Sürekli iş göremezlik tazminatı, trafik kazasında kalıcı sakatlık nedeniyle çalışma gücünüzü kısmen ya da tamamen yitirdiğinizde, bundan sonraki hayatınız boyunca kaybedeceğiniz kazancın sorumlulardan ve zorunlu trafik sigortasından istenmesidir. Tutar; maluliyet oranınıza, kaza tarihindeki yaşınıza ve cinsiyetinize, gelirinize ve kusur dağılımına göre aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Rapor kalıcı bir sekel göstermiyorsa yalnızca iyileşme süresindeki kayıp için geçici iş göremezlik tazminatı doğar; kalıcı sekel varsa iki kalem birbirinden ayrıdır ve birlikte istenebilir. Bu yazıda hesabın mantığını, gelirin nasıl tespit edildiğini, SGK ödemelerinin mahsup edilip edilmeyeceğini ve 7589 sayılı Kanunla gelen faiz ve dava düzenini Yargıtay kararlarıyla birlikte anlatıyorum.
Yargı yolu ve süreler
- Sigortacıya başvuru: Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki tazminat için önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır (KTK m.97). Sigortacıya 15 gün süre tanınır; bu süre sonunda sonuç alınamazsa dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır. Belgeler ve süreç için trafik sigortasına başvuru adımları, tahkim yolu için Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazılarına bakabilirsiniz.
- Dava: Sürücü, işleten ve sigortacıya karşı açılacak tazminat davasının görevli ve yetkili mahkemesi ile aşamaları trafik kazası tazminat davası yazısında anlatılmıştır.
- Zamanaşımı: KTK m.109 uyarınca zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrenmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza kanunundaki uzamış zamanaşımı uygulanır: taksirle yaralama (TCK m.89) ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK m.179) için 8 yıl, taksirle öldürme (TCK m.85) için 15 yıl. Bunun için ceza davası açılmış olması ya da mahkûmiyet kararı gerekmez; süre sürücü, işleten ve sigortacı bakımından aynıdır. Ayrıntılar için trafik kazalarında zamanaşımı yazısına bakın.
- Sigortacıya başvurunun süreye etkisi: Başvurunun zamanaşımını durdurup durdurmadığı tartışmalıdır; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik çizgisi başvurunun süreyi ne durdurduğu ne de kestiği yönündedir. Bu nedenle başvuru yaparken süreyi ayrıca takip etmek gerekir (sigorta başvurusunun zamanaşımına etkisi).
İçindekiler
- Sürekli iş göremezlik tazminatı nedir?
- Tazminat kimden istenir?
- Tazminat nasıl hesaplanır?
- Hesapta hangi gelir esas alınır?
- Maluliyet oranı nasıl belirlenir?
- SGK ödemeleri tazminattan düşülür mü?
- Faiz ve dava nasıl işler?
- Zorunlu trafik sigortası neleri karşılar?
- Hangi belgeler gerekir?
- Sık sorulan sorular
- Sonuç
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nedir ve Kazanç Kaybından Farkı Nedir?
Türk Borçlar Kanunu m.54 bedensel zararları dört grupta sayar. Sürekli iş göremezlik tazminatı bunlardan üçüncüsüne, yani çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplara dayanır. İyileşme süresi boyunca çalışamamaktan doğan geçici kayıp ise kazanç kaybı olarak ayrı hesaplanır; bunun için geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri yazısına bakabilirsiniz.
TBK m.54 – Bedensel zarar
Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
Pratikteki fark şudur: Geçici iş göremezlik tazminatı kazadan iyileşmeye kadar geçen dönemi kapsar. Sürekli iş göremezlik tazminatı ise kalıcı sekelin yaşamınızın geri kalanında sizi çalışma hayatında ve gündelik işlerde daha fazla zorlayacağı esasına dayanır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı geleceğe yönelik zararın giderimine yönelik bir talep olarak nitelendirir (Yargıtay 4. HD, E. 2024/2565, K. 2024/4966, T. 20.05.2024). Bu yüzden hesapta kazadaki gerçek ve net gelirin doğru bulunması belirleyicidir.
