Banka hesabına el koymaya itiraz, ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında banka hesabına uygulanan adli elkoyma tedbirinin hukuka aykırı olduğu, kanuni şartları taşımadığı veya ölçüsüz uygulandığı gerekçesiyle kaldırılmasının istenmesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 128. maddesine göre verilen hâkim kararlarına karşı, CMK 268 uyarınca kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Başvuru kararı veren hâkimliğe yapılır; itirazın incelenmesinde görevli merci, kararın verildiği yargı merciine göre belirlenir. İtiraz sonucunda elkoyma tamamen kaldırılabileceği gibi belirli bir tutarla sınırlandırılması da mümkün olabilir.
Banka hesabına uygulanan her bloke aynı hukuki nitelikte değildir. CMK 128 kapsamındaki elkoyma, CMK 128/A uyarınca hesabın geçici olarak askıya alınması ve başka mevzuata dayalı işlemler farklı usullere tabidir. Bu nedenle doğru başvurunun yapılabilmesi için öncelikle hesabın hangi karara ve kanun hükmüne dayanılarak kısıtlandığının belirlenmesi gerekir.
Banka Hesabına Elkoyma Kararına İtiraz Nedir?
Banka hesabına elkoyma, belirli suçlardan elde edildiği yönünde somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı değerlerinin muhafaza edilmesini amaçlayan bir koruma tedbiridir. Tedbirin uygulanmasıyla hesap sahibinin ilgili para veya malvarlığı değeri üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanır.
CMK 128 kapsamında verilen karar, bir mahkûmiyet veya müsadere hükmü değildir. Hesap sahibinin suçu işlediğinin kesinleşmiş mahkeme kararıyla tespit edilmesi gerekmeden uygulanabilir. Bununla birlikte, yalnızca soruşturma yürütülüyor olması da hesaba elkonulması için yeterli değildir.
Elkoyma kararına itirazın amacı; kararın kanuni dayanağını, suçla malvarlığı arasındaki bağlantıyı, mevcut delilleri ve tedbirin kapsamını yargısal denetime açmaktır. İtirazda yalnızca suçlamanın reddedilmesi değil, malvarlığına müdahalenin neden hukuka aykırı veya gereğinden ağır olduğu da açıklanmalıdır.
Taşınmazlar, banka hesapları, şirket payları ve diğer malvarlığı değerlerine ilişkin tedbirin genel koşulları CMK 128 kapsamında banka hesabına ve malvarlığına elkoyma başlıklı yazıda ayrıca ele alınmaktadır. Burada esas olarak verilmiş bir elkoyma kararına karşı başvuru yolları incelenmektedir.
Banka Hesabına Elkoyma Kararına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
CMK 128 kapsamında hâkim tarafından verilen banka hesabına elkoyma kararına itiraz süresi iki haftadır. CMK 268/1 uyarınca bu süre, kanunda başka bir düzenleme bulunmadıkça ilgilinin kararı öğrendiği günden itibaren hesaplanır.
İtiraz süresi, 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle yapılan değişiklik sonucunda yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır. Bu nedenle eski kaynaklarda belirtilen yedi günlük genel itiraz süresi güncel düzenlemeyi yansıtmaz.
İki haftalık süre ne zaman başlar?
Sürenin başlangıcında kararın öğrenilme tarihi önemlidir. Hesap üzerindeki kısıtlamanın bankacılık uygulamasında görülmesiyle elkoyma kararının içeriğinin öğrenilmesi her zaman aynı şey değildir. Kararın nasıl ve ne zaman öğrenildiği, dosyadaki bildirim ve diğer belgelerle birlikte değerlendirilmelidir.
CMK 39 uyarınca hafta olarak belirlenen sürenin son günü, başlangıç gününün son haftadaki isim bakımından karşılığı olan gündür. Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk iş günü sona erer.
Hesap üzerindeki kısıtlama fark edildiğinde ilgili kararın ve dosya bilgilerinin gecikmeden temin edilmesi önemlidir. Kararın tebliğ edilmediği gerekçesiyle başvurunun ertelenmesi, öğrenme tarihine ilişkin uyuşmazlık doğurabilir.
