CMK Madde 35, hâkim ve mahkeme kararlarının ilgilisine nasıl açıklanacağını ve hangi hâllerde tebliğ edileceğini düzenler. Kararın yüzüne karşı açıklanması ile hazır bulunmayan kişiye tebliği farklı usul işlemleridir. Serbest olmayan veya tutuklu kişiye yapılan tebliğde ayrıca okunup anlatma yükümlülüğü vardır.
CMK Madde 35 – Kararların açıklanması ve tebliği
Madde 35 – (1) İlgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve isterse kararın bir örneği de verilir.
(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.
(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır.
CMK Madde 35’in Açıklaması
Yüzüne karşı verilen karar: Karar hazır bulunan ilgiliye açıklanır; ilgilisi isterse kararın bir örneği kendisine verilir. Tefhim edilen kararın içeriği ile kanun yolu bildiriminin açık olması gerekir. Başvurulabilecek kanun yolu, süresi, mercii ve şeklinin kararda gösterilmesi CMK Madde 34/2 gereğidir.
İlgilinin yokluğunda verilen karar: Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar dışında, aleyhine kanun yoluna başvurulabilen hâkim veya mahkeme kararı hazır bulunmayan ilgilisine tebliğ edilmelidir. Bu kapsam, kanun yoluna başvurma hakkı bulunan suçtan zarar göreni de somut koşullara göre içerebilir. Fıkradaki istisna, koruma tedbirlerinin bildirilmesine ilişkin özel hükümleri ortadan kaldırmaz; kesin nitelikteki her kararın mutlaka bu fıkraya göre tebliğ edilmesi gerektiği anlamına da gelmez.
Tutuklu veya serbest olmayan ilgili: Kendisine tebliğ edilen kararın okunup anlatılması zorunludur. Ceza infaz kurumunda kararın yalnızca teslim alınmış veya okunmuş görünmesi, somut olayda bu yükümlülüğün yerine getirildiğini göstermeyebilir. Usulsüz tebliğ, kanun yoluna başvuru süresinin değerlendirilmesini ve hükmün kesinleşip kesinleşmediğini etkileyebilir. Kararın ilgiliye yüzüne karşı usulünce açıklanmış olmasıyla, yokluğunda verilen kararın tebliği aynı durum değildir.
Kararın tefhim veya tebliğ yoluyla ne zaman öğrenildiğinin belirlenmesi, ceza yargılamasında kanun yoluna başvuru hakkının süresinde kullanılması bakımından önem taşır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
CMK Madde 35 ile İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2021/5587, K. 2022/10211, T. 21.06.2022
8. Ceza Dairesi 2021/5587 E. , 2022/10211 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ: 6136 sayılı Yasaya aykırılık
…
Gereği görüşülüp düşünüldü:
SEGBİS aracılığıyla yüzüne karşı hüküm tefhim edilen sanık [Adı gizlendi]’a, kararın bulunduğu tutanağının bir örneğinin verilmemesi ve Ceza infaz kurumunda bulunan sanığa yapılan gerekçeli kararın tebliği sırasında karar kendisine okunup anlatılmaması nedeniyle, tebliğ işleminin CMK.nın 35/3. madde ve fıkrasına aykırı olması karşısında, sanığın temyiz talebinin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;
Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, suça konu silahın 6136 sayılı yasa kapsamında olduğunu belirten raporun gerçeği yansıtmadığına yönelik temyiz itirazının reddiyle hükmün ONANMASINA, 21.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 17. Ceza Dairesi, E. 2019/4754, K. 2019/14774, T. 26.11.2019
17. Ceza Dairesi 2019/4754 E. , 2019/14774 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇLAR: Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması
HÜKÜMLER: Mahkumiyet
Yerel mahkemece sanıklar hakkında hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme ve başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süreleri ve kararların nitelikleri ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:
Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulunun 28.02.2017 tarih, … Karar sayılı içtihadında da belirtildiği üzere, temyiz mahkemesince bir temyiz davasının görülebilmesi için, temyiz kanun yoluna başvuru hakkı bulunanların tamamının kararı tefhim veya tebliğ yoluyla öğrenmelerinin sağlanması kanuni bir zorunluluktur. Nitekim 5271 sayılı CMK’nun “Kararların açıklanması ve tebliği” başlıklı 35. maddesinin 2. fıkrasında; “Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur” hükmü yer almaktadır.
Mağdur, şikâyetçi ve suçtan zarar görenin yargılama aşamasında öncelikle duruşmadan haberdar edilmesi gerekmektedir. CMK’nun 234. maddesinde düzenlenen bu hakkın kullandırılmaması kanuna aykırıdır. Kanun koyucu, CMK’nun 234. maddesine aykırı davranılması durumunda anılan hukuka aykırılığın telafisine imkân sağlayacak şekilde bir düzenlemeye yer vermiş ve "Katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanlara" kanun yoluna başvurma hakkı tanımıştır. Bu hakkın kullanılabilmesi için de yargılama sonucunda verilen kararın aynı Kanunun 35. maddesi uyarınca mağdur, şikâyetçi veya suçtan zarar görene tebliği gerekmektedir. Gerekçeli kararın tebliğ edilmesiyle suçtan zarar gören geç de olsa davadan haberdar olarak kararı temyiz etme imkânı bulmuş olacaktır. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren mağdur, şikâyetçi veya suçtan zarar görenin hükmü temyiz edip etmemesine göre de temyizin kapsamı belirlenecektir.
