CMK Madde 77, ceza muhakemesinde beden muayenesine tabi tutulacak kadının, muayenenin kadın hekim tarafından yapılmasını istemesine ilişkin güvenceyi düzenler. Hüküm, kadın şüpheli veya sanık ile kadın mağdur ve diğer ilgililerin beden muayenesinde uygulanır.
CMK Madde 77 – Kadının muayenesi
Madde 77 – (1) Kadının muayenesi, istemi halinde ve olanaklar elverdiğinde bir kadın hekim tarafından yapılır.
Hukuki Açıklama
Madde, muayenenin kadın hekim tarafından yapılması için iki koşul öngörür: Muayene edilecek kadının bu yönde istemde bulunması ve mevcut olanakların buna elvermesi. Kadın hekim tarafından muayene talebi, olanaklar elverdiği hâlde göz ardı edilemez. Bununla birlikte hüküm, bütün muayenelerin koşulsuz olarak kadın hekim tarafından yapılmasını zorunlu kılmaz.
Ceza Muhakemesinde Beden Muayenesi, Genetik İncelemeler ve Fizik Kimliğin Tespiti Hakkında Yönetmelik’in 11. maddesine göre, kadının talebine rağmen kadın hekim bulunmasına olanakların elvermediği durumlarda muayene sırasında hekimle birlikte başka bir kadın sağlık mesleği personelinin bulundurulmasına özen gösterilir.
CMK 77, muayenenin yapılmasına ilişkin bağımsız bir karar veya yetki hükmü değildir. Şüpheli veya sanığın beden muayenesinde CMK 75; mağdur ve diğer kişilerin beden muayenesinde CMK 76 hükümlerindeki şartlar ayrıca gözetilir. Kadın hekim talebinin karşılanmasına ilişkin düzenleme, bu maddelerdeki karar ve uygulama koşullarının yerine geçmez.
Muayene edilecek kadının talebinin ve bu talebin karşılanmasına ilişkin fiilî koşulların kayıt altına alınması, işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi bakımından önem taşır. Bu konudaki uyuşmazlıklarda adli muayene sürecinde avukat desteği, muayene şartlarının ve ilgili hakların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
İlgili CMK Şerhleri
- CMK Madde 75 – Şüpheli veya sanığın beden muayenesi ve vücudundan örnek alınması
- CMK Madde 76 – Diğer kişilerin beden muayenesi ve vücuttan örnek alınması
Yazar: Avukat Fatih Sefer