CMK Madde 41, kusuru olmaksızın bir muhakeme süresini kaçıran kişinin eski hâle getirme dilekçesini hangi sürede, nereye ve nasıl sunacağını düzenler. İstemin kabulü için sürenin kaçırılmasında kusur bulunmaması gerekir; dilekçe verilmesi, kaçırılan usul işlemini ayrıca yerine getirme yükümlülüğünü kaldırmaz.
Eski hâle getirme dilekçesi
Madde 41 – (1) Eski hâle getirme dilekçesi, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde, süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemeye verilir.
(2) Dilekçe sahibi, sürenin geçmesinde kusuru olmadığına ilişkin olguları, varsa belgelerini de ekleyerek açıklar. Dilekçe verildiği anda usule ilişkin yapılamayan işlemler de yerine getirilir.
Hukuki açıklama
CMK 40 kapsamında eski hâle getirme, kişinin kusuru olmaksızın bir usul süresini geçirmesine bağlıdır. CMK 41’deki iki haftalık başvuru süresi, kaçırılan işlemin olağan süresinin bittiği tarihten değil, başvuruya engel olan durumun ortadan kalktığı tarihten itibaren hesaplanır. Dilekçe, süresinde yapılsaydı ilgili usul işlemini kabul edecek mahkemeye verilir.
7499 sayılı Kanun’un 37. maddesiyle önceki yedi günlük süre iki haftaya çıkarılmıştır. CMK Geçici Madde 6/1-a gereğince iki haftalık süre, 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında kalkan engeller için uygulanır; bu tarihten önce kalkan engeller bakımından önceki yedi günlük süre geçerlidir.
Dilekçede engelin niteliği, kalktığı tarih ve sürenin kusursuz olarak kaçırıldığını gösteren somut olgular açıklanmalı; varsa bunları destekleyen belgeler eklenmelidir. Başvuru yapıldığı anda kaçırılan işlem de gerçekleştirilmelidir. Örneğin, temyiz süresi kaçırılmışsa eski hâle getirme istemiyle birlikte temyiz başvurusu da yapılır. İstemi karara bağlayacak merci ve kararın sonuçları ayrıca CMK 42’de düzenlenmiştir.
Özellikle mazeretin belgelenmesi ve kaçırılan kanun yolu işleminin aynı anda tamamlanması, ceza yargılamasında sürelerin hukuki değerlendirilmesi bakımından önem taşır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
Seçilmiş Yargıtay kararları
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, E. 2025/10179, K. 2025/17056, T. 01.10.2025
2. Ceza Dairesi 2025/10179 E., 2025/17056 K.
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI: 2025/938 E., 2025/951 K.
SUÇLAR: Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme
HÜKÜMLER: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine
TEMYİZ EDENLER: Sanık ve müdafii
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret, onama
Sanık müdafiinin yokluğunda verilen kararın sanık müdafiine 24.05.2025 tarihinde tebliğ edildiği, sanık müdafiinin UYAP kayıtlarına göre 16.06.2025 tarihinde verdiği eski hâle getirme ve temyiz dilekçesinde “24.05.2025 – 02.06.2025 tarihleri arasında Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinde bir kaza sonucu bacağında kırık olması nedeniyle yatarak tedavi gördüğünü” belirterek buna ilişkin belgeleri ibraz ettiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 41. maddesinin 1. fıkrasındaki “eski hale getirme dilekçesinin engelin kalkmasından itibaren 7 gün içinde, süreye uyduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemeye verileceğine” dair hükümdeki ” 7 gün” ibaresinin 02.03.2024 tarihli ve 7499 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 37. maddesi ile “iki hafta” şeklinde değiştirildiği, aynı Kanun’un 22. maddesi ile 5271 sayılı Kanun’a eklenen Geçici 6. madde ile “Eski hâle getirme kurumuna ilişkin olarak 41 inci maddenin birinci fıkrasında yapılan değişiklik, 1/6/2024 tarihinde ve sonrasında kalkan engeller bakımından uygulanır. Bu tarihten önce kalkan engeller bakımından bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam olunur” şeklinde düzenlemeye yer verildiğinin anlaşılması karşısında; sanık müdafiinin engelin kalktığı 02.06.2025 tarihinden itibaren, yürürlükte bulunan düzenlemeye uygun olarak engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren iki hafta içerisinde kalacak şekilde yaptığı 16.06.2025 tarihli temyizinin süresinde olması nedeniyle, Tebliğnamedeki, sanık müdafiinin temyizi ile ilgili olarak talebin süre yönünden reddine dair düşünceye iştirak edilmemiştir.
I- Sanık ve müdafiinin, sanık hakkında, konut dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde
Sanığın konut dokunulmazlığının ihlâli ve mala zarar verme suçlarından mahkûmiyetine dair ilk derece mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 20.05.2025 tarihli ve 2025/938 Esas, 2025/951 Karar sayılı kararının sanık ve müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü;
Hükmolunan cezaların miktar ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK’nın 286/2-a maddesi uyarınca, “ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyizi mümkün olmadığından, sanık ve müdafiinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK’nın 298. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak REDDİNE,
I I- Sanık ve müdafiinin, sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun’un 286/1. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi uyarınca temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ”Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.” ve aynı Kanun’un 294. maddesinin ise; ”Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.” şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin “Suçun unsurlarının oluşmadığı, sanığın iftar yemeğine katılmak için yürüdüğü esnada kameralara yansıdığı, kamera kayıtlarında sanığın suçu işlendiğine dair bir görüntünün bulunmadığı lehe hükümlerin uygulanması gerektiği”, sanığın temyiz isteminin “Suçun maskeli 2 kişi tarafından işlendiği, kendisinde maske olmadığı hâlde iftira atıldığına” ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
04.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle değişik 5275 sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda birinci fıkradaki koşullu salıverilme sürelerinin uygulanacağına ilişkin düzenleme dikkate alındığında, ikinci defa mükerrir sayılan sanık hakkında cezasının infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanması ve koşullu salıverilme hükümlerinin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.