Tazminatı yalnızca ücretli çalışanlar istemez; fiilen gelir getiren bir işte çalışmayan kişiler de çalışma gücü kaybı nedeniyle tazminat alabilir. Daire, örneğin ev hanımı olan davacı için bu zararı “efor kaybı” adıyla hesaplatır (Yargıtay 4. HD, E. 2022/5329, K. 2024/4771, T. 15.05.2024). TBK m.54/4’teki ekonomik geleceğin sarsılması ise meslek değiştirmek zorunda kalmak veya terfi imkânını yitirmek gibi durumlarda ayrıca gündeme gelebilir; bu kalemin ayrıca talep edilip edilmeyeceği dosyanın somut olgularına bağlıdır. Bedensel zararın tüm kalemlerine genel bakış için trafik kazasında bedensel zarar tazminatı yazımızı okuyabilirsiniz.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Kimden İstenir?
Karayolları Trafik Kanunu m.85’e göre motorlu aracın işleteni ve sürücüsü kazadan doğan zarardan sorumludur. İşletenin sorumluluğu kusura bağlı değildir; sürücünün sorumluluğu ise kusur esasına dayanır. Sorumluluğun ayrıntıları için trafik kazasında sürücü, araç sahibi ve işletenin sorumluluğu yazısına bakın.
Aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) varsa sigortacı, poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere işleten ve sürücüyle birlikte sorumlu olur. Sürekli iş göremezlik zararı, sigortanın “bedeni zararlar” teminatından karşılanır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/11832, K. 2026/1390, T. 11.02.2026). Limiti aşan kısım için sürücü ve işletene gidilir; limitlerin nasıl işlediğini trafik sigortasında teminat limitleri yazısında bulabilirsiniz. Birden fazla aracın karıştığı kazalarda müteselsil sorumluluk ve iç rücu kuralları da devreye girer.
Tazminat, kusur dağılımından doğrudan etkilenir. Zarar görenin kazadaki kendi kusuru, sorumlulardan isteyebileceği tutarı azaltır; hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım ayrıca sigorta kapsamı dışında kalır (KTK m.92/f ve g). Kusurun nasıl belirlendiğini trafik kazalarında kusur oranı, indirimin işleyişini müterafik kusur yazısında ele aldık.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Hesabın özü basittir: yıllık net gelir, maluliyet oranıyla çarpılır ve çıkan yıllık kayıp, zarar görenin yaşayacağı süre boyunca toplanır. Uygulamada bu hesabı uzman bir aktüer bilirkişi yapar. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, TRH-2010 yaşam tablosuna ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesabı isabetli bulmaktadır (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13930, K. 2025/7693, T. 13.05.2025). Teknik faiz ve progresif rantın ayrıntıları için trafik kazası tazminatı hesaplama yazısına bakabilirsiniz.
Hesap üç döneme bölünür. Bilinen dönem, kaza tarihinden hesap (rapor) tarihine kadar geçen süredir; bu dönemde zarar görenin fiilen elde ettiği gelir esas alınır. Bilinmeyen aktif dönem, hesap tarihinden çalışma hayatının sonuna kadar devam eder. Pasif dönem ise çalışma hayatının bittiği yaştan bakiye ömrün sonuna kadar uzanır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre özel kanunlarında çalışma süresi ayrıca belirlenmemiş kişilerde aktif dönem 60 yaşında sona erer; pasif dönemde de asgari ücret düzeyinde bir zarar doğduğu kabul edilir (Yargıtay 4. HD, E. 2021/17412, K. 2022/12195, T. 13.10.2022).
