CMK Madde 33, hâkim ve mahkemenin karar vermeden önce hangi muhakeme süjelerini dinlemesi gerektiğini düzenler. Duruşmada verilen kararlarla duruşma dışında verilen kararlar için farklı görüş alma usulleri öngörülmüştür. Düzenleme, kararın içeriğinden önce kararın oluşma sürecine ilişkindir.
Kararların verilmesi usulü – CMK Madde 33
Madde 33 – (1) Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı, duruşmada hazır bulunan müdafi, vekil ve diğer ilgililer dinlendikten; duruşma dışındaki kararlar, Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir.
CMK 33. Maddenin Açıklaması
Duruşmada karar verilmesi: Cumhuriyet savcısı ile hazır bulunan müdafi, vekil ve diğer ilgililere, karar öncesinde görüşlerini açıklama imkânı tanınmalıdır. Yalnızca söz verildiğinin tutanağa yazılması, esas hakkındaki savcılık görüşünün içeriği belirsiz bırakılmışsa, usulün gereği gibi yerine getirildiğini göstermeyebilir. Özellikle hüküm aşamasında tarafların söz sırası ve hazır bulunan sanığın son söz hakkı bakımından CMK 216 da uygulanır.
Duruşma dışında karar verilmesi: Genel kural, karar öncesinde Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşünün alınmasıdır. Ancak özel kanun hükümleri saklıdır. Örneğin CMK 105, CMK 103 ve 104 kapsamındaki salıverilme istemleri hakkında duruşma dışında karar verilirken Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiinin görüşünün alınmayacağını ayrıca düzenler. Bu özel usul, CMK 33’ün genel kuralından ayrılır.
Karar öncesi dinlenilme imkânı, ceza yargılamasında müdafi yardımının görüş ve itirazların mahkemeye sunulması bakımından önem taşıdığı aşamalardan biridir. Kararın gerekçesi ve kanun yolu bildirimine ilişkin kurallar ayrıca CMK 34’te düzenlenmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
CMK Madde 33 ile İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2025/7916, K. 2026/3624, T. 09.04.2026
12. Ceza Dairesi 2025/7916 E., 2026/3624 K.
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2024/326 E., 2024/344 K.
SUÇ: Taksirle Öldürme
HÜKÜM: Düşme
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama
Bozma ilâmı üzerine sanık hakkında kurulan hükmün; o yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Yerel Mahkemenin, sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 765 sayılı TCK’nın 455/1-son, 40, 59, 72, 647 sayılı Kanun’un 4, 5 ve 6. maddeleri uyarınca 5.225 TL adli para cezası cezalandırılmasına, adli para cezasının 20 eşit taksit ile tahsiline, cezanın ertelenmesine ve mahsuba ilişkin kararına yönelik, sanık müdafiinin temyiz isteğine dayalı olarak yapılan inceleme sonucunda Yargıtay 9. Ceza Dairesince verilen 23.02.2010 tarihli bozma ilâmı üzerine sanık hakkında taksirle öldürme suçundan 765 sayılı TCK’nın 455/1, 40, 59[…] sayılı CMK’nın 231/5. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ve 275 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, mahsuba ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, karara itiraz edilmemesi üzerine 09.12.2010 tarihinde kesinleşmiş, denetim süresinin dolması üzerine re’sen dosyanın ele alınması sonucu sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e, 67/4 ve 5271 sayılı CMK’nın 223/8 maddeleri uyarınca davanın zamanaşımı nedeniyle düşmesine ilişkin karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanması kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
O yer Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri; sanık hakkında kurulan hükümden önce duruşma yapılmadığına, zamanaşımı sebebi ile verilen düşme kararında 5320 sayılı Kanun’un geçici 11. maddesine aykırı olarak cumhuriyet savcısının mütalaasının alınmadığına, kararın usûl ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; sanık […] hakkında, Şereflikoçhisar Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.11.2010 tarihli ve 2010/145 Esas, 2010/358 Karar sayılı kararı ile taksirle öldürme suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası ve 275 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına dair hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, sanığın yüzüne karşı verilen bu kararın itiraz edilmeksizin 09.12.2010 tarihinde kesinleştiği, 5 yıllık denetim süresinin dolduğu anlaşılmakla dosyanın re’sen ele alındığı, sanığın üzerine atılı taksirle öldürme suçunun cezasının türü ve üst haddine göre 5237 TCK’nın 66/1-e ve 67/4. maddeleri gereği 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, aynı Kanun’un 67/2-a bendi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin 24.08.2004 tarihli sorgu olduğu, bu tarihten itibaren hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın kesinleştiği 09.12.2010 tarihleri arasında zamanaşımı süresinin işlemeye devam ettiği, karar tarihine kadar 8 yıllık olağan zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla; 5271 sayılı CMK’nın 223/8 maddesi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
5271 sayılı CMK’nın "Kararların verilmesi Usulü" başlıklı 33. Maddesi "Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı, duruşmada hazır bulunan müdafii, vekil ve diğer ilgililer dinlendikten; duruşma dışındaki kararlar, Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir." şeklinde düzenlenmiş olup, incelenen dosyada 15.04.2024 tarihli tensip zaptı ile duruşma açılmaksızın dava dosyası üzerinden yapılan inceleme ile Cumhuriyet savcısının hazır bulunmaksızın ve mütalaası alınmaksızın hüküm kurularak 5271 sayılı CMK’nın 33, 289/1-e, 216/1-2. maddelerine uyulmaması,
Hukuka aykırı olup, başkaca yönleri incelenmeyen Şereflikoçhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik o yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteği açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK’un 321. Maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
09.04.2026 tarihinde karar verildi.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2025/160, K. 2025/433, T. 30.10.2025
Ceza Genel Kurulu 2025/160 E., 2025/433 K.