Banka Hesabına Elkoyma Kararına İtiraz Nereye Yapılır?
CMK 268/1 uyarınca itiraz, kararı veren mercie sunulacak dilekçeyle veya kanunda belirtilen şekilde zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır.
Soruşturma aşamasında CMK 128 kapsamında banka hesabına elkoyma kararı kural olarak sulh ceza hâkimliğinden alınır. Dolayısıyla bu karara karşı itiraz dilekçesi, kararı veren sulh ceza hâkimliğine hitaben hazırlanır.
CMK 268/2 gereğince kararı veren hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltebilir. Yerinde görmezse başvuruyu en çok üç gün içinde yetkili itiraz merciine gönderir.
İtirazı hangi sulh ceza hâkimliği inceler?
CMK 268/3-a kapsamında sulh ceza hâkimliğinin elkoyma kararına yapılan itirazı inceleme yetkisi şu esaslara göre belirlenir:
- Aynı yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunuyorsa itirazı, kararı veren hâkimliği numara olarak izleyen hâkimlik inceler.
- Son numaralı sulh ceza hâkimliğinin kararına itiraz edildiğinde incelemeyi bir numaralı sulh ceza hâkimliği yapar.
- İlgili yerde tek sulh ceza hâkimliği bulunuyorsa CMK 268/3-a’da düzenlenen yargı çevresi ve en yakın ağır ceza mahkemesi esaslarına göre başka bir sulh ceza hâkimliği yetkili olur.
Elkoyma kararlarına itirazın incelenmesinde, sulh ceza hâkimliklerinin tutuklama ve adli kontrol kararları için CMK 268/3-b’de öngörülen özel inceleme merciinin doğrudan uygulanacağı düşünülmemelidir. Tedbirin türü önem taşır.
Kovuşturma aşamasında davaya bakan mahkemenin verdiği kararlarda ise başvurulacak yolun belirlenmesi için kararın niteliği, kanundaki özel hükümler ve CMK 267 birlikte değerlendirilmelidir. Mahkemelerin bütün ara kararları kendiliğinden müstakil itiraza açık değildir. Bununla birlikte, elkoymanın kaldırılması veya iade isteminin reddi bakımından CMK 131’de ayrıca itiraz imkânı düzenlenmiştir.
Banka Hesabına Elkoyma Kararına Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilebilir?
İtirazın başarılı şekilde incelenebilmesi için elkoyma kararının hangi kanuni koşulu karşılamadığı somutlaştırılmalıdır. Başlıca itiraz gerekçeleri şunlardır:
1. Suç şüphesinin somut delillerle desteklenmemesi
CMK 128/1, soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve ilgili malvarlığı değerinin bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunmasını arar.
Hesap sahibinin bir soruşturmada şüpheli olması tek başına bütün banka hesaplarına elkonulmasını haklı kılmaz. Şüphenin kanunda aranan ağırlığa ulaşması ve elkoyma konusu malvarlığıyla bağlantısının ortaya konulması gerekir.
Özellikle hesap hareketlerinin hangi işlem veya suçla ilişkilendirildiği açıklanmadan verilen kararlar, gerekçelendirme ve delil yeterliliği yönünden incelenmelidir.
2. Banka hesabındaki paranın suçtan elde edilmemiş olması
CMK 128 kapsamında yalnızca suç şüphesinin bulunması yeterli değildir. Tedbire konu malvarlığı değerinin isnat edilen suçtan elde edildiğine ilişkin kanuni şüphe koşulunun da gerçekleşmesi gerekir.
Paranın meşru kaynağını ortaya koyan belgeler bu nedenle önemlidir. Ücret, ticari kazanç, miras, taşınmaz satış bedeli veya başka hukuka uygun gelir kaynaklarının hesap hareketleriyle birlikte gösterilmesi, suçla bağlantı iddiasının değerlendirilmesini sağlayabilir.
