Ceza hukukunda zamanaşımı, devletin belirli bir süre geçtikten sonra suç faili hakkında kovuşturma yapma yetkisini kaybetmesini ifade eder. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesi, dava zamanaşımı sürelerini ve bu sürelerin nasıl hesaplanacağını düzenlemektedir. Zamanaşımı, savunma hukukunun en önemli araçlarından biri olmakla birlikte, uygulamada son derece karmaşık hesaplama sorunlarına konu olmaktadır. Sürelerin yanlış hesaplanması ya … Devamını oku
Af, devletin cezalandırma hakkından vazgeçmesini ifade eden anayasal ve yasal bir kurumdur. Pek çok kişi affın her durumda geçerli olduğunu ve tüm hukuki sonuçları ortadan kaldırdığını sanmaktadır. Oysa 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 65. maddesi, affın kapsamını ve sınırlarını net biçimde çizmektedir. Genel af ile özel af arasındaki fark, affın müsadere ve tazminat üzerindeki etkisi … Devamını oku
Bir ceza davası sürerken ya da mahkûmiyet kararı kesinleştikten sonra sanık veya hükümlünün hayatını kaybetmesi, davanın ve yaptırımların akıbeti açısından son derece önemli hukuki sonuçlar doğurur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 64. maddesi bu sonuçları düzenlemektedir. Konunun sadece teknik boyutu değil, mağdurların tazminat talepleri ve mirasçıların durumu açısından da pratikte büyük önemi vardır. Bu nedenle … Devamını oku
Ceza davası sonuçlanmadan önce geçen süre boşa gitmez. Soruşturma veya kovuşturma aşamasında gözaltında ya da tutuklu kalan bir kişi, eğer mahkûm olursa bu sürelerin hapis cezasından düşülmesini talep edebilir. Buna “mahsup” denmektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 63. maddesi bu hakkı güvence altına almaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin değerlendirmesine göre mahsup bir takdir meselesi değil, zorunlu bir … Devamını oku
Bir ceza davasında mahkûmiyet kararının ardından ceza miktarı belirlenir. Ancak bu aşamada sanık lehine önemli bir kapı daha açık kalmaktadır: takdiri indirim. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 62. maddesi, hâkime belirli koşullar altında sanığın cezasını azaltma yetkisi tanımaktadır. Bu yetki sınırsız değildir; kanunun belirlediği oranı geçemez ve keyfi biçimde kullanılamaz. Hem uygulandığında hem de uygulanmadığında … Devamını oku
Bir ceza davasında mahkûmiyet kararı çıkması, sürecin bitişi değil; aslında en kritik aşamasının başlangıcıdır. Çünkü suçun sabit görülmesinin ardından mahkemenin yapacağı en önemli iş, verilecek cezanın türünü ve miktarını doğru biçimde belirlemektir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 61. maddesi, bu belirlemenin nasıl yapılacağını düzenlemektedir. Ceza muhakemesinin teknik boyutları arasında en çok bozma kararına yol açan … Devamını oku
Ceza hukukunda sorumluluk kural olarak bireyseldir; suç işleyen kişi cezasını çeker. Ancak suçun bir şirket, dernek, vakıf veya başka bir tüzel kişilik bünyesinde ya da bu kişiliğin araç olarak kullanılmasıyla işlenmesi durumunda, tüzel kişiye de yaptırım uygulanabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 60. maddesi, tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerini düzenlemektedir. Özellikle ticari faaliyetlerini yürütürken hukuki … Devamını oku
Türkiye’de suç işleyen yabancı uyruklular, cezalarını tamamladıktan sonra ülkeye giriş yasağıyla birlikte sınır dışı edilebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 59. maddesi bu süreci düzenlemektedir. Ancak ceza mahkemesinin sınır dışı etme konusunda doğrudan karar verme yetkisi yoktur; bu süreç idari bir karar mekanizmasıyla işlemektedir. Yabancı uyruklu müvekkillerimiz ve onların yakınlarından sıkça aldığımız sorular doğrultusunda bu … Devamını oku
Daha önce suç işleyip ceza almış bir kişinin yeni bir suç işlemesi, ceza hukukunda özel bir anlam ifade eder. “Tekerrür” olarak adlandırılan bu durum, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 58. maddesinde düzenlenmekte olup sanığın infaz koşullarını doğrudan etkileyen önemli sonuçlar doğurmaktadır. Pek çok müvekkil bu konunun yalnızca cezayı artırdığını sanmaktadır; oysa durum çok daha farklı … Devamını oku
Bir suç işlendiğinde failin ceza sorumluluğu her zaman tam anlamıyla değerlendirilemeyebilir. Akıl hastalığı nedeniyle suçun hukuki anlam ve sonuçlarını kavrayamayan ya da davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli ölçüde azalan kişiler, hukuken farklı bir statüde incelenir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 57. maddesi, bu kişilere uygulanacak güvenlik tedbirlerini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Bu makale, hem hasta yakınlarının hem … Devamını oku
