CMK Madde 119, adlî arama kararını verebilecek mercileri, yazılı emirle arama yapılabilecek istisnai hâlleri ve kararın içermesi gereken bilgileri düzenler. Aramanın uygulanması sırasında tutulacak tutanak, arama tanıklarının hazır bulunması ve askerî mahallerdeki özel usul de bu maddede belirlenmiştir.
Arama kararı – CMK Madde 119
Madde 119 – (1) (Değişik : 25/5/2005 – 5353/15 md.) Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.
(2) Arama karar veya emrinde;
a) Aramanın nedenini oluşturan fiil,
b) Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya,
c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,
Açıkça gösterilir.
(3) Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır. (Mülga ikinci cümle: 25/5/2005 – 5353/15 md.)
(4) Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur.
(5) (Değişik: 25/7/2018-7145/14 md.) Askerî mahallerde yapılacak arama, Cumhuriyet savcısının nezaretinde askerî makamların katılımıyla adlî kolluk görevlileri tarafından yerine getirilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de askerî makamların katılımıyla adlî kolluk görevlileri tarafından arama yapılabilir.
CMK Madde 119’un hukuki açıklaması
Arama kararı ve yazılı emir
Adlî aramada esas olan hâkim kararıdır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle arama yapılabilir. Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması durumunda kolluk amirinin yazılı emir yetkisi ise konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanları kapsamaz. Bu yerlerde kolluk amirinin emri veya Cumhuriyet savcısının yalnız sözlü talimatı, kanunun aradığı hâkim kararının yahut savcının yazılı emrinin yerini tutmaz. Gecikme tehlikesinin somut olayın koşullarıyla açıklanabilmesi gerekir.
Kararın kapsamı ve arama tutanağı
Arama kararında veya emrinde aramaya neden olan fiil, aranacak kişi, yerin adresi yahut eşya ve geçerlilik süresi açıkça belirtilmelidir. Belirli bir adresi kapsayan karar, başka bir adreste kendiliğinden arama yetkisi vermez. Arama tutanağında işlemi yapan görevlilerin açık kimliklerinin yer alması zorunludur.
Arama tanıkları ve askerî mahaller
Cumhuriyet savcısının bulunmadığı konut, işyeri veya diğer kapalı yer aramalarında ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi hazır bulundurulmalıdır. Arama sırasında ilgili kişinin veya kolluk görevlilerinin bulunması, kanunda öngörülen iki arama tanığı şartını kendiliğinden karşılamaz. Askerî mahallerde ise adlî kolluk, kural olarak Cumhuriyet savcısının nezaretinde ve askerî makamların katılımıyla arama yapar; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emri ve askerî makamların katılımı aranır.
Arama kararı ile icra koşullarına aykırılık, elde edilen bulguların hukuka uygun delil niteliğini etkiler. Delillerin hükme esas alınıp alınamayacağı değerlendirilirken Anayasa’nın 38/6. maddesi ile CMK’nın 206/2-a ve 217/2. maddeleri gözetilir. Arama işleminde müdafi desteği bakımından karar veya yazılı emir ile arama tutanağının birlikte incelenmesi önem taşır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
CMK Madde 119 ile ilgili Yargıtay kararları
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 14.10.2025, E. 2023/12584, K. 2025/9902
10. Ceza Dairesi 2023/12584 E., 2025/9902 K.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2022/325 E., 2023/193 K.