Ancak bir tutarın banka yoluyla gönderilmiş olması ya da banka hesabında uzun süre tutulması, tek başına hukuka uygun kaynağı kesin olarak ispatlamaz. Belgelerin içerikleri, tarihleri ve işlemler arasındaki bağlantı birlikte incelenir.
3. Soruşturulan suçun CMK 128 kapsamına girmemesi
CMK 128/2, bu özel elkoyma tedbirinin uygulanabileceği suçları sınırlı biçimde düzenler. Dolandırıcılık, hırsızlık, güveni kötüye kullanma, yağma, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, zimmet, rüşvet ve maddede sayılan diğer suçlar bunlar arasındadır.
İsnat edilen fiilin CMK 128/2’de gösterilen suçlar arasında bulunmaması, bu maddeye dayanılarak verilen elkoyma kararına karşı önemli bir hukuki itiraz nedenidir.
Bununla birlikte somut olayda başka bir kanundaki özel elkoyma yetkisinin bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. CMK 128’in uygulanamaması, her türlü malvarlığı tedbirinin kendiliğinden hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez.
4. Suçtan elde edilen değere ilişkin rapor şartının karşılanmaması
CMK 128/1 kapsamında elkoyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu, Mali Suçları Araştırma Kurulu veya maddede belirtilen diğer yetkili kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması düzenlenmiştir.
Kanuna göre rapor en geç üç ay içinde hazırlanır. Özel sebeplerin zorunlu kılması hâlinde talep üzerine bu süre iki ay daha uzatılabilir.
İtiraz incelemesinde raporun bulunup bulunmadığı, hangi malvarlığı değerini kapsadığı, somut delilleri nasıl değerlendirdiği ve tedbirin kapsamını destekleyip desteklemediği araştırılmalıdır.
Burada üç aylık rapor hazırlama süresi ile banka hesabına uygulanan elkoymanın süresi karıştırılmamalıdır. CMK 128’de belirtilen rapor süresinin dolması, her olayda elkoymanın kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Rapor eksikliğinin ve gecikmenin hukuki sonuçları, uygulanabilir özel hükümlerle birlikte değerlendirilmelidir.
5. Elkoymanın ölçüsüz olması
Koruma tedbirleri meşru bir amaca dayanmalı, gerekli ve ölçülü olmalıdır. Suçtan elde edildiği ileri sürülen menfaatin tutarı, tedbir altına alınan hesapların kapsamı ve kısıtlamanın kişi üzerindeki etkileri bu değerlendirmede önem taşır.
İsnat edilen suçla bağlantısı gösterilen belirli bir tutara karşılık bütün hesap bakiyesinin sınırlandırılması, ölçülülük bakımından tartışılabilir. Bu durumda tedbirin tamamen kaldırılması mümkün görülmese bile yalnızca ilgili tutarla sınırlandırılması talep edilebilir.
Hesap sahibinin geçim giderleri, çalışanlara yapılacak ücret ödemeleri, ticari faaliyetlerin devamı veya üçüncü kişilere ait tutarlar gibi hususlar da somut belgelerle ortaya konulabilir. Ancak bu ihtiyaçların ileri sürülmesi tek başına elkoymanın kaldırılmasını zorunlu kılmaz.
6. Elkoymanın yetkisiz makam tarafından kararlaştırılması
CMK 128/9 uyarınca bu madde kapsamında elkoymaya ve ilgili şartlarda kayyım atanmasına ancak hâkim karar verebilir.
Bu nedenle CMK 128 kapsamındaki bir banka hesabı elkoymasının yalnızca kolluk talimatına veya Cumhuriyet savcısının bağımsız kararına dayandırılması, özel hüküm yönünden hukuki sorun doğurur.
Bununla birlikte CMK 128/A veya 5549 sayılı Kanun gibi özel düzenlemelerde farklı yetki ve onay usulleri bulunabileceğinden, kararın gerçek kanuni dayanağı araştırılmadan yetkisizlik sonucuna varılmamalıdır.
