CMK Madde 72, ceza muhakemesinde bilirkişiye ödenecek ücretin ve görevi nedeniyle yaptığı giderlerin karşılanmasını düzenler. Bilirkişinin emek ve mesaisiyle orantılı ücretin belirlenmesinde Adalet Bakanlığınca her yıl güncellenen tarife esas alınır.
CMK Madde 72 – Kanun Metni
Bilirkişi gider ve ücreti
Madde 72 – (Değişik: 3/11/2016-6754/47 md.)
(1) Bilirkişiye sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir. Bu konuda, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılan ve her yıl güncellenen tarife esas alınır.
CMK Madde 72’nin Açıklaması
Bilirkişi ücreti, yapılan incelemenin niteliği ve kapsamı ile görevin gerektirdiği emek ve mesai gözetilerek belirlenir. İnceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderler de madde kapsamında karşılanır. Ücret ve giderlerin takdirinde ilgili yılın tarifesi esas alınmalı; bilirkişiye takdir edilen tutar ile yargılama giderlerine geçirilen tutar birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Bilirkişiye ücret ödenmesi ile bu ödemenin yargılama sonunda kime yükletileceği aynı mesele değildir. Yargılama giderlerinin kapsamı ve yükletilmesi ayrıca CMK 324 ve 325 hükümlerine göre değerlendirilir. Bilirkişi ücretinin yargılama giderlerine hatalı yansıtıldığı iddiası, ceza davasında hukuki itirazların değerlendirilmesi kapsamında ele alınabilir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
İlgili Yargıtay Kararı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 05.04.2021, E. 2018/15883, K. 2021/5258
7. Ceza Dairesi 2018/15883 E. , 2021/5258 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
I) 5271 sayılı CMK’nun 260. maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için yasa yollarının açık olduğu gözetilip, şikayetçi Gümrük İdaresi’nin suçtan zarar görme olasılığına göre kurulan hükmü temyize hakkı bulunduğu kabul edilerek şikayetçi Gümrük İdaresi vekilinin temyizine yönelik yapılan incelemede;
Gerekçeli kararın sanığa 19.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği, Gümrük İdaresi vekilinin hükmü CMUK’nun 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık temyiz süresi geçtikten sonra 29.01.2016 tarihinde temyiz ettiği gözetilerek, temyiz inceleme talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,
II) Üst Cumhuriyet savcısının temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;
1. Suçtan doğrudan zarar gören ve davaya katılma hakkı bulunan Gümrük İdaresi yargılamadan haberdar edilmeden ve davaya katılma imkanı tanınmadan gıyapta karar verilmesi,
Kabule göre;
1. Sanığın eyleminin suç tarihinde yürürlükte bulunan 6455 sayılı Yasa ile değişik 5607 sayılı Yasanın 3/18. maddesi kapsamına girdiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,
2. Hükümden sonra 15.04.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasanın 61. maddesi ile 5607 sayılı Yasanın 3/22. maddesine eklenen “Eşyanın değerinin hafif olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, pek hafif olması halinde ise üçte birine kadar indirilir.” şeklindeki düzenlemenin sanık lehine hükümler içermesi, yine aynı Yasanın 62. maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesine
eklenen fıkra uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK’nun 7. maddesi ve 7242 sayılı Yasanın 63. maddesi ile 5607 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddenin 2. fıkrası gözetilerek ilgili hükümlerin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının saptanması ve sonucuna göre uygulama yapma görevinin de yerel mahkemeye ait bulunması zorunluluğu,
3. Sanık hakkında hükmolunan adli para cezasının taksitlendirilmesi sırasında uygulama maddesi olarak TCK’nun 52/4. maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK’nun 232/6. maddesine muhalefet edilmesi,
4. İnfaza ilişkin olduğu ve infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan tebligata rağmen 30 gün içinde, adli para cezasının ödenmeye başlanmaması veya ödenmeye başlanıp da devam edilmemesi halinde, CGTİHK’nun 106. maddesi uyarınca, Cumhuriyet Savcılığınca adli para cezasının hapse çevrileceğinin ve bu kararın derhal infaz edileceğinin sanığa ihtarına karar verilmesi,
5. Gerekçeli kararın “cezanın bireyselleştirilmesi” başlığı altındaki bölümünde suça konu kaçak sigaraların müsaderesine karar verildiği belirtilmesine rağmen, hüküm fıkrasında iddianamede müsaderesi talep edilen kaçak sigaraların müsaderesi hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeyerek çelişki yaratılması,
6. Bilirkişi …’ya 04/06/2014 tarihli duruşmada 200.00 TL bilirkişi ücreti takdir edilmesine karşılık sanık aleyhine 300.00 TL ödenmesine karar verilmesi,
7. Tercüman giderinin yargılama gideri olarak Suriye uyruklu sanıktan tahsiline karar vermek suretiyle CMK’nun 324/5. maddesine aykırı davranılması,
Bozmayı gerektirmiş, üst Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, cezada kazanılmış hakkın saklı tutulmasına 05.04.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlgili CMK Şerhleri
Yazar: Avukat Fatih Sefer