Soykırım, uluslararası hukukta “suçların suçu” (crime of crimes) olarak nitelendirilen ve insanlık tarihinin en ağır yaptırımlarına konu olan suç tipidir. Bir grubun bireylerini hedef alan adi suçlardan farklı olarak soykırım, insan topluluklarının kolektif varoluşunu yok etmeye yönelik sistematik bir niyetin ürünüdür. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 76. maddesi, TCK Madde 76 Soykırım başlığı altında bu … Devamını oku
TCK 75 ön ödeme (kanundaki adıyla önödeme), yalnızca adli para cezası gerektiren veya kanundaki hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda, savcının hesapladığı parayı tebliğden itibaren 10 gün içinde ödeyen kişi hakkında kamu davası açılmamasını sağlayan kurumdur. Ödeme yapılırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; dava açılmışsa düşer. Ön ödeme mahkûmiyet değildir ve olağan adli … Devamını oku
Davanın düşmesi, ceza yargılamasının suçun işlenip işlenmediği hakkında bir tespit yapılmadan usul engeli nedeniyle sona ermesidir. TCK 74, kamu davasının veya cezanın düşmesinin müsadere, tazminat, yargılama giderleri ve ödenen adli para cezası üzerindeki etkisini düzenler. Kısa cevap şudur: dava düşse bile mağdurun tazminat hakkı kural olarak devam eder, yargılama giderleri sanığa yüklenmez, müsadere ise eşyanın … Devamını oku
Ceza hukukunda tüm suçlar savcılık tarafından re’sen — yani kendiliğinden — soruşturulmaz ve kovuşturulmaz. Bir kısım suç için kanun koyucu, mağdurun şikayetini kovuşturmanın ön koşulu olarak belirlemiştir. Bu tercih, söz konusu suçların ağırlıklı olarak kişisel ilişkileri ilgilendirmesi ve mağdurun yargılama sürecindeki iradesine saygı gösterilmesi gerektiği düşüncesinden kaynaklanmaktadır. TCK’nın 73. maddesi şikayet hakkını, kullanım süresini, vazgeçmeyi … Devamını oku
TCK 72, dava ve ceza zamanaşımı sürelerinin gün, ay ve yıl hesabıyla belirleneceğini (bir gün 24 saat, bir ay 30 gün, yıl resmî takvime göre) ve zamanaşımının mahkeme ya da savcılık tarafından re’sen uygulanacağını düzenler. Şüpheli, sanık ve hükümlü zamanaşımından vazgeçemez; “zamanaşımından yararlanmak istemiyorum” beyanı hukuken hiçbir sonuç doğurmaz. Bu madde sürelerin kaç yıl olduğunu … Devamını oku
Ceza zamanaşımı kesintisiz akan bir süreç değildir. Belirli olaylar bu süreyi keserek sıfırdan yeniden başlatabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 71. maddesi, hangi nedenlerin ceza zamanaşımını keseceğini düzenlemektedir. Bu kesme nedenleri, devletin infaz yetkisini kullanmak için elinde bulundurduğu araçlardır; ancak bu araçların usulüne uygun biçimde kullanılması şarttır. Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri olan ceza … Devamını oku
Müsaderede zamanaşımı, kesinleşmiş bir müsadere hükmünün kesinleşme tarihinden itibaren 20 yıl geçtikten sonra infaz edilememesidir (TCK 70). Süre suç tarihinden değil hükmün kesinleşmesinden başlar ve yalnızca verilmiş, kesinleşmiş müsadere kararlarını ilgilendirir. Müsadere kararı henüz verilmemişken kamu davası zamanaşımına uğrarsa tablo değişir: bu durumda dava zamanaşımı kuralları devreye girer ve sonuç müsaderenin türüne göre farklılaşır. Kısa … Devamını oku
Ceza zamanaşımı dolduğunda hükümlünün hak yoksunlukları da sona erer: TCK 69’a göre cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunluklarının süresi ceza zamanaşımı doluncaya kadar devam eder. Hapis cezası hiç infaz edilmese bile yoksunluk sonsuza kadar sürmez, en fazla ceza zamanaşımı süresi kadar işler. Ama zamanaşımı mahkûmiyeti silmez; yalnızca cezanın infazını engeller. Bu fark, adli … Devamını oku
Ceza zamanaşımı, kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmündeki cezanın TCK 68’de yazılı süreler içinde infaz edilmemesi halinde artık infaz edilememesidir. Süre cezanın türüne ve miktarına göre 10, 20, 24, 30 veya 40 yıldır; hükmün kesinleştiği günden (ya da infazın kesintiye uğradığı günden) işlemeye başlar ve kalan ceza miktarına göre hesaplanır. Ceza zamanaşımı cezayı infaz edilemez kılar ama … Devamını oku
Dava zamanaşımı, durmadan akan bir saat gibi değildir. Belirli olaylar bu saati durdurabilir ya da baştan sıfırlayabilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 67. maddesi, dava zamanaşımının hangi hallerde duracağını ve hangi hallerde kesileceğini düzenlemektedir. Bu iki kavram birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurduğundan, doğru biçimde anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Yargıtay içtihatlarının yoğun biçimde tartıştığı bu konuyu, … Devamını oku
