Av. Fatih Sefer

Ceza hukukunda tüm suçlar savcılık tarafından re’sen — yani kendiliğinden — soruşturulmaz ve kovuşturulmaz. Bir kısım suç için kanun koyucu, mağdurun şikayetini kovuşturmanın ön koşulu olarak belirlemiştir. Bu tercih, söz konusu suçların ağırlıklı olarak kişisel ilişkileri ilgilendirmesi ve mağdurun yargılama sürecindeki iradesine saygı gösterilmesi gerektiği düşüncesinden kaynaklanmaktadır. TCK’nın 73. maddesi şikayet hakkını, kullanım süresini, vazgeçmeyi … Devamını oku

TCK 72, dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin gün, ay ve yıl hesabıyla belirleneceğini (bir gün 24 saat, bir ay 30 gün, yıl resmî takvime göre) ve zamanaşımının mahkeme ya da savcılık tarafından re’sen uygulanacağını düzenler. Şüpheli, sanık ve hükümlü zamanaşımından vazgeçemez; “zamanaşımından yararlanmak istemiyorum” beyanı hukuken hiçbir sonuç doğurmaz. Bu madde sürelerin kaç yıl olduğunu … Devamını oku

Ceza zamanaşımı kesintisiz akan bir süreç değildir. Belirli olaylar bu süreyi keserek sıfırdan yeniden başlatabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 71. maddesi, hangi nedenlerin ceza zamanaşımını keseceğini düzenlemektedir. Bu kesme nedenleri, devletin infaz yetkisini kullanmak için elinde bulundurduğu araçlardır; ancak bu araçların usulüne uygun biçimde kullanılması şarttır. Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri olan ceza … Devamını oku

Müsaderede zamanaşımı, kesinleşmiş bir müsadere hükmünün kesinleşme tarihinden itibaren 20 yıl geçtikten sonra infaz edilememesidir (TCK 70). Süre suç tarihinden değil hükmün kesinleşmesinden başlar ve yalnızca verilmiş, kesinleşmiş müsadere kararlarını ilgilendirir. Müsadere kararı henüz verilmemişken kamu davası zamanaşımına uğrarsa tablo değişir: bu durumda dava zamanaşımı kuralları devreye girer ve sonuç müsaderenin türüne göre farklılaşır. Kısa … Devamını oku

Ceza zamanaşımı dolduğunda hükümlünün hak yoksunlukları da sona erer: TCK 69’a göre cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder. Hapis cezası hiç infaz edilmese bile yoksunluk sonsuza kadar sürmez, en fazla ceza zamanaşımı süresi kadar işler. Ama zamanaşımı mahkûmiyeti silmez; yalnızca cezanın infazını engeller. Bu fark, adli … Devamını oku

Ceza zamanaşımı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmündeki cezanın TCK 68’de yazılı süreler içinde infaz edilmemesi halinde artık infaz edilememesidir. Süre cezanın türüne ve miktarına göre 10, 20, 24, 30 veya 40 yıldır; hükmün kesinleştiği günden (ya da infazın kesintiye uğradığı günden) işlemeye başlar ve kalan ceza miktarına göre hesaplanır. Ceza zamanaşımı cezayı infaz edilemez kılar ama … Devamını oku

Dava zamanaşımı, durmadan akan bir saat gibi değildir. Belirli olaylar bu saati durdurabilir ya da baştan sıfırlayabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 67. maddesi, dava zamanaşımının hangi hallerde duracağını ve hangi hallerde kesileceğini düzenlemektedir. Bu iki kavram birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurduğundan, doğru biçimde anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Yargıtay içtihatlarının yoğun biçimde tartıştığı bu konuyu, … Devamını oku

Ceza hukukunda zamanaşımı, devletin belirli bir süre geçtikten sonra suç faili hakkında kovuşturma yapma yetkisini kaybetmesini ifade eder. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesi, dava zamanaşımı sürelerini ve bu sürelerin nasıl hesaplanacağını düzenlemektedir. Zamanaşımı, savunma hukukunun en önemli araçlarından biri olmakla birlikte, uygulamada son derece karmaşık hesaplama sorunlarına konu olmaktadır. Sürelerin yanlış hesaplanması ya … Devamını oku

Af, devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesini ifade eden anayasal ve yasal bir kurumdur. Pek çok kişi affın her durumda geçerli olduğunu ve tüm hukuki sonuçları ortadan kaldırdığını sanmaktadır. Oysa 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 65. maddesi, affın kapsamını ve sınırlarını net biçimde çizmektedir. Genel af ile özel af arasındaki fark, affın müsadere ve tazminat üzerindeki etkisi … Devamını oku

Bir ceza davası sürerken ya da mahkûmiyet kararı kesinleştikten sonra sanık veya hükümlünün hayatını kaybetmesi, davanın ve yaptırımların akıbeti açısından son derece önemli hukuki sonuçlar doğurur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 64. maddesi bu sonuçları düzenlemektedir. Konunun sadece teknik boyutu değil, mağdurların tazminat talepleri ve mirasçıların durumu açısından da pratikte büyük önemi vardır. Bu nedenle … Devamını oku