Av. Fatih SeferSusma hakkı, şüpheli veya sanığın kendisine yöneltilen suçlamalar karşısında hiçbir beyanda bulunmama, soruları cevapsız bırakma ve kendi aleyhine delil sunmaya zorlanamama yetkisidir. Kaynağını “nemo tenetur” (hiç kimse kendini suçlamaya zorlanamaz) ilkesinden alan bu hak, Anayasa m. 38/5 ve CMK m. 147/1-e ile güvence altına alınmış olup savunma hakkının en temel ve dokunulmaz unsurlarından biridir. Susma … Devamını oku
Sanık hakları (ve soruşturma evresindeki karşılığı olan şüpheli hakları), bir kişinin suç isnadıyla karşılaştığı andan hükmün kesinleşmesine kadar kendisini koruyan anayasal ve yasal güvencelerin bütünüdür. Bu haklar; kendisine yüklenen suçu öğrenme, müdafi yardımından yararlanma, susma, lehine delil toplatma, yakınına haber verme, tercümandan yararlanma, savunma hazırlığı için süre isteme ve adil yargılanma haklarını kapsar. Şüpheli ve … Devamını oku
Kovuşturma, Cumhuriyet savcısının hazırladığı iddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle başlayan ve hükmün kesinleşmesine kadar süren asıl yargılama evresidir (CMK m. 2/1-f, m. 175). İddianamenin kabulüyle kamu davası açılır, şüpheli artık sanık sıfatını kazanır ve dosya savcılıktan çıkıp mahkemenin önüne gelir. Soruşturmadan farklı olarak kovuşturma kural olarak aleni, sözlü ve duruşmalı yürütülür; delillerin tartışıldığı, iddia ve savunmanın … Devamını oku
Soruşturma evresi, yetkili mercilerce bir suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen; Cumhuriyet savcısının yönetiminde delillerin toplandığı, şüphelinin haklarının korunduğu ve kamu davası açmaya yeterli şüphe bulunup bulunmadığının araştırıldığı hazırlık aşamasıdır (CMK m. 2/1-e). Bu evre gizlilik esasına dayanır, savcının objektiflik yükümlülüğü altında yürütülür ve iddianame veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla (KYOK) sona erer. … Devamını oku
Ceza muhakemesi aşamaları, bir suç şüphesinin öğrenilmesinden başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren iki temel evreden oluşur: soruşturma (Cumhuriyet savcısının yürüttüğü hazırlık evresi) ve kovuşturma (mahkemenin yürüttüğü yargılama evresi). Bu iki evre; iddianamenin düzenlenmesi, duruşma, hüküm ve kanun yolları (itiraz, istinaf, temyiz) aşamalarıyla tamamlanarak kararın kesinleşmesiyle sona erer. Aşağıda sürecin tamamını, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu … Devamını oku
Türk ceza hukukunun öngördüğü en ağır yaptırım, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır. İdam cezasının 2004 yılında kaldırılmasından bu yana hukuk sistemimizde en üst sırada yer alan bu ceza, yalnızca en ağır suçlar için öngörülmüştür: kasten öldürmenin nitelikli halleri, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve bazı terör suçları bunların başında gelir. Adından da anlaşılacağı üzere bu ceza, sıradan … Devamını oku
Ceza hukukunda “hapis cezası” tek tip bir yaptırım değildir. Suçun ağırlığına ve kanun koyucunun tercihine göre hapis cezası, birbirinden hem süre hem de infaz koşulları bakımından köklü biçimde ayrılan üç farklı türe ayrılır. TCK’nın 46. maddesi bu üç türü belirler ve aralarındaki sınırı çizer. Bu ayrım salt teorik değildir. Hangi hapis türünün uygulandığı; ceza indirimleri … Devamını oku
Bir suç için hangi cezanın uygulanacağı, ceza hukukunun en temel sorularından biridir. TCK’nın 45. maddesi bu soruyu yanıtlamakla başlar: Türk ceza hukukunda suç karşılığı uygulanabilecek yaptırımlar yalnızca hapis cezası ve adli para cezasından ibarettir. Bu iki ceza türü dışında başka bir yaptırım, suç karşılığı olarak öngörülemez. Bu maddenin önemi, görünürde basit olan içeriğinin arkasında yatan … Devamını oku
Bir kişi tek bir eylemle aynı anda birden fazla suç işleyebilir. Bu durumda her suç için ayrı ayrı ceza mı verilir, yoksa farklı bir hesaplama mı yapılır? Türk ceza hukukunda bu soruyu yanıtlayan düzenleme TCK’nın 44. maddesinde yer alan fikri içtimadır. Bu kurum, tek bir fiille birden fazla farklı suçun oluştuğu hallerde failin yalnızca en … Devamını oku
Bir kişi aynı türden suçu birden fazla kez işlediğinde ne olur? Her suç için ayrı ayrı ceza mı verilir, yoksa tek bir ceza üzerinden mi yola çıkılır? Türk ceza hukukunda bu soruyu yanıtlayan kurum “zincirleme suç”tur. TCK’nın 43. maddesi, belirli koşullar altında birden fazla suçun tek bir ceza çerçevesinde değerlendirilmesine imkân tanır ve sanığın lehine … Devamını oku