SUÇ: Uyuşturucu madde ticareti yapma
Dairemizin bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde, yapılan ön incelemede sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
1. Sanık […] Hakkında Kurulan Mahkûmiyet Hükmü Yönünden:
5271 sayılı CMK’nın 119/4. maddesinde “Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur” hükmünün düzenlendiği, söz konusu hüküm gereği, “ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi”nin aramanın başından sonuna kadar hazır bulundurulmasının zorunluğu olduğu, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.02.2020 tarih ve 2016/18-1146 Esas, 2020/68 Karar sayılı kararında bahsedildiği üzere “kollukça yapılan aramalarda arama tanığı bulundurma zorunluğunun kabul edilme sebebinin ileride doğabilecek iddiaların, aslında orada olmayan delillerin görevlilerce yerleştirildiği gibi uygulamada sıklıkla karşılaşılan suçlamaların önüne geçmek ve böylece aramanın her türlü şüpheden uzak bir şekilde yapılmasını ve arama sonucunda elde edilen delillerin güvenilirliğini sağlamak olduğu”, 5271 sayılı CMK’nın 119/4. maddesine aykırı olarak “ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi hazır bulundurulmaksızın yapılan aramanın icrası bakımından hukuka aykırı olduğu ve bu arama işlemi sırasında ele geçirilen delillerin de hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş olduğu”, CMK’nın yüklenen suçun, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebileceği hükmünü düzenleyen 217/2. maddesi ile kanuna aykırı olarak elde edilen delilin reddolunacağı hükmünü düzenleyen 206/2-a maddesi uyarınca hukuka uygun elde edilmeyen delillerin ispat aracı olarak kabul edilmeyeceği ve hükme esas alınmayacağı CMK’nın 119/4. maddesine aykırı olarak sanıklara ait evde yapılan arama sırasında tutanak tanığı bulundurulmadığı, yukarıdaki açıklamalar ışığında sanıklara ait evde yapılan arama sonucu ele geçirilen uyuşturucu maddelerin hukuka aykırı olarak elde edilmiş delil niteliğinde olduğundan evde ele geçirilen uyuşturucu madde dışında uyuşturucu madde ticareti yapıldığına ilişkin başkaca da bir delil bulunmadığı gözetilmeden sanık […] hakkında beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi,
Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, Tebliğname’ye uygun olarak hükmün BOZULMASINA,
2. Sanık […] Hakkında Kurulan Beraat kararı Yönünden;
Sanık […] hakkındaki bozma nedeninde açıklandığı üzere suç konusu uyuşturucu maddenin hukuka aykırı olarak ele geçtiğinden sonuç itibarıyla hüküm isabetli olduğu görülerek yapılan incelemede;
Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, Mahkemenin, sanığın atılı suçu işlediğine dair yeterli delil bulunmadığına ilişkin takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden, Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin reddiyle, Tebliğname’ye aykırı olarak hükmün ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 14.02.2018, E. 2017/3458, K. 2018/850
20. Ceza Dairesi 2017/3458 E. , 2018/850 K.
Mahkeme: 5. Ağır Ceza Mahkemesi
Suç: Uyuşturucu madde ticareti yapma
Hüküm: Değişen suç vasfı nedeniyle kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûmiyet
Dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
1-Oluş ve dosya içeriğine göre, ihbara konu adrese gidilerek telefonla Cumhuriyet savcısına bilgi verildiği, nöbetçi Cumhuriyet savcısı tarafından sözlü olarak ikamet içerisinde detaylı arama yapılması talimatı verilmesi üzerine sanığın konutunda arama yapılarak suça konu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği, Savcılık tarafından sözlü olarak verilen talimat üzerine yapılan aramadan sonra yazılı olarak arama kararı verilmesi konusunda Sulh ceza mahkemesinden talepte bulunulduğu, Şişli 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2010/935 Değişik İş sayılı Kararı ile “aramanın 27.03.2010 tarihinde yapıldığı ve ancak kanuna göre Cumhuriyet savcılığının yazılı izni ile yapılan arama onaylanabileceğinden talebin reddine” karar verildiği anlaşılmıştır. 