| Dönem | Kapsadığı süre | Esas alınan gelir |
|---|---|---|
| Bilinen dönem | Kaza tarihi ile hesap tarihi arası | Fiilen elde edilen net gelir (bordro, SGK hizmet dökümü) |
| Bilinmeyen aktif dönem | Hesap tarihinden çalışma hayatının sonuna (kural olarak 60 yaş) | Kazadaki gelirin asgari ücrete oranı esas alınarak belirlenen gelir |
| Pasif dönem | Çalışma hayatının bitiminden bakiye ömrün sonuna | Net asgari ücret (aksi ispatlanmadıkça) |
Bilinen dönem hesabında Yargıtay, kaza tarihinden rapor tarihine kadar bordroların dosyaya alınmasını ve hesabın bu bordrolara göre yapılmasını arar; bilinmeyen aktif dönemde ise bordrodaki gelirin asgari ücrete oranı bulunup bu oran esas alınmalıdır. Yalnızca son ücretin asgari ücrete oranından yola çıkan hesabı denetime elverişli bulmamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/2565, K. 2024/4966, T. 20.05.2024). Pasif dönemde ise zarar görenin asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğine dair kanıt sunulmadıkça gelir net asgari ücret kabul edilir; Daire bunu yerleşik uygulaması olarak belirtmiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13930, K. 2025/7693, T. 13.05.2025).
Bakiye ömür TRH-2010 tablosundan, zarar görenin kaza tarihindeki yaşı ve cinsiyetine göre bulunur. Bakiye ömrün hesap ya da rapor tarihindeki yaşa göre bulunması Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nce bozma sebebi sayılmaktadır (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13722, K. 2024/12854, T. 12.12.2024). Hesabı yapan bilirkişi raporunda hangi yaşın esas alındığına mutlaka bakılmalıdır.
Aşağıdaki tablo, hesabın mantığını göstermek için hazırlanmış varsayımsal ve sadeleştirilmiş bir örnektir. Gerçek hesap TRH-2010, progresif rant ve teknik faiz uygular; sonuç bu tablodaki gibi doğrusal çıkmaz.
| Adım | Varsayımsal değer |
|---|---|
| Yıllık net gelir | 300.000 TL |
| Maluliyet oranı | %20 |
| Yıllık çalışma gücü kaybı | 300.000 TL × %20 = 60.000 TL |
| Karşı tarafın kusuru | %75 (zarar görenin kusuru %25) |
| Kusur sonrası yıllık kayıp | 60.000 TL × %75 = 45.000 TL |
| Sonraki adım | Yıllık kayıp, aktif dönem için gelirle, pasif dönem için net asgari ücretle yeniden hesaplanıp bakiye ömre yayılır |
Sürekli İş Göremezlik Tazminatında Hangi Gelir Esas Alınır?
Ücretli çalışanın geliri nasıl tespit edilir?
Çalışanın kaza tarihindeki gerçek ve net geliri esastır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, çalışma gücü kaybı tazminatının doğru belirlenebilmesi için kaza tarihindeki gerçek ve net gelirin doğru tespit edilmesini önemli bulur (Yargıtay 4. HD, E. 2024/2565, K. 2024/4966, T. 20.05.2024). SGK hizmet dökümü bu tespitin başlıca delilidir; Daire, aktif dönem gelirinin hizmet dökümüne göre belirlenmesini isabetli kabul etmiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13930, K. 2025/7693, T. 13.05.2025). Bordro ve hizmet dökümü arasındaki farklar, prim ve ikramiye gibi unsurlar bilirkişi raporunda tartışılmalıdır.
Çalışmayan kişi için hangi gelir esas alınır?