Banka Hesabına Elkoyma Kararına İtiraz Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?
İtiraz dilekçesi, sadece banka hesabındaki blokenin kaldırılması talebinden ibaret olmamalıdır. Kararın hangi nedenle hukuka aykırı olduğu ve talebin hangi belgelerle desteklendiği açıkça belirtilmelidir.
Dilekçede özellikle şu bilgilere yer verilmesi önemlidir:
- Elkoyma kararını veren hâkimlik ve kararın değişik iş numarası.
- İlgili Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma numarası veya mahkeme esas numarası.
- Elkoyma kararının öğrenildiği tarih ve başvurunun süresinde olduğunu gösteren bilgiler.
- Tedbire konu banka, hesap ve gerektiğinde IBAN bilgileri.
- Elkonulan veya kullanımı engellenen tutar ve tedbirin hesap üzerindeki kapsamı.
- CMK 128 bakımından eksik olduğu ileri sürülen kanuni şartlar.
- Paranın kaynağını ve ilgili hesap hareketlerini gösteren deliller.
- Asıl talep olarak elkoymanın kaldırılması, alternatif olarak belirli hesap veya tutarlar yönünden sınırlandırılması istemi.
- Gerekliyse CMK 269/2 uyarınca kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması talebi.
İtirazı desteklemek için hesap ekstreleri, ücret bordroları, vergi kayıtları, faturalar, ticari sözleşmeler, satış belgeleri, ödeme dekontları ve paranın kaynağına ilişkin diğer belgeler kullanılabilir.
Bu tür başvurularda malvarlığına uygulanan ceza muhakemesi tedbirlerinin hukuki denetimi, yalnızca elkoyma kararının şeklen incelenmesini değil, dosyadaki delillerin ve suçla bağlantı iddiasının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Elkoyma Kararına İtiraz Edilirse Banka Hesabındaki Bloke Kalkar mı?
Hayır. İtirazın yapılması, banka hesabına uygulanan elkoymanın kendiliğinden kaldırılması sonucunu doğurmaz.
CMK 269/1 uyarınca itiraz, kararın yerine getirilmesini durdurmaz. Bununla birlikte aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince kararı veren makam veya itirazı inceleyecek merci, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılmasına karar verebilir.
Bu nedenle itiraz dilekçesinde yalnızca kararın kaldırılması değil, somut olayın gerektirdiği durumlarda tedbirin uygulanmasının geri bırakılması da gerekçeli olarak istenebilir.
İtirazın incelenmesinde CMK 270 ve 271 hükümleri uygulanır. İnceleme kural olarak duruşma yapılmadan yürütülür. Merci gerekli araştırmaları yapabilir, bilgi ve belge isteyebilir ve kanuni şartlarda ilgilileri dinleyebilir.
İtiraz yerinde görülürse merci, itiraz konusu hakkında da karar verir. Bu kararın banka hesabındaki kısıtlamanın kaldırılması veya sınırlandırılması bakımından açık ve uygulanabilir olması önemlidir.
Banka Hesabına Elkoyma Kısmen Kaldırılabilir mi?
Evet. Elkoymanın tamamen kaldırılmasının yanında belirli bir miktarla sınırlandırılması da talep edilebilir. Tedbirin kapsamının suçla bağlantılı olduğu ileri sürülen değer ve korunmak istenen hukuki amaç bakımından ölçülü olması gerekir.
Örneğin hesapta bulunan bütün tutarın suçtan elde edildiğini gösteren somut deliller bulunmadığı ileri sürülüyorsa, suçla ilişkilendirilmeyen kısmın tedbir dışında bırakılması istenebilir. Böyle bir talebin kabul edilip edilmeyeceği mevcut delillere bağlıdır.
Anayasa Mahkemesinin Nuray Işık kararı
Anayasa Mahkemesinin 28 Eylül 2016 tarihli, 2014/7561 başvuru numaralı Nuray Işık kararında, banka hesabına uygulanan elkoymanın sınırlandırılmasıyla ilgili bir yargılama süreci ele alınmıştır.