5271 sayılı CMK’nın 119. maddesi gereğince “Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.” şeklinde düzenleme gereğince, öncelikle sanığın konutunda hakim tarafından verilmiş bir arama kararı ya da Cumhuriyet savcısı tarafından verilmiş bir yazılı arama emri olmaksızın Cumhuriyet savcısının sözlü talimatı ile hukuka aykırı şekilde konutta arama yapıldığı ve bu arama sonucu ele geçirilen suç konusu maddelerin “hukuka aykırı yöntemlerle elde edilmiş” olması nedeniyle Anayasa’nın 38. maddesinin 6. fıkrası ile CMK’nın 206. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi, 217. maddesinin 2. fıkrası, 230. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca hükme esas alınamayacağı gözetilmeden sanığın atılı suçtan mahkûmiyetine karar verilmesi,
2-Kabule göre de,
a)05.02.2010 tarihli ihbar tutanağında kimliğini beyan etmeyen erkek bir şahsın “… [mahalle bilgisi gizlendi] … sayılı adreste ismini [adı gizlendi] bildiği şahsın uyuşturucu madde sakladığı ve uyuşturucu madde sattığı” ihbarını yapması üzerine polis memurlarının ihbarda belirtilen adrese giderek komşu …’in refakatinde sanığın ikametinde arama yaptıkları, arama sonucu çamaşır makinesinin içinde 100 ayrı pakette net 462,3 gr esrarın ele geçirildiği, sanığın hazırlık aşamasında alınan ifadesinde suça konu maddenin kendi ikametinden değil 15 numaralı daireden ele geçirildiğini ileri sürmesine karşın yargılama sırasında evinde ele geçirilen esrarı memleketine götürmek amacıyla kendi kullanımı için bulundurduğunu savunmak suretiyle çelişkili beyanlarda bulunması nazara alınarak, sanığın ticari amaçlı uyuşturucu madde bulundurmak suçundan mahkûmiyeti yerine yazılı şekilde kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi,
b)İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarınca suç konusu maddeden alınan tanık numunenin müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, CMUK’nın 321. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA, 14.02.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.01.2017, E. 2016/2055, K. 2017/504
8. Ceza Dairesi 2016/2055 E. , 2017/504 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ: 6136 sayılı Yasaya aykırılık
HÜKÜM: Hükümlülük ve müsadere
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Türkiye Cumhuriyet Anayasası’nın 20. ve 22. maddelerinde, kişilerin özel yaşamlarının ve haberleşmenin gizliliği ilkeleri güvence altına alınmış, 38/6. maddesinde, kanuna aykırı olarak elde edilen bulguların delil olarak kabul edilemeyeceği ifade edilmiş, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 119/2. maddesinde arama karar veya emrinde; aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerlerin adresi ya da eşya, karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresinin açıkça gösterilmesi gerektiği belirtilmiş, aynı Yasanın 206/2-a ve 217/2. maddelerinde de yasa ve hukuka aykırı delillerin hükme esas alınamayacağı açıklanmıştır.
Somut olayda Cumhuriyet Savcılığınca uyuşturucu ticareti yapmak suçundan sanık ile kendisiyle aynı ismi taşıyan ve farklı konutta oturan babası … hakkında iki ayrı adreste arama yapılmasına karar verilmesi talep edilmesine karşın, mahkumiyet kararında esas alınan Bandırma Sulh Ceza Mahkemesi’nin 24.07.2014 gün ve 2014/50 D.iş sayılı arama kararında, sanık ve babasının üzerinde ve sanığın babasının “[adres gizlendi]” sayılı ikamet adresinde arama yapılmasına karar verildiği, sanığın babasına ait bu adreste yapılan arama sonucu suç unsuruna rastlanılmadığı; suça konu silahın bulunduğu sanığa ait [diğer adres gizlendi] sayılı yerde ise arama yapılabileceğine ilişkin usulüne uygun bir arama kararının bulunmadığı halde, anılan yerde yapılan arama ve elkoyma işlemlerinin hukuka aykırı olduğu, ele geçirilen suç eşyasının hukuka aykırı yöntemle elde edilmiş delil olmasından dolayı hükme esas alınamayacağı gözetilmeden, sanık hakkında atılı suçtan yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,
Yasaya aykırı, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 19.01.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yazar: Avukat Fatih Sefer