KARARI VEREN
YARGITAY DAİRESİ : 1. Ceza Dairesi
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 213-296
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Sanığın kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 81/1, 53, 54/1 ve 63. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba ilişkin Salihli Ağır Ceza Mahkemesince verilen 28.09.2021 tarihli ve 225-314 sayılı resen istinafa tabi hükmün, Cumhuriyet savcısı, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, katılan […] vekili, sanık ve müdafii tarafından da istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen İzmir Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince 18.02.2022 tarih ve 425-440 sayı ile istinaf başvurularının vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek esastan reddine, bu kararın da katılan […] vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince 09.03.2023 tarih ve 8228-924 sayı ile; ”[…] Mahkemece sanık hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanun’un 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca takdiri indirim sebebinin ‘Sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları göz önüne alındığında’ şeklindeki gerekçe ile uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de sübuta sanığın ikrarı ile gidilmiş olması, sanığın aşamalardaki savunmalarında pişmanlığını dile getirmiş olması, duruşma tutanaklarına yansıyan olumsuz bir davranışının bulunmaması, fiilden sonra suçu işlediğine yönelik ihbarda bulunması ve saklandığı yeri bildirerek suç aleti ile birlikte teslim olması hususları birlikte değerlendirildiğinde sanık hakkında takdiri indirim sebebinin uygulanması gerektiği," isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ise 09.06.2023 tarih ve 213-296 sayı ile bozma kararına direnerek önceki hüküm gibi sanığın mahkûmiyetine karar vermiştir.
Bu kararın da katılan […], katılan […] vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.10.2023 tarihli ve 99315 sayılı onama istekli tebliğnamesi ile dosya 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 307. maddesi uyarınca kararına direnilen Daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesince 27.02.2025 tarih ve 8560-1499 sayı ile direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.
II. UYUŞMAZLIK KONUSU VE ÖN SORUN
Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında TCK’nın 62. maddesi uyarınca takdiri indirim hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşünün usulüne uygun olarak alınıp alınmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
III. ÖN SORUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
İncelenen dosya kapsamından;
İlk Derece Mahkemesince sanığın TCK’nın 81/1, 53, 54/1 ve 63. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna, müsadereye ve mahsuba hükmedildiği, resen istinafa tabi bu hükmün, o yer Cumhuriyet savcısı, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, katılan […] vekili, sanık ve müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesince istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verildiği, bu kararın da katılan […] vekili, katılan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili, sanık ve müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesince bozulmasına karar verildiği, bozmadan sonra yapılan yargılamada, 09.06.2023 tarihli oturumda bozma ilamının okunduğu, Yargıtay bozma ilamına karşı diyecekleri sorulan Cumhuriyet savcısının, "Normlar hiyerarşisinde en üst norm olan Anayasamızın 138. maddesinde tanzim edilen hükümde hakimlerin görevlerinde bağımsız olup somut olarak önlerine gelen hukuki uyuşmazlıkta ve uyuşmazlıklarda kanuna ve hukuka uygun olarak nihai olarak da vicdani kanaatlerine göre hüküm kuracaklarının amir hüküm olarak en üst düzeyde hukuk normu olarak düzenlendiği, ceza muhakemesi yargılamasının en temel ilkelerinden biri olan yüz yüzelik / doğrudanlık ilkesinin doğal sonucu olarak dosya bazında sanıklar ile doğrudan temas kuran hakimlerin dosyanın safahati, sanığın tutum ve davranışları, savunma yaparken ki hal ve hareketleri bir bütün halde ele alındığında TCK’nun 62. Maddesinde nihai olarak kendilerine cezanın hafifletilmesi hususunda takdir hakkının tanındığı bu durumun sosyal bir bilim olan hukuk biliminin somut olaya uygulanması esnasında beşeri faktörlerin gözetilerek somutlaştırılması olarak ortaya çıktığı kanaatindeyiz ayrıca zikredildiği üzere elbette ki takdir hakkı hukukta keyfiyet olarak algılanmamakla birlikte gerekçesi ortaya konulmak kaydıyla hükmü kuran mahkeme yahut hakimi vicdani kanının tezahürü manasında da bir karar serbestisi tanımaktadır. Somut olayda hiçbir şekilde dosyaya yansıyan ‘pişmanım’ demekten öte somut pişmanlığı bulunmayan sanık hakkında takdiri indirim nedeninin takdiri mahkemeye ait olmak üzere uygulanmaması gerektiği kanaatiyle bozma ilamına uyulmaması kamu adına talep ve mütalaa olunur." şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.
