Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı: Anayasa Madde 19 Kapsamı ve AYM İçtihadı

Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, Anayasa’nın 19. maddesiyle güvence altına alınan ve bireyin devlet karşısındaki en temel güvencelerinden birini oluşturan haktır; tutuklamadan gözaltına, adli kontrolden idari gözetime kadar özgürlüğü kısıtlayan her tedbir bu güvencenin denetimine tabidir. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru yoluyla bu alandaki içtihadını son derece ayrıntılı biçimde geliştirmiş; tutuklamanın hukuki olup olmadığından makul süreye, … Devamını oku

Mülkiyet Hakkı: Anayasa Madde 35 Kapsamı, Sınırları ve Başvuru Yolları

Mülkiyet hakkı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 35. maddesiyle güvence altına alınan temel bir insan hakkıdır; ancak bu hak mutlak değildir — kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlandırılabilir, kullanımı toplum yararına aykırı olamaz. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı, bu sınırlamaların meşruiyetini ölçülülük ilkesi çerçevesinde denetlemektedir. Bu makale; mülkiyet hakkının kapsamını, sınırlandırma koşullarını, kamulaştırma uygulamalarını … Devamını oku

İdare Mahkemesi Kararını İstinaf: Süreç ve Şartlar (2026)

İdare ve vergi mahkemelerinin verdiği kararlara karşı kanun yolu denetimi, iki dereceli yargılama sistemi çerçevesinde önce istinaf, ardından (koşulları varsa) temyiz aşamasından geçer. 2576 sayılı Kanun’un 3/A maddesi uyarınca istinaf başvurularını inceleyip karara bağlamak Bölge İdare Mahkemelerinin (BİM) asli görevidir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 45. maddesinde düzenlenen bu kanun yolu, 31 Temmuz … Devamını oku

Yürütmenin Durdurulması: Şartları ve İYUK 27. Madde (2026)

İdari işlemler, kamu gücüne dayanılarak tesis edilmeleri ve kamu yararını gerçekleştirme amacı taşımaları nedeniyle yürürlüğe girdikleri andan itibaren hukuka uygunluk karinesinden yararlanır. Bu karine gereği, bir idari işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla dava açılması dahi, o işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 27. maddesinin 1. fıkrası bu kuralı açıkça hükme … Devamını oku

Tam Yargı Davası Nedir? Şartları ve Tazminat Süreci (2026)

Tam yargı davası; idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olan kişiler tarafından, uğranılan maddi ve/veya manevi zararın tazmini ya da hakkın iadesi amacıyla açılan öznel nitelikli davadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 2/1-b maddesinde düzenlenen bu dava türü, idarenin sorumluluğunu somut zarar üzerinden gündeme getiren temel hukuki araçtır. 2026 itibarıyla … Devamını oku

Kamulaştırma Nedir?

Kamulaştırma; devletin veya yetkili kamu idarelerinin, kamu yararının zorunlu kıldığı hallerde gerçek karşılığını peşin ödemek şartıyla özel mülkiyetteki taşınmazlara el koymasını ya da üzerinde irtifak hakkı tesis etmesini sağlayan anayasal bir yetkidir. 2026 itibarıyla güncel Danıştay içtihadına göre bu yetki, somut kamu yararı gerekçesi ve yeterli ödenek olmaksızın kullanılamaz; usule aykırı her işlem idari yargı … Devamını oku

İptal Davası Nedir? Şartları, Süreci ve Ehliyet (2026)

İptal davası; idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırılığı iddiasıyla, menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan ve işlemin tesis edildiği andan itibaren geçmişe etkili biçimde hukuk düzeninden silinmesini sağlayan davadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 2. maddesinde düzenlenen bu dava türü, idari yargının en temel ve en sık başvurulan … Devamını oku

4483 Sayılı Kanun Nedir? Soruşturma İzni Süreci (2026)

4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun; devlet memurlarının ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı yargılanabilmeleri için idari bir ön izin mekanizması öngören özel bir usul kanunudur. 2026 itibarıyla güncel Danıştay ve Anayasa Mahkemesi içtihadı, bu mekanizmayı mutlak bir dokunulmazlık güvencesi olarak değil; savunma hakkı ve etkili soruşturma yükümlülüğüyle … Devamını oku

Sürücü Belgesi İptali Davası – Süreç ve İtiraz Yolları (2026)

Sürücü belgesi iptali davası; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kolluk veya idare tarafından tesis edilen geri alma ve iptal işlemlerine karşı yargı yoluyla itiraz sürecini ifade eder. 2026 itibarıyla güncel Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ışığında görevli yargı kolu çoğunlukla adli yargı (Sulh Ceza Hakimliği) olmakla birlikte; işlemin türüne ve tesis ediliş biçimine göre idari yargı … Devamını oku

Görevden Uzaklaştırma (Açığa Alma) İptal Davası (2026)

Görevden uzaklaştırma; hakkında disiplin soruşturması veya ceza kovuşturması başlatılan devlet memurunun, kamu hizmetinin selameti gerekçesiyle geçici olarak görevinden el çektirildiği ihtiyati bir tedbirdir. 2026 itibarıyla güncel Danıştay içtihadı, bu tedbirin bir cezalandırma aracına veya naklen atama yerine ikame edilen bir yönteme dönüştürülmesini “yetki saptırması” olarak nitelendirerek iptal etmektedir; memurun maruz kaldığı her usul ihlali bağımsız … Devamını oku