapu sicil kayıtları, haciz yazıları ve varaka bilgileri temin edilir.
- 74/A için esas kıymet ve %110 hesabı hangi değerlemeye dayanır? Menkul için bilirkişi değerlemesi ve taşınmaz için ilgili kıymet takdiri istenir.
- Hangi borç ve masraflar hesaplanmıştır? İlgili vergi dairelerinin ana para, ferî alacak, ceza, tecil ve takip masrafı dökümleri birleştirilir.
- Hacze ilişkin derdest dava veya kanun yolu başvurusu var mıdır? Varsa bu davaların maddi kapsamı ve feragat belgelerinin temini değerlendirilir.
Başvuru üzerine önce değerleme ve borç üst sınırı belirlenmeli, devamında ödeme ve feragat koşulları tamamlanmalı, sonrasında ilk haczi koyan dairenin diğer dairelere bildirim yapması sağlanmalıdır. Taşıtta ilgili araç siciline, taşınmazda tapu siciline haciz fekkinin işlendiği ayrıca kontrol edilir. İdari fek kararı ile sicilde şerhin fiilen silinmesi uygulamada ayrı işlem aşamalarıdır.
Başvurunun beklemede bulunması takip işlemlerini kendiliğinden durdurmadığı için yaklaşan satış tarihi varsa bu durum dilekçede açıkça belirtilmeli, gerekiyorsa tahsil dairesinden satışa ilişkin tedbir talep edilmeli ve hukuki şartları mevcutsa yargısal koruma ayrıca değerlendirilmelidir.
Hacze karşı dava açılmışsa 74/A yoluna başvurmanın sonucu nedir?
74/A yönteminden yararlanmak isteyen borçlu veya malını teminat gösteren üçüncü kişi, hacze karşı açmış olduğu davadan ve ilgili kanun yolu başvurusundan, Tebliğ’de öngörüldüğü üzere vazgeçmeli; mahkemeye sunduğu feragat dilekçesine ilişkin belgeyi ilk sıradaki tahsil dairesine ibraz etmelidir. Kanun ayrıca, bu amaçla açtığı davadan vazgeçen borçlunun haczi kaldırılan malla ilgili davasının incelenmeyeceğini ve buna rağmen verilen kararın hükümsüz olacağını öngörür.
Feragat, geri dönüşü güç bir usul tercihidir. Haciz açıkça hukuka aykırıysa, 74/A ödemesiyle hak arama yolunu bırakmak yerine önce hukuka aykırılık iddiasının gücü değerlendirilmelidir. Özellikle tamamen ödenmiş borç, baştan geçersiz takip, haczedilemez mal veya alacağı açıkça aşan taşkın haciz bakımından yargısal kaldırma ile 74/A yolunun sonuçları farklıdır. Hacze ilişkin feragat şartını, konuyla bağlantısı bulunmayan bütün vergi tarhiyatı davalarından zorunlu vazgeçme şeklinde genişletmek de doğru değildir.
74/A dışında vergi haczi hangi sebeplerle kaldırılır?
74/A, hukuken geçerli haczi belirli ödeme şartlarıyla kaldıran özel bir yoldur. Haczin dayanağının ortadan kalkması veya işlemde hukuka aykırılık bulunması ise başka bir kaldırma gerekçesidir. Bu iki kategori hem ispat hem ödeme hem de yargı sonucu açısından ayrılmalıdır.
| Kaldırma sebebi | Temel hukuki ölçüt | Başlıca sonuç |
|---|---|---|
| 74/A kapsamında özel ödeme | Uygun mal, değerleme, üst sınır dahil ödeme, masraf ve dava şartı | İlgili maldaki vergi dairesi hacizleri fek edilir; bakiye borç korunabilir. |
| Borcun tamamen ödenmesi veya ortadan kalkması | Haczi taşıyan alacağın artık bulunmaması | Alacağa dayanan haczin sürdürülmesinin hukuki gerekçesi kalmaz. |
| Taşkın haciz | 6183 m. 62 gereği kamu alacağını aşan miktarda mal haczi ve ölçülülük incelemesi | Fazla haczin iptali veya kaldırılması istenebilir. |
| Haczedilemeyen mal veya üçüncü kişi mülkiyeti | 6183 m. 70 veya m. 66-68 kapsamında özel koruma ve aidiyet incelemesi | Somut uyuşmazlığın kanuni usulüyle hacze karşı çıkılır. |
| Yargı kararı | Haczin iptali veya yürütmenin durdurulması kararı | İdare, İYUK m. 28 uyarınca kararın gereklerini uygular. |
Taşkın haciz nedeniyle haciz fekki istenebilir mi?