Başvuruya konu olayda, ilgili kişinin 50.000 TL tutarındaki banka hesabı üzerine tedbir uygulanmıştır. Yargılama sırasında yapılan itiraz üzerine Çorlu 2. Ağır Ceza Mahkemesi, suçtan elde edildiği ileri sürülen menfaatin toplam değerini dikkate alarak elkoymanın 19.907 TL ile sınırlandırılmasına ve bu tutarı aşan kısım yönünden kaldırılmasına karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi ise mülkiyet hakkına ilişkin bireysel başvuru şikâyetini, mevcut başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmuştur. Dolayısıyla karar, Anayasa Mahkemesinin her ölçüsüz elkoyma için doğrudan ihlal tespit ettiği şeklinde yorumlanamaz.
Kararda aktarılan derece mahkemesi uygulaması, banka hesabındaki tedbirin kapsamının itiraz yoluyla yeniden değerlendirilebileceğini ve gerekli koşullarda belirli bir miktarla sınırlandırılabileceğini göstermesi bakımından önemlidir.
İtiraz Reddedilirse Banka Hesabındaki Elkoyma Nasıl Kaldırılır?
CMK 271/4 uyarınca itiraz merciinin itiraz üzerine verdiği karar, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere kesindir. Bu nedenle aynı karara karşı sınırsız biçimde yeniden olağan itiraz başvurusu yapılamaz.
Bununla birlikte elkoyma, sürekli olarak gözden geçirilemeyecek bir tedbir değildir. Tedbiri haklı gösteren koşulların ortadan kalkması, yeni deliller elde edilmesi veya suçla bağlantı iddiasının değişmesi durumunda kaldırma veya iade istemi gündeme gelebilir.
CMK 131 uyarınca soruşturma veya kovuşturma bakımından muhafazaya gerek kalmaması ya da müsadere edilmeyeceğinin anlaşılması hâlinde elkonulan malvarlığı değerlerinin geri verilmesi mümkündür.
Soruşturma aşamasında yetkili Cumhuriyet savcılığına veya karar vermeye yetkili hâkimliğe, kovuşturma aşamasında davaya bakan mahkemeye tedbirin kaldırılması ve iade talebi yöneltilebilir. Talebin reddedilmesine ilişkin kararların kanun yoluyla denetlenmesinde kararın hangi merci tarafından verildiği ve CMK 131 ile itiraz hükümleri birlikte ele alınmalıdır.
Elkoymanın kaldırılması talebiyle ilk elkoyma kararına karşı iki haftalık itiraz süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Sonradan ortaya çıkan koşullar nedeniyle kaldırma istenebilmesi, ilk karara karşı öngörülen sürenin önemini ortadan kaldırmaz.
Genel elkoyma tedbirleriyle ilgili kaldırma ve başvuru yolları elkoyma kararına itiraz ve kaldırılma talebi başlıklı ayrı yazıda ele alınmaktadır.
Hesaptaki Paranın İadesi Ne Zaman İstenebilir?
Elkoyma kararının kaldırılması ile elkonulan malvarlığı değerinin fiilen iadesi birbiriyle bağlantılı ancak ayrı değerlendirilmesi gereken sonuçlardır.
CMK 131/1 uyarınca soruşturma veya kovuşturma açısından muhafazaya gerek kalmaması ya da malvarlığı değerinin müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde iade kararı verilebilir.
CMK 131/2 ise özel bir düzenleme içerir: CMK 128 kapsamında elkonulan malvarlığı değerinin suçtan zarar gören mağdura ait olması ve delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilmesi gerekir.
Dolayısıyla banka hesabına elkoyma kararının kaldırılması talebinde, paranın suçtan elde edilip edilmediği kadar, kime ait olduğu ve muhafaza edilmesinin hâlen gerekli olup olmadığı da önemlidir.