Yerel mahkemece duruşmadan haberdar olmayan mağdur, şikâyetçi veya suçtan zarar görene gerekçeli karar tebliğ olunmamış ise temyiz aşamasında bu eksikliğin Özel Dairece 2797 sayılı Yargıtay Kanun’un 40. maddesi uyarınca verilecek, uygulamada "Tevdi kararı" adı verilen kararla mahallinde mahkemesince giderilmesinin istenilmesi gerekir; yoksa temyiz incelemesine geçilerek bozma kararı verilmek suretiyle bu eksiklik giderilemez. Aksi halde temyiz kanun yoluna başvuru hakkı bulunan bir tarafın kararı öğrenmesi sağlanmadan temyiz incelemesi yapılmış olur ve aleyhe temyiz bulunmayan hallerde bozulan hükümdeki ceza miktarı sanık lehine kazanılmış hak teşkil eder.
Duruşmadan haberdar olmayan mağdura, şikâyetçiye veya suçtan zarar görene gerekçeli kararın tebliğinden sonra, hükmün temyiz edilmesi durumunda CMK’nun 260. maddesi uyarınca "Katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar gören" sıfatı ile temyizi incelenecektir. Tebliğe rağmen hükmün temyiz edilmemesi durumunda ise Özel Dairece diğer temyiz talepleri kapsamında dosya incelenecek, ancak CMK’nun 233 ve 234. maddelerine aykırı davranılması gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilemeyecektir.
Bu açıklamalar ışığında, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerinin kullanılması suçunun mağduru olan ve suçtan zarar gören…’e, kovuşturma aşamasında 5271 sayılı CMK’nun 234/1-b maddesinde belirtilen davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği gözetilmeden hükümler kurulması karşısında, gerekçeli kararın,…’e, hükmü temyiz etme yetkisi olduğu, nereye, nasıl ve ne şekilde başvurabileceği, temyiz süresi de gösterilmek suretiyle, açıklamalı davetiye ile tebliğ edilerek, sunarsa temyiz dilekçesi eklendikten ve bu hususta ek tebliğname de düzenlendikten sonra incelenmek üzere dairemize gönderilmesi için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na İADESİNE, 26/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2022/997, K. 2025/5245, T. 16.06.2025
12. Ceza Dairesi 2022/997 E., 2025/5245 K.
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI: 2020/1508 E., 2020/1045 K.
DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK’nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacı hakkında HSK Başmüfettişliğinin yürütmüş olduğu idari soruşturma kapsamında Ankara 5. Sulh Ceza Mahkemesinin 22.12.2016 tarih, 2016/6760 D. iş nolu dosyada kısıtlama kararı verildiği, ilgili karara karşı yapmış olduğu itiraz üzerine Ankara 6. Sulh Ceza Mahkemesince 21.03.217 tarih, 2017/1903 D. iş nolu dosyada itirazın reddine karar verildiği, itirazın reddine ilişkin kararın tebliğ edilmediği ve bu sebeple etkili başvuru yollarına başvuru ve savunma hakkının engellenmesi nedeniyle 300.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun, davacının kendisi vekille temsil etmemesine karşın lehine vekalet ücretine hükmedildiği, bu itibarla hükümdeki vekalet ücretine ilişkin kısım çıkarılması suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddine karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacı vekilinin temyiz sebepleri; hakkındaki idari soruşturma nedeniyle HSK Başmüfettişliği tarafından savunma yapması üzerine gönderilen evrak üzerine Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.12.2016 tarih 2016/6760 D. İş sayılı kararı ile kısıtlama kararı verildiğinden haberdar olduğuna, bu kararın kendisine tebliğ edilmediğine, savunma talepli yazı ile haberdar olması üzerine 20.02.2017 tarihinde kısıtlama kararına karşı itiraz ettiğine, Ankara 6. Sulh Ceza Mahkemesinin 21.03.2017 tarih 2017/1903 D. İş nolu kararı ile itirazın reddine karar verildiğine, bu kararın kendisine mahkemesince tebliğ edilmediğine ancak kendi uğraşları neticesinde Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliğince, itirazın reddine dair kararın 18.09.2018 tarihinde gecikmeli olarak tebliğ edildiğine, hakkındaki kısıtlama kararının içeriğine de çok geç ulaşabildiğine, kısıtlama kararı kapsamı dışında kalan belgelerin de HSK Başmüfettişliği tarafından kendisine verilmediğine, Ankara 6. Sulh Ceza Mahkemesinin kararında, itirazın reddine ilişkin kararın HSK tarafından ilgiliye tebliğ edilmesine karar verilmesine karşın tebliğin yapılmadığına, bu şekilde kendisine ilişkin idari soruşturma dosyasına etkili katılmasının engellendiğine, bu soruşturma sonucunda meslekten ihraç edildiğine, mahkemece yalnızca itirazın reddine ilişkin karar yönünden inceleme yapılarak, Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliği kararının kendisine tebliğ edilmemesi yönünden değerlendirme yapılmadığına, dava konusu yargılama bakımından makul sürenin aşıldığına, usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, davacı hakkında Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 22.12.2016 tarih, 2016/6760 