Evet. 6183 sayılı Kanun’un 62. maddesi borçlunun mal ve haklarından kamu alacağına yetecek miktarın haczini öngörür. Borç tutarıyla karşılaştırıldığında çok daha fazla değerde birden fazla taşınmazın veya taşıtın haczedilmesi, idareyi değer araştırması ve ölçülülük bakımından hukuki denetime tabi kılar. Bu durumda %110 ödeme yapmak zorunlu bir dava ön şartı değildir.
Danıştay 3. Dairesinin 10.02.2022 tarihli, E.2018/2319, K.2022/555 sayılı kararı, ödeme emri ve haciz varakasındaki tutarın çok üzerinde uygulanan taşınmaz haczini taşkın haciz olarak nitelendirmiş ve haczi kaldıran kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun bulmuştur. Danıştay 14. Dairesinin 20.02.2014 tarihli, E.2012/679, K.2014/2401 sayılı kararında ise, birden çok taşınmaz ve araca konulan hacizde malların toplam değerini araştırmadan karar verilmesinin eksik inceleme olduğu vurgulanmıştır. Bu kararlar 74/A’nın özel ödeme koşullarını değil, 62. maddedeki haciz ölçülülüğünü açıklamaktadır.
Haczedilemez mesken ve üçüncü kişinin malı bakımından fark nedir?
Vergi borçlusunun haline münasip evi, 6183 sayılı Kanun’un 70/11. maddesinde özel koruma altındadır; değeri fazla olan mesken bakımından kanunun bedelden uygun konut edinmeye yetecek tutarın bırakılmasını öngören istisnası vardır. Bu nedenle her konut için kategorik haciz yasağı da, her konutun tamamen haczedilebilir olduğu iddiası da yanlıştır. Somut değerlendirme borçlunun haline münasip meskeninin haczi kuralları üzerinden yapılır.
Bir malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa mülkiyet ve zilyetlik durumuna göre 6183 sayılı Kanun’un 66–68. maddelerindeki istihkak iddiası ve davası gündeme gelir. Üçüncü kişinin 74/A başvurusu yapabilmesi, gerçekten kendisine ait mala konulan haksız hacze karşı istihkak yolunu kullanma imkânını ortadan kaldırmaz; hangi yolun izleneceği, malın haciz varakasındaki ve tapu/araç sicilindeki durumuna göre belirlenir.
Üçüncü kişideki alacak hacziyle 74/A aynı işlem midir?
Değildir. 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesindeki üçüncü şahıs haciz bildirisi, üçüncü kişinin borçluya ait bir alacak veya malı elinde bulundurmasına bağlı beyan ve ödeme yükümlülükleri doğurur. Haciz bildirisine süresinde itiraz edilmemesine dayanan menfi tespit tartışması ise haciz bildirisine karşı menfi tespit davası rejimine girer. Bu usuller, 74/A’daki belirli taşıt veya taşınmazın değerinin ödenmesi suretiyle haczin fekkiyle eş tutulmamalıdır.
Haczin kaldırılması talebi reddedilirse hangi yargı yolu izlenir?
Vergi dairesince tesis edilen haciz veya haczin kaldırılması talebinin reddi, hukuki sonuç doğuran bir idari işlem oluşturduğunda, somut işlemin niteliğine göre idari yargı denetimine konu edilir. Vergi alacağının tahsiline ilişkin hacizlerde görevli yargı yeri kural olarak vergi mahkemesidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca özel kanunda farklı süre yoksa vergi mahkemesinde dava açma süresi 30 gündür; tebliğ edilen işlemlerde süre tebliğ tarihini izleyen günden başlar. Haczin türü, işlemin öğrenilmesi, tebliğ ve varsa özel süre rejimi her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Dava açılması, haczin yürütülmesini kural olarak kendiliğinden durdurmaz. İYUK m. 27 kapsamındaki koşullar gerçekleşirse yürütmenin durdurulması istenebilir; mahkeme kararının idareye uygulanması bakımından İYUK m. 28 bağlayıcıdır. Vergi uyuşmazlıklarında idari başvuru ve dava yollarının genel çerçevesi için vergi uyuşmazlıklarının çözüm yolları ayrıca incelenebilir.