Elkoymanın koruma tedbiri niteliği ile elkoyma ve müsadere arasındaki hukuki fark burada belirleyicidir. Elkoyma geçici bir muhakeme tedbiriyken müsadere, kanuni şartları bulunduğunda verilen ayrı bir hukuki karardır.
Üçüncü Kişiye Ait Banka Hesabına Elkonulmasına İtiraz Edilebilir mi?
CMK 128/1, şüpheli veya sanığa ait olup başka bir kişinin zilyetliğinde bulunan malvarlığı değerlerine de elkonulmasına imkân tanır. Ancak bu düzenleme, şüpheli veya sanık olmayan herkesin malvarlığına herhangi bir bağlantı aranmaksızın elkonulabileceği anlamına gelmez.
Hesabın üçüncü kişiye ait olduğu, ilgili paranın suçtan elde edilmediği veya şüpheliyle kurulan malvarlığı bağlantısının gerçeği yansıtmadığı ileri sürülebilir.
Bu nedenle şüpheli veya sanık olmayan hesap sahibinin de kendi hakkını etkileyen elkoyma kararına karşı hukuki korunma istemesi mümkündür. Hesabın gerçek hak sahibinin ve paranın kaynağının belirlenmesi bakımından banka kayıtları ile diğer belgeler önem taşır.
İlgilinin ceza soruşturmasında şüpheli olarak gösterilmemesi tek başına her türlü koruma tedbirinin geçersizliğini sağlamaz. Ancak CMK 128’in kişiye ve malvarlığına ilişkin sınırlamalarına uyulup uyulmadığı ayrıca denetlenmelidir.
CMK 128 ile CMK 128/A Kapsamındaki Hesap Blokesi Arasındaki Fark Nedir?
25 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan 7571 sayılı Kanun ile CMK’ya eklenen 128/A maddesi, belirli bilişim yoluyla işlenen suçlarda kullanılan hesapların geçici olarak askıya alınmasını ve bu hesaplardaki suç konusu menfaate elkonulmasını ayrıca düzenlemiştir.
CMK 128/A’nın kapsamına, maddede belirtilen nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları girer.
Bu düzenlemede, kanuni şartlar oluştuğunda banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı ilgili hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir. Hesap sahibi, kurumun yaptığı askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Cumhuriyet savcısı başvuruyu yirmi dört saat içinde karara bağlar.
CMK 128/A kapsamında ayrıca askıya alınan hesaptaki suç konusu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulması mümkündür. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.
Bu özel elkoyma işleminde CMK 128’de düzenlenen rapor alma şartı aranmaz.
Dolayısıyla kurum tarafından uygulanan geçici askıya alma işlemiyle hâkim tarafından verilen elkoyma kararı aynı başvuruya tabi değildir. Hangi işlem hakkında hukuki koruma istendiği doğru belirlenmelidir.
Bu özel tedbirin koşulları CMK 128/A kapsamında hesapların askıya alınması, başvuru yolları ise hesap blokesi kararına başvuru başlıklı yazılarda ayrıca incelenmektedir.
Haksız Banka Hesabı Elkoyması Nedeniyle Tazminat İstenebilir mi?
Kanuni koşulları oluşmadan uygulanan veya hukuka aykırı biçimde sürdürülen elkoyma tedbirleri nedeniyle tazminat sorumluluğu doğabilir.
CMK 141 kapsamında, malvarlığına koşulları oluşmadığı hâlde elkonulması, gerekli koruma tedbirlerinin alınmaması, malvarlığının amaç dışında kullanılması veya zamanında geri verilmemesi tazminat istemi bakımından önem taşıyan durumlardır.
Ancak elkoymaya itirazın kabul edilmesi, her durumda kendiliğinden tazminata hükmedileceği anlamına gelmez. Zararın niteliği, hukuka aykırılık, uygun başvuru yolu, süre ve görevli merci ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu konu, arama ve elkoyma tedbirlerinden doğan zararın giderilmesi başlıklı makalenin kapsamına girdiğinden tazminat usulünün ayrıntıları burada tekrar edilmemektedir.