Ev hanımı gibi gelir getirici bir işte çalışmayan davacılarda hesap asgari ücret üzerinden yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu kişiler için asgari geçim indirimi (AGİ) eklenmemiş net asgari ücretin esas alınmasını arar ve AGİ’nin 01.01.2022 tarihinden itibaren kaldırıldığını da belirtir (Yargıtay 4. HD, E. 2022/5329, K. 2024/4771, T. 15.05.2024). Daire, aktif dönem olarak kabul edilen süre dâhil tüm dönemlerde AGİ’siz net asgari ücretle hesap yapılmasını gerektiren kararlar vermiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2025/8856, K. 2025/13985, T. 13.10.2025). AGİ’nin hesaba hangi dönemler için nasıl yansıyacağı kaza tarihine göre değişebileceğinden, bu noktada bilirkişi raporunu dikkatle denetlemek gerekir.
Çocuk ve öğrencilerde gelir nasıl kabul edilir?
Kaza tarihinde çocuk olan davacının ileride yapacağı iş belli olmadığından hesap asgari ücret üzerinden yapılır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, çocuğun gelirinin neye dayandığı belli olmayan bir rakamla ya da aktif dönem gelirinin belli bir oranı olarak pasif dönem geliriyle hesaplanmasını, Dairenin benimsediği hesaplama ilkelerine uygun bulmamıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/4638, K. 2025/14886, T. 03.11.2025). Çocukların uğradığı zararlar için ayrıca trafik kazasında çocukların tazminat hakları yazısına bakabilirsiniz.
Kazadan sonra maaşım kesilmediyse tazminat alabilir miyim?
TBK m.54, kazanç kaybını ve çalışma gücünün azalmasından doğan kaybı ayrı kalemler olarak sayar. Çalışma gücü kaybı, ücretinizin fiilen düşmesine bağlı bir zarar değil, kalıcı sekelin geleceğe yönelik olumsuz etkisidir. İşvereniniz kazadan sonra ücretinizi eksiltmeden ödemeye devam etse bile maluliyetiniz nedeniyle çalışma gücü kaybı tazminatı doğabilir. Bu konuda dosyanın somut olgularına göre değerlendirme yapılması gerekir.
Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir ve Rapora İtiraz Edilir mi?
Sürekli iş göremezlik tazminatının tutarı, maluliyet oranıyla doğru orantılıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre çalışma gücünde kayıp iddiası varsa sürekli iş göremezlik oranının doğru belirlenmesi zorunludur. Bu belirleme, bağlı oldukları mevzuata göre sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşlarında oluşturulacak uzman doktor heyeti tarafından ve kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre yapılmalıdır (Yargıtay 4. HD, E. 2022/16988, K. 2024/13535, T. 23.12.2024). Aynı kararda Daire, kalıcı yara izi nedeniyle verilen düşük oranlı raporu, yönetmelikteki ölçütleri karşılayıp karşılamadığı yönünden denetlemiş ve denetlenebilir bulmamıştır.
Dosyada birden fazla rapor varsa ve oranlar arasında fahiş fark bulunuyorsa itiraz önemlidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi çelişkinin giderilmesi için yeni bir rapor alınmasını arar; bu ilke sigorta tahkim itiraz hakem heyeti dosyasında verilmiş bir kararda da uygulanmıştır (Yargıtay 4. HD, E. 2024/4981, K. 2024/5973, T. 10.06.2024). Rapora itirazın usulü ve raporda dikkat edilecek noktalar için maluliyet oranı nasıl belirlenir yazısına bakın.
Kalıcı sekel tespit edilmeyen raporlarda sürekli iş göremezlik tazminatı doğmaz; bu nedenle raporu tedavi tamamlandıktan sonra, sekelin netleştiği dönemde almak yararlıdır. Rapor tarihi ile kaza tarihi arasındaki yaş ve gelir farkları ise hesaba doğrudan yansır.
SGK Ödemeleri Sürekli İş Göremezlik Tazminatından Düşülür mü?
TBK m.55/1
Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.