IV. GEREKÇE
Ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 19.02.2025 tarihli ve 144-80; 10.07.2024 tarihli ve 307-233; 26.06.2024 tarihli ve 136-203 sayılı kararlarında açıklandığı üzere;
CMK’nın 33. maddesinde; "Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı, duruşmada hazır bulunan müdafi, vekil ve diğer ilgililer dinlendikten[…]sonra verilir." diyerek, Cumhuriyet savcısı yönünden emredici bir düzenlemeye yer verilmiştir. Cumhuriyet savcısının görüşünün/esas hakkındaki mütalaasının, doğrudan ya da iddianameye veya zikredilen özellikleri taşıyan önceki mütalaaya atfen de olsa; sanığa isnat edilen maddi vakıayı, bu vakıanın hukuki nitelendirmesini ve mahkûmiyete dair ise nitelendirmeyle ilgili kanun maddelerini açık ve anlaşılır biçimde gösteriyor olması lazım gelir.
Diğer taraftan müstakar uygulamalara göre; Yargıtayın bozma ilamı ile derece mahkemelerince verilen hüküm ve kararlar ortadan kalkarlar. Bozmadan sonraki serbestlik ilkesi kapsamında mahkemeler kural olarak bozmadan sonra gerek bir önceki kararlarından gerekse bozma ilamından tamamen farklı bir sonuca ulaşıp apayrı bir hüküm/karar tesis edebilirler. Bu ilkenin istisnalarından birini direnme/ısrar kararı oluşturur (CMK madde 307/4).
Yargıtaydan verilen bozma kararı üzerine davaya yeniden bakacak bölge adliye veya ilk derece mahkemesi, ilgililere bozmaya karşı diyeceklerini sorar (CMK madde 307/1). Cumhuriyet savcısının bozmaya karşı diyeceklerini bildirmesi ile esas hakkındaki mütalaasını sunması, prensip olarak farklı fonksiyonları ve sonuçları olan savcılık işlemleridir. Bu nedenledir ki Yargıtaydan verilen bozma kararı üzerine davaya yeniden bakacak derece mahkemesi, bozma kararına uysa da önceki kararında ısrar etse de Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasının, savunma hakkının etkin kullanılabilmesine imkân sağlayacak açıklık ve yeterlilikte olması usuli bir mecburiyettir.