D. İş sayılı dosyasında kısıtlama kararı verildiği, davacının karara itirazı üzerine Ankara 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 21.03.2017 tarih 2017/1903 D. İş nolu dosyasında itirazın reddine karar verildiği, davacının itirazın reddine ilişkin verilen kararın kendisine tebliğ edilmemesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuşsa da; CMK’nın ”Kararların Açıklanması ve Tebliği” başlıklı 35/2. maddesine göre ”Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek olan hakim veya mahkeme kararları hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur." şeklindeki düzenleme karşısında davacının kısıtlama kararına karşı itirazına ilişkin ret kararının kesin nitelikte bir karar olduğu, aleyhine kanun yoluna başvurulamayacağı, bu nedenle iş bu kararın kendisine tebliğ edilmemiş olması nedeniyle CMK.’nın 141. ve devamı maddelerinde düzenlenen tazminat şartlarının oluşmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince davacının kendisi vekille temsil etmemesine karşın lehine vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle hükümdeki vekalet ücretine ilişkin kısım çıkarılması suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK’nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304/1. maddesi uyarınca Kocaeli 7. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
16.06.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, E. 2022/11345, K. 2022/23300, T. 23.11.2022
4. Ceza Dairesi 2022/11345 E. , 2022/23300 K.
"İçtihat Metni"
KARAR
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan sanık …’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1, 125/3-a-son, 125/4, 43/1 ve 62. maddeleri gereğince 1 yıl 2 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, anılan Kanun’un 51/1. maddesi uyarınca cezasının ertelenmesine dair … Asliye Ceza Mahkemesinin 30/10/2015 tarihli ve 2014/222 esas, 2015/748 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.
İstem yazısında; "Dosya kapsamına göre, sanık hakkında kamu görevlilerine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan hüküm kurulurken, 5237 sayılı Kanun’un 125/1, 125/3-a-son,125/4 ve 43/1. maddeleri gereğince 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezası belirlenmesini müteakip, belirlenen bu cezadan anılan Kanun’un 62/1. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası yapılarak 1 yıl 2 ay 17 gün hapis cezası yerine, 1 yıl 2 ay 22 gün hapis cezasına hükmedilmek suretiyle fazla ceza tayin olunmasında isabet görülmemiştir. " denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay’ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay’ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir.
Buna göre hâkim veya mahkemece verilen karar veya hükümlerin kanun yararına bozma konusu yapılabilmesi için istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmesi gerekmektedir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Kararların Açıklanması Ve Tebliği" başlıklı 35. maddesi;
"1) İlgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve isterse kararın bir örneği de verilir.
2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, (…) (1) hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur. (1)
3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır." biçimindedir.
İncelenen dosyada; sanık …’in yokluğunda verilen kararın sanığa cezaevinde 20/11/2015 tarihinde "okumak/almak" suretiyle tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
CMK’nın 35/3. maddesinde tebliğ yapılacak muhatabın serbest olmayan bir kişi veya tutuklu olması halinde tebliğ edilen kararın, kendisine okunup anlatılacağının düzenlenmesi, sanığın tebliğ tarihinde cezaevinde bulunması, gerekçeli kararın sanığa cezaevinde 20/11/2015 tarihinde "okumak/almak" suretiyle tebliğ edilmesi, gerekçeli kararın sanığa okunup anlatılmadan usulsüz tebliğ edilmesi nedeniyle henüz kesinleşmediği anlaşılmakla, bu aşamada kanun yararına bozma yoluyla incelenmesi mümkün görülmemiştir.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce, hükmün henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle yerinde görülmediğinden, CMK’nın 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN REDDİNE,
2- Dosyanın, kanun yolu bildiriminin başvuru mercii, süresi ve yöntemi açısından şerhli davetiye ile sanık …’e usule uygun bildirilip, tebligat eksikliğinin ikmali ile süresinde başvuruda bulunulması halinde kanun yolu incelemesi için ilgili merciye gönderilmesini, aksi takdirde usulünce kesinleştirme işlemi yapılarak, bu aşamadan sonra kanun yararına bozma isteminde bulunulmasını teminen mahkemesine iadesine, dosyanın Adalet Bakanlığı’na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na TEVDİİNE, 23/11/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yazar: Avukat Fatih Sefer