Ölçüt, ödemenin rücu edilebilir olup olmadığıdır. SGK, ödediği tutarı sorumlulara rücu edebiliyorsa mükerrer ödemeyi önlemek için bu kısım tazminattan düşülür; rücu edilemeyen kısım düşülmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kazanın iş kazası kolundan değerlendirilmediği ve bu nedenle rücuya tabi olmayan bir gelirin, kazalıya bağlanmış olsa bile tazminattan düşülemeyeceğine hükmetmiştir (Yargıtay 4. HD, E. 2021/25004, K. 2022/9, T. 10.01.2022). Kazanın aynı zamanda iş kazası sayıldığı hâllerde ise Daire, SGK’dan bağlanan gelirin rücuya tabi olup olmadığının araştırılmasını, rücuya tabi ise 5510 sayılı Kanun’un 21. maddesi gereği tazminattan düşülmesini arar (Yargıtay 4. HD, E. 2022/11688, K. 2025/11292, T. 03.07.2025). İş kazası davalarına bakan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, peşin sermaye değerli gelirin davalının kusuruna isabet eden kısmının tenzil edilmesi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 10. HD, E. 2024/15715, K. 2025/11210, T. 02.07.2025).
Trafik kazasının iş kazası sayılabileceği tipik örnek, işverenin sağladığı servis aracıyla işe gidiş geliş sırasında yaşanan kazadır. Böyle bir dosyada SGK’ya yazı yazılarak gelir bağlanıp bağlanmadığı ve rücuya tabi olup olmadığı sorulmalıdır. SGK’nın rücu hakkının ayrıntıları için SGK’nın rücu davası yazısına bakabilirsiniz.
7589 Sayılı Kanun Sonrası Faiz ve Dava Nasıl İşler?
7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026) TBK m.55’e iki fıkra ekledi. Birincisi faizin başlangıcını, ikincisi tahkikattan önce yapılan ödemelerin mahsubunu düzenler:
TBK m.55 – Eklenen fıkralar (7589 sayılı Kanun)
Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar nedeniyle, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten; zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir.
Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.
Buna göre bilinen dönem tazminatına olay tarihinden, bilinmeyen dönem tazminatına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler. Yeni kuralın hangi kazalara uygulanacağı yorum meselesidir; kural için ayrı bir geçiş hükmü bulunmadığından konuda yerleşik içtihat yoktur. Faizin işleyişi trafik kazası tazminatında faiz başlangıcı yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Dava açma tarafında da değişiklik oldu: 7589 sayılı Kanunla HMK m.107 (belirsiz alacak davası) kaldırıldı ve HMK m.109/4 eklendi. Yeni hükme göre tahkikat sonuna kadar bir defalık artırım yapılabilir ve artırılan kısım için zamanaşımı, dava tarihinde kesilmiş sayılır. Bu hükümde de geçiş düzenlemesi yoktur. Dikkat edilmesi gereken nokta kısmi davadır: kısmi dava, talep edilmeyen kalan kısım için zamanaşımını kesmez. Bu nedenle zamanaşımına yakın dosyalarda kalan alacağı da kapsayacak şekilde dava açmak daha güvenli yoldur. Dava türleri ve süreç tazminat davası yazısında anlatılmıştır.
Zorunlu Trafik Sigortası Sürekli İş Göremezliği Karşılar mı?
Evet. Zorunlu trafik sigortası bedensel zararı iki ayrı teminattan karşılar: sürekli ve geçici iş göremezlik “bedeni zararlar” teminatından, tedavi gideri ve bakıcı giderleri ise “tedavi giderleri” teminatından ödenir (Yargıtay 4. HD, E. 2024/11832, K. 2026/1390, T. 11.02.2026). Manevi tazminat ve hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/f ve g). Sigorta kapsamının genel çerçevesi için zorunlu trafik sigortası neleri karşılar yazısına bakın.