Bu açıklamalar ışığında ön sorun değerlendirildiğinde;
Özel Dairece verilen bozma kararına istinaden, sanığın mahkûmiyetine karar verilmesini talep eden Cumhuriyet savcısının nitelendirmeyle ilgili kanun maddelerini açık ve anlaşılır biçimde göstermesi gerektiği dikkate alındığında; bozmadan sonra yapılan yargılamanın 09.06.2023 tarihli celsesinde Cumhuriyet savcısı tarafından serdedilen "Normlar hiyerarşisinde en üst norm olan Anayasamızın 138. Maddesinde tanzim edilen hükümde hakimlerin görevlerinde bağımsız olup somut olarak önlerine gelen hukuki uyuşmazlıkta ve uyuşmazlıklarda kanuna ve hukuka uygun olarak nihai olarak da vicdani kanaatlerine göre hüküm kuracaklarının amir hüküm olarak en üst düzeyde hukuk normu olarak düzenlendiği, ceza muhakemesi yargılamasının en temel ilkelerinden biri olan yüz yüzelik / doğrudanlık ilkesinin doğal sonucu olarak dosya bazında sanıklar ile doğrudan temas kuran hakimlerin dosyanın safahati, sanığın tutum ve davranışları, savunma yaparken ki hal ve hareketleri bir bütün halde ele alındığında TCK’nun 62. Maddesinde nihai olarak kendilerine cezanın hafifletilmesi hususunda takdir hakkının tanındığı bu durumun sosyal bir bilim olan hukuk biliminin somut olaya uygulanması esnasında beşeri faktörlerin gözetilerek somutlaştırılması olarak ortaya çıktığı kanaatindeyiz ayrıca zikredildiği üzere elbette ki takdir hakkı hukukta keyfiyet olarak algılanmamakla birlikte gerekçesi ortaya konulmak kaydıyla hükmü kuran mahkeme yahut hakimi vicdani kanının tezahürü manasında da bir karar serbestisi tanımaktadır. Somut olayda hiçbir şekilde dosyaya yansıyan ‘pişmanım’ demekten öte somut pişmanlığı bulunmayan sanık hakkında takdiri indirim nedeninin takdiri mahkemeye ait olmak üzere uygulanmaması gerektiği kanaatiyle bozma ilamına uyulmaması kamu adına talep ve mütalaa olunur." şeklindeki düşüncenin, usule uygun geçerli ve yeterli esas hakkında mütalaa olarak kabul edilmesi mümkün bulunmadığından, Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşü usulüne uygun olarak alınmadan direnme kararına konu hükmün kurulması suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlandığı kabul edilmelidir.
Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu mahkûmiyet hükmünün, yukarıda açıklanan usule aykırılık nedeniyle diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmelidir.
V. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1- Salihli Ağır Ceza Mahkemesinin 09.06.2023 tarihli ve 213-296 sayılı direnme kararına konu hükmünün; Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşü usulüne uygun olarak alınmadan yargılamaya son verilip hüküm tesis ve tefhim edilmesi suretiyle sanığın savunma hakkının kısıtlanması isabetsizliğinden diğer yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA,
2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.10.2025 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2024/3955, K. 2024/8110, T. 25.12.2024
12. Ceza Dairesi 2024/3955 E., 2024/8110 K.
MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2023/267 E., 2024/237 K.
SUÇ: Taksirle öldürme
HÜKÜM: Mahkumiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama
Sanık hakkında Dairemizce verilen bozma ilamı üzerine kurulan hükmün sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Mahkemece sanık hakkında taksirle öldürme suçundan TCK’nın 85/1, 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve CMK’nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 22.11.2013 tarihinde kesinleşmesine müteakip sanığın denetim süresi içinde 24.09.2014 tarihinde kasten yaralama suçunu işlemesi üzerine bu suçtan mahkumiyetine kesin olarak karar verildiği, ihbar üzerine ele alınan dosyada hükmün açıklanmasına ve sanığın taksirle öldürme suçundan TCK’nın 85/1, 62, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin kararın sanık tarafından temyizi üzerine Dairemizin 27.09.2023 tarihli kararıyla kararın gerekçesiz olması nedeniyle bozulması üzerine mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde sanığın TCK’nın 85/1, 62, 53/6. maddeleri uyarınca 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş olup Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca onama kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanığın temyiz sebepleri; usul ve yasaya aykırı kararı kabul etmediğine, kararın ağır olduğuna, isnad edilen suçlamaları kabul etmediğine ve re’sen gözetilecek hususlara ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; Sanığın sevk ve idaresindeki aracı ile seyir halindeyken asli kusurlu meydana getirdiği kaza neticesinde bir kişinin ölmesine neden olduğu kabul edilerek TCK’nın maddesi uyarınca mahkumiyetine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE ve KARAR
Yapılan yargılama ve incelenen dosya kapsamına göre;
5271 sayılı CMK’nın "Kararların Verilmesi Usulü" başlıklı 33. maddesi "Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı, duruşmada hazır bulunan müdafi, vekil ve diğer ilgililer dinlendikten; duruşma dışındaki kararlar, Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir." şeklinde düzenlenmiş olup, incelenen dosyada11/07/2024 tarihli oturumda hazır bulunan Cumhuriyet savcısına esas hakkındaki mütalaasını açıklamak üzere söz verilmiş ise de mütalanın açık ve anlaşılır biçimde duruşma zabıtlarına geçirilmemesi suretiyle hüküm kurularak CMK’nın 33. ve 216/1-2. maddelerine aykırı davranılması,
Hukuka aykırı olup, başkaca yönleri incelenmeyen Borçka Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanığın temyiz isteği açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/5496, K. 2023/9305, T. 04.12.2023
11. Ceza Dairesi 2023/5496 E. , 2023/9305 K.
"İçtihat Metni"
K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2018/155 E., 2018/216 K.