İptal davasında haczin dayanağı, borcun ödeme ve takip kayıtları, sicil şerhleri, haciz varakası, varsa birden çok mala ilişkin bütün değerlemeler, 74/A hesap cetveli, başvuru ve ret yazıları temel delillerdir. Danıştayın taşkın haciz kararları, yalnız tek malın değil, birlikte haczedilen malların toplam değerinin de araştırılmasını gerekli kılabildiğini göstermektedir. Haczin reddedilen kaldırma isteminin dava konusu yapılması, daha önce kesinleşmiş her işlemin süresiz olarak yeniden dava edilebileceği anlamına gelmez.
Sık sorulan sorular
Vergi borcu tamamen bitmeden araç haczi kalkar mı?
Evet. 6183 m. 74/A şartları gerçekleştiğinde, ilgili taşıt üzerindeki Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairesi haczi, kamu borcunun tamamı kapanmasa da kaldırılabilir. Kalan borç için başka mal ve hakların takibi sürebilir.
%10 fazladan ödeme bir vergi cezası mıdır?
Hayır. Mala biçilen değere eklenen %10, 74/A için hesaplama unsurudur; her dosyada ayrıca ve koşulsuz alınan bağımsız bir vergi cezası değildir. Esas tahsilat, kapsam içindeki borç toplamını aşamaz; takip masrafları ayrıca ödenir.
Başvuru yapınca araç satış işlemi durur mu?
Hayır. Tahsilat Genel Tebliği’nde 74/A başvurusunun takip işlemlerini durdurmadığı açıkça belirtilmiştir. Satış riski varsa 74/A işlemlerinin tamamlanması ve gerektiğinde ayrı hukuki koruma yolları geciktirilmemelidir.
Haciz kalkınca tapudaki ipotekler de silinir mi?
Hayır. 74/A, kapsamındaki tahsil dairelerinin aynı mal üzerindeki hacizlerini kaldırır; bankaların ipotekleri, özel hukuk hacizleri ve başka kurumlara ait bağımsız takyidatlar sırf bu işlemle silinmez.
Üç aylık koruma bütün vergi borçları için geçerli midir?
Hayır. Koruma, haczi kaldırılan aynı mala yöneliktir. Kanunun 13. maddesindeki ihtiyati haciz halleri ve üçüncü kişinin kendi kamu borcuna ilişkin istisna saklıdır. Başka mallara haciz konulmasını genel olarak engellemez.
Sonuç: 74/A başvurusu ile hukuka aykırı hacze itiraz farklı seçeneklerdir
Vergi borcunda araç veya taşınmaz haczinin kaldırılması için önce haczin hukuken geçerli olup olmadığı, sonra 74/A şartlarına göre hesaplanacak ödeme ve feragatin sonucu incelenmelidir. Haczin kendisi ölçüsüz, dayanaksız veya haczedilemeyen mala yönelikse, sırf sicil şerhini kaldırabilmek adına dava hakkından vazgeçmek her durumda gerekli ya da uygun değildir. Buna karşılık hukuka uygun bir hacizde, kapsam içindeki borç toplamını aşmayan ödeme ile belirli malın fekki ve üç aylık sınırlı koruma, 74/A’nın doğrudan sağladığı hukuki sonuçtur.
Birden çok vergi dairesinin haczinin bulunduğu, satış takviminin ilerlediği veya feragat gerektiren derdest davanın mevcut olduğu somut uyuşmazlıklarda, vergi tahsil işlemleri ve haciz davalarına ilişkin hukuki değerlendirme, dosyadaki haciz sırası, değerleme ve dava süreleri üzerinden yapılmalıdır.
Kaynaklar
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, özellikle m. 10/1-(5), 13, 16, 62, 64, 66–70, 74, 74/A, 77, 81, 91. Gelir İdaresi Başkanlığı mevzuat metni.
- 7103 sayılı Kanun m. 2 ve m. 93: 74/A’nın eklenmesi ve 1 Nisan 2018 yürürlüğü.
- 30.06.2007 tarihli, 26568 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği Seri: A Sıra No: 1, İkinci Kısım Birinci Bölüm XIII – Bazı Hallerde Haczin Kaldırılması; 14.06.2018 tarihli, 30451 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Seri: A Sıra No: 11 ile eklenen açıklamalar. GİB konsolide Tahsilat Genel Tebliği (01.10.2024 tarihli derleme).
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 2, 7, 27 ve 28.
- Danıştay 3. Daire, 10.02.2022, E. 2018/2319, K. 2022/555 (taşkın haciz ve m. 62).
- Danıştay 14. Daire, 20.02.2014, E. 2012/679, K. 2014/2401 (birden çok hacizli malın toplam değerinin araştırılması).
Yazar: Av. Fatih SEFER