Banka Hesabına El Koymaya İtiraz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Banka hesabım bloke edildi ancak bana karar tebliğ edilmedi. İtiraz edebilir miyim?
Evet. Öncelikle blokenin hangi hukuki işleme dayandığı belirlenmelidir. CMK 128 kapsamında hâkim kararıyla uygulanan elkoymada genel itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Kararın ve öğrenme tarihinin belirlenmesi önem taşır. Bankadan veya ilgili yargı merciinden işlemin dayanağına ilişkin bilgi temin edilerek süresi içinde başvuru yapılmalıdır.
Hesaba el koyma kararını banka kendiliğinden kaldırabilir mi?
CMK 128 kapsamında verilmiş yargısal elkoyma kararını banka kendi takdiriyle ortadan kaldıramaz. Kısıtlamanın kaldırılması için yetkili yargı merciinin kararı gerekir. Buna karşılık CMK 128/A kapsamındaki kurum kaynaklı geçici askıya alma işlemi farklı hükümlere tabidir.
İtiraz için ceza davasının sonuçlanması beklenmeli midir?
Hayır. Elkoyma kararına karşı başvuru, soruşturma veya kovuşturma devam ederken yapılabilir. Kanuni şartların bulunmadığı veya sonradan ortadan kalktığı ileri sürülerek tedbirin kaldırılması istenebilir.
İtiraz kabul edilirse bankadaki para hemen kullanılabilir mi?
İtirazın kabulü sonucunda verilen kararın kapsamına göre banka hesabındaki ilgili kısıtlamanın kaldırılması gerekir. Ancak kararın bankaya iletilmesi, bankanın işlemi uygulaması ve aynı hesap üzerinde başka bir hukuki kısıtlama bulunup bulunmaması fiilî kullanım bakımından önem taşır.
Banka hesabındaki maaş ve ticari gelirler nedeniyle kısmi kaldırma istenebilir mi?
Evet. Hesapta suçla bağlantısı bulunmadığı ileri sürülen ücret, ticari gelir veya başka meşru kaynaklı tutarlar varsa bunlar belgelendirilerek tedbirin kısmen kaldırılması veya belirli tutarla sınırlandırılması talep edilebilir. Talebin kabulü, somut deliller ve ölçülülük değerlendirmesine bağlıdır.
İtiraz reddedildikten sonra yeni belgelerle tekrar başvuru yapılabilir mi?
İtiraz merciinin kararının kesin olması, tedbirin koşullarının daha sonra yeniden değerlendirilemeyeceği anlamına gelmez. Yeni delillerin ortaya çıkması, suçla bağlantı iddiasının değişmesi veya muhafaza ihtiyacının ortadan kalkması hâlinde yetkili merciden elkoymanın kaldırılması ve iade istenebilir.
Sonuç: Banka Hesabına Elkoyma Kararının Kaldırılmasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
Banka hesabına el koymaya itiraz, yalnızca hesabın kullanıma açılması amacıyla yapılan şekli bir başvuru değildir. Tedbirin hukuki dayanağının, suçla bağlantısının, somut delillerin, rapor şartının, yetkili makamın ve ölçülülüğün denetlenmesini sağlar.
CMK 128 kapsamında verilen hâkim kararlarına karşı genel itiraz süresi iki haftadır. İtirazın kararı veren mercie yöneltilmesi, gerekli belgelerle desteklenmesi ve talebin açıkça belirtilmesi gerekir. Tedbirin tamamen kaldırılması mümkün görülmediğinde, yalnızca suçla bağlantılı olduğu ileri sürülen değerle sınırlandırılması da istenebilir.
Başvurunun hukuki niteliği belirlenirken CMK 128, CMK 128/A ve diğer özel mevzuattan kaynaklanan işlemler birbirinden ayrılmalıdır. Somut dosyada uygulanacak başvuru yolu ve hukuki sonuç, kararın dayanağına ve mevcut delillere göre belirlenir.
Yazar: Avukat Fatih Sefer