SUÇ: Resmi belgede sahtecilik
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
… 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.05.2018 tarihli ve 2018/155 Esas, 2018/216 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 211 inci ve 62 nci maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün, istinaf edilmeksizin 03.07.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 20.09.2023 tarihli ve 2023/5948 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.10.2023 tarihli ve KYB-2023/102364 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.10.2023 tarihli ve KYB-2023/102364 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, 07/10/2015 tarihli hükmün açıklanmasına esas teşkil eden ihbara konu … 18. Asliye Ceza Mahkemesinin 06/02/2018 tarihli ve 2017/905 esas, 2018/113 sayılı kararının Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 15/06/2020 tarihli ve 2020/288 esas, 2020/11419 karar sayılı ilamı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasına hükmedildiği anlaşılmış ise de, hükümlünün adli sicil kaydında deneme süresinde işlenen suçlar nedeniyle hükmün açıklanmasına esas teşkil edebilecek başkaca mahkumiyet kayıtlarının bulunduğu cihetle hükmün açıklanması kararının yerinde olduğu gözetilerek yapılan incelemede,
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 216/3. maddesinde yer alan “Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir.” şeklindeki düzenleme uyarınca, çekişmeli yargılamanın gereği olarak, hükümden önce son sözün hazır bulunan sanığa, sanık yoksa müdafiine verilmesi gerekirken; sanığın da hazır olduğu 09/05/2018 tarihli celsede iddia makamı mütalaasını verdikten sonra sanığa son sözü sorulmadan yargılamaya son verilmek suretiyle savunma hakkını kaldıracak ve kısıtlayacak şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun’un kararların verilmesi usulü başlıklı 33 üncü maddesi, "Duruşmada verilecek kararlar, Cumhuriyet savcısı, duruşmada hazır bulunan müdafi, vekil ve diğer ilgililer dinlendikten; duruşma dışındaki kararlar, Cumhuriyet savcısının yazılı veya sözlü görüşü alındıktan sonra verilir.
" şeklindedir.
2. 5271 sayılı Kanun’un delillerin tartışılması başlıklı 216 ncı maddesinde;
"(1) Ortaya konulan delillerle ilgili tartışmada söz, sırasıyla katılana veya vekiline, Cumhuriyet savcısına, sanığa ve müdafiine veya kanunî temsilcisine verilir.
(2) Cumhuriyet savcısı, katılan veya vekili, sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcisinin açıklamalarına; sanık ve müdafii ya da kanunî temsilcisi de Cumhuriyet savcısının ve katılanın veya vekilinin açıklamalarına cevap verebilir.
(3) Hükümden önce son söz, hazır bulunan sanığa verilir. (Ek cümle: 15/8/2017-KHK-694/148
md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/143 md.) Bu aşamada zorunlu müdafiin hazır bulunmaması hükmün açıklanmasına engel teşkil etmez."
Hükümlerine yer verilmiştir.
3. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.10.2015 tarihli ve 2014/260 Esas, 2015/264 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun’un 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 211 inci, 62 nci ve 5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesi uyarınca neticeten 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, bu karar 15.10.2015 tarihinde kesinleştikten sonra, sanık hakkında denetim süresi içerisinde kasıtlı suç işlediğinden bahisle ihbarda bulunulması üzerine, … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.05.2018 tarihli ve 2018/155 Esas, 2018/216 Karar sayılı kararı ile hükmün aynen açıklanması suretiyle sanığın mahkûmiyetine karar verilmiş ise de; 09.05.2018 tarihli duruşma zaptında, sanık …, katılan … ve vekili Av. … …ın duruşmaya geldikleri belirtildiği halde, davanın tarafları dinlenilmeden, esas hakkındaki mütalaaya karşı diyecekleri sorulmadan ve son söz hakkı da sanığa tanınmadan sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulduktan sonra, hükmün en alt bölümünde kararın taraflara tebliğinden itibaren kanun yoluna ilişkin sürelerin başlayacağı belirtilerek, davanın taraflarının duruşmaya katılıp katılmadıkları hususunda çelişkiye düşülmesi ile duruşmaya katıldığı belirtilen sanık yönünden savunma hakkının kısıtlanması, Kanun’a aykırı olup açıklanan gerekçelerle kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. … 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.05.2018 tarihli ve 2018/155 Esas, 2018/216 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
3. Sanık hakkındaki İNFAZIN DURDURULMASINA, başka suçtan tutuklu ya da hükümlü değilse derhal TAHLİYESİNE,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
04.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yazar: Avukat Fatih Sefer