KPSS, YKS, LGS gibi merkezi ve ortak sınavlarda yaşanan hatalı soru, yanlış puanlama veya usulsüz tebligat gibi sorunlar, adayların akademik ve mesleki geleceğini doğrudan etkileyen ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Bu uyuşmazlıklar, idari yargının genel usul kurallarından farklı, son derece hızlı ve şekilci özel bir yargılama rejimine tabidir. Sürecin en kritik noktası, dava açma süresinin … Devamını oku
Eğitim hakkı, Anayasa’nın 42. maddesiyle güvence altına alınan ve yalnızca eğitim kurumlarına erişimi değil, alınan eğitimden fiilen menfaat sağlayabilmeyi de kapsayan bir haktır. Bir öğrencinin disiplin cezasıyla okuldan uzaklaştırılması, diploma veya mezuniyet belgesinin resmî makamlarca tanınmaması, eğitim hakkına yönelik müdahalenin kanuni dayanaktan yoksun olması ve ceza infaz kurumunda eğitim taleplerinin sonuçsuz bırakılması — bunların tamamı … Devamını oku
Adil yargılanma hakkı, Anayasa’nın 36. maddesiyle güvence altına alınan ve bir ceza yargılamasının başından sonuna kadar kişiye tanınması gereken usul güvencelerinin bütününü ifade eder. Mahkemeye erişim, gerekçeli karar alma, silahların eşitliği, masumiyet karinesi, makul sürede yargılanma, müdafi yardımından yararlanma ve tanık sorgulama — bunların hepsi bu şemsiye hakkın alt unsurlarıdır. Bu makale, suç isnadına ilişkin … Devamını oku
Seçilme hakkı, Anayasa’nın 67. maddesiyle güvence altına alınan ve yalnızca seçimlerde aday olmayı değil, seçildikten sonra milletvekili sıfatıyla yasama faaliyetine fiilen katılabilmeyi de kapsayan bir haktır. Milletvekili seçildikten sonra tutukluluğun devam etmesi, yasama dokunulmazlığının kapsamının belirsizliği, AYM ihlal kararlarının uygulanmaması ve seçilme hakkını kullanan kamu görevlisinin eski görevine dönememesi — bunların tamamı bu hakka yönelik … Devamını oku
Örgütlenme özgürlüğü, Anayasa’nın 33. maddesiyle güvence altına alınan ve bireylerin ortak amaçlarını gerçekleştirmek için bir araya gelerek dernek, sendika ya da siyasi parti kurabilmesini koruyan temel bir haktır. Sendikal faaliyet nedeniyle işten çıkarılmak, grev hakkının sınırlanması, dernek faaliyetlerine idari müdahale, siyasi parti üyeliği nedeniyle memuriyetten ihraç edilmek — bunların tamamı bu özgürlüğün kapsamına girer. Bu … Devamını oku
Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı, Anayasa’nın 17. maddesinin birinci fıkrasıyla güvence altına alınan ve kişinin fiziksel, ruhsal ve kimliksel bütünlüğünü kapsayan geniş bir haktır. Aile içi şiddetten korunma, tıbbi müdahalelerde rıza, soyadı ve kimlik bilgileri, şeref ve itibarın korunması, unutulma hakkı, gebeliğin sonlandırılması, cinsiyet değişikliği süreci — bu hakkın koruma alanına giren başlıca konulardır. … Devamını oku
Kötü muamele yasağı, Anayasa’nın 17. maddesiyle güvence altına alınan ve hiçbir koşulda istisnası bulunmayan mutlak bir haktır; işkence, eziyet ve insan haysiyetiyle bağdaşmayan ceza veya muamele hiçbir gerekçeyle meşrulaştırılamaz. Gözaltında darp edilmek, ceza infaz kurumunda insanlık dışı koşullarda tutulmak, sınır dışı edilirken gönderileceği ülkede işkence riskiyle karşılaşmak — bunların tamamı bu yasağın kapsamına girer. Bu … Devamını oku
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, Anayasa’nın 34. maddesiyle güvence altına alınan temel bir özgürlüktür; bu hakkın kullanımı hiçbir makamın önceden vereceği izne bağlanamaz. Barışçıl bir biçimde bir araya gelmek, ses vermek, tepkinizi sokağa taşımak — bunların tamamı anayasal koruma altındadır. Ancak uygulamada pek çok vatandaş izinsiz toplantı gerekçesiyle cezalandırılmakta, kollukla karşı karşıya gelmekte ya da … Devamını oku
Haberleşme hürriyeti, Anayasa’nın 22. maddesiyle güvence altına alınan ve herkesin mektup, telefon, e-posta ya da dijital mesajlaşma araçlarıyla kurduğu iletişimin gizli kalmasını; hâkim kararı veya kanunun sıkı biçimde sınırladığı istisnai haller dışında hiçbir şekilde engellenemeyeceğini ve içeriğine dokunulamayacağını güvence altına alan temel bir haktır. Anayasa Mahkemesi ve yüksek yargı içtihadı, bu hakkı; iletişimin tespiti ve … Devamını oku
Zorla çalıştırma yasağı, Anayasa’nın 18. maddesiyle güvence altına alınan ve hiç kimsenin rızası dışında, ceza tehdidi altında bir işi yapmaya ya da bir işte çalışmaya zorlanamayacağını; buna bağlı olarak emeğinin karşılığı ödenmeden çalıştırılması anlamına gelen angaryanın da kesin biçimde yasaklandığını düzenleyen temel bir haktır. Anayasa Mahkemesi bu yasağı; kamu görevlilerine getirilen zorunlu hizmet süreleri, öğrenci … Devamını oku