Sanık hakkında katılana yönelik eylemi sebebiyle hırsızlık suçundan kurulan hükümde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına yönelik düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar hukuka uygun bulunduğundan, sanık ve müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz nedenlerinin reddiyle, 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak usul ve yasaya uygun olan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararına yönelik TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Kırıkkale 5. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE 01.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, E. 2024/9974, K. 2025/1963, T. 17.02.2025
5. Ceza Dairesi 2024/9974 E., 2025/1963 K.
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI: 2023/80 Esas, 2023/1366 Karar
SUÇ: Zimmet
HÜKÜM: Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin reddi
Yapılan ön inceleme neticesinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin 14.06.2023 tarihli ve 2023/80 Esas, 2023/1366 sayılı Kararı’nın sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine gereği düşünüldü:
Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 05.06.2012 tarihli ve 616-218; 13.12.2011 tarihli ve 237-259; 16.12.2008 tarihli ve 144-234; 23.09.1974 tarihli ve 227-408 ile 16.04.1973 tarihli ve 213-345 sayılı Kararlarında da belirtildiği üzere, eski hale getirme talebiyle birlikte temyiz isteminde bulunulması halinde inceleme ve karar verme görevi Yargıtay ilgili ceza dairesine ait olup, sanık müdafiinin Bölge Adliye Mahkemesi’nce verilen gerekçeli kararın tebliğine ilişkin tebliğ mazbatası içeriğinin okunaklı olmadığı ve usulüne uygun tebliğ işleminin yapılmadığına dair öğrenme tarihini 06.12.2023 olarak bildirir 16.01.2024 tarihli eski hale getirme talepli temyiz dilekçesi sunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 41/1. maddesinde yer alan “Eski hale getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren 7 gün içinde süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemeye verilir.” hükmü uyarınca belirlenen 7 günlük süre geçtikten sonra 16.01.2024 tarihli dilekçe ile eski hale getirme talebinde bulunulduğunun anlaşılması karşısında, yasal koşulları bulunmayan eski hale getirme ve temyiz talebinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 298/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle REDDİNE,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Karabük Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
17.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2023/4963, K. 2024/4754, T. 27.06.2024
1. Ceza Dairesi 2023/4963 E., 2024/4754 K.
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2008/248 E., 2008/656 K.
SUÇ: Kasten yaralama
HÜKÜM: Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret
Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.12.2008 tarihli ve 2008/248 Esas, 2008/656 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:
Anayasa’nın 40/2., 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 34/2. maddeleri uyarınca, hüküm fıkrasında, başvurulacak kanun yolunun, merciinin, başvuru şekli, süresi ve bu sürenin başlangıcının açıkça ve ilgiliyi yanıltmayacak biçimde gösterilmesi gerekmekte olup; dosya kapsamına göre hüküm fıkrasında kanun yolu, mercii, başvuru şekli, süresi ve sürenin başlangıcı belirtilmeyerek sanığın yanıltıldığı anlaşılmış ise de; Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.05.2012 tarihli, 2011/270 Esas, 2012/427 Karar sayılı kararında yapılan yargılama sonucu sanığın mahkumiyetine ve incelemeye konu Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.12.2008 tarihli, 2008/248 Esas, 2008/656 Karar sayılı kararının birinci kez mükerrirliği esas alınmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay (Birleşen) 3. Ceza Dairesinin 14.05.2014 tarihli ve 2013/31586 Esas, 2014/19033 Karar sayılı kararı ile onandığı, sanığın Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 16.05.2012 tarihli, 2011/270 Esas, 2012/427 Karar kararı ile Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 24.12.2008 tarihli, 2008/248 Esas, 2008/656 Karar sayılı kararını öğrenmiş bulunduğu, sanık incelemeye konu kararda kanun yolunun, merciinin, başvuru şekli, süresi ve bu sürenin başlangıcının gösterilmeyerek yanıltıldığından bahisle eski hale getirme talebinde bulunduğu anlaşılmış ise de; 5271 sayılı Kanun’un 41. maddesindeki “Eski hâle getirme dilekçesi, engelin kalkmasından itibaren yedi gün içinde, süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemeye verilir.” şeklindeki düzenleme de dikkate alındığında, dosyanın incelenmesinde sanığın 16.05.2012 tarihi itibarıyla karardan haberdar olduğunun anlaşıldığı, incelemeye konu karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310/1. maddesinde belirlenen bir haftalık kanunî süre ve 5271 sayılı Kanun’un 41. maddesindeki yedi günlük süre geçtikten sonra hükme yönelik 27.09.2022 tarihli dilekçesi ile eski hale getirme ve temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmakla, sanığın yerinde görülmeyen eski hale getirme ve buna bağlı olarak temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,
Esası incelenmeyen dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
27.06.2024 tarihinde karar verildi.
İlgili CMK şerhleri
Yazar: Avukat Fatih Sefer