| Zarar kalemi | Sigorta teminatı | Sigortacıdan istenebilir mi? |
|---|---|---|
| Sürekli iş göremezlik | Bedeni zararlar | Evet, poliçe limiti dâhilinde |
| Geçici iş göremezlik | Bedeni zararlar | Evet, poliçe limiti dâhilinde |
| Tedavi gideri | Tedavi giderleri | Evet; SGK’nın karşıladığı kısım zarar görenden ayrıca istenemez, SGK’nın rücu konusudur |
| Geçici ve sürekli bakıcı gideri | Tedavi giderleri | Evet, poliçe limiti dâhilinde |
| Manevi tazminat | Kapsam dışı (KTK m.92/f) | Hayır; sürücü ve işletenden istenir |
Bakıcı gideri ve diğer ek masraflar için bakıcı gideri ve diğer ek masraflar, manevi tazminat için trafik kazasında manevi tazminat yazılarına bakabilirsiniz.
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Dosyası İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Dosyanın kalitesini belirleyen belgeler şunlardır; eksik belge hesabı sizin aleyhinize değiştirebilir:
- Kaza tespit tutanağı ve varsa ceza dosyasındaki kusur raporu (kaza tespit tutanağının delil değeri)
- Tedavi süresince alınan epikrizler, taburcu belgeleri ve ameliyat notları
- Tedavi tamamlandıktan sonra alınan sağlık kurulu raporu (maluliyet oranı ve geçici iş göremezlik süresi)
- Kaza tarihinden itibaren bordrolar, SGK hizmet dökümü; serbest çalışanlarda vergi levhası ve gelir belgeleri
- Poliçe bilgileri, sigortacıya yapılan yazılı başvuru ve verilen cevap
- Varsa SGK’dan bağlanan gelire ilişkin yazı ve ödeme dökümleri
Sık Sorulan Sorular
Sürekli iş göremezlik tazminatı nedir?
Trafik kazasında kalıcı sakatlık nedeniyle çalışma gücünüzü kısmen veya tamamen yitirdiğinizde, yaşamınız boyunca kaybedeceğiniz kazancın sorumlulardan ve zorunlu trafik sigortasından istenmesidir; hukuki dayanağı TBK m.54’teki çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplardır.
Geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı arasındaki fark nedir?
Geçici iş göremezlik tazminatı tedavi ve iyileşme süresindeki çalışamama kaybını, sürekli iş göremezlik tazminatı ise iyileşmeden sonra da kalan kalıcı sekelin yaşam boyu doğuracağı kaybı karşılar; kalıcı sekel varsa ikisi birlikte istenebilir.
Maluliyet oranı düşükse tazminat alınır mı?
Rapor kalıcı bir sekel tespit ediyorsa oran düşük olsa bile hesap yapılır; rapor kalıcı kayıp göstermiyorsa sürekli iş göremezlik tazminatı doğmaz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi özellikle kalıcı yara izi nedeniyle verilen düşük oranlı raporları yönetmelik ölçütleri bakımından denetlemektedir (E. 2022/16988, K. 2024/13535).
Çalışmıyorsam veya ev hanımıysam sürekli iş göremezlik tazminatı alabilir miyim?
Evet; gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan kişiler için de zarar asgari ücret üzerinden hesaplanır ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu hesapta AGİ eklenmemiş net asgari ücreti esas alır (E. 2022/5329, K. 2024/4771).
Kazadan sonra maaşım kesilmediyse tazminat alamaz mıyım?
TBK m.54 kazanç kaybı ile çalışma gücü kaybını ayrı kalemler olarak saydığından, ücretiniz fiilen düşmese bile maluliyetiniz nedeniyle çalışma gücü kaybı tazminatı doğabilir; somut dosyada gelirdeki değişim ve sekelin mesleğinize etkisi birlikte değerlendirilir.
Gelirimi belgeleyemiyorsam hesap nasıl yapılır?
Geliri belgelenemeyen kişiler için hesap asgari ücret üzerinden yapılır; çocuk ve gelir getirici işte çalışmayan kişilerde de asgari ücret esas alınır, ancak serbest çalışanlarda vergi kayıtları ve ücret araştırması ile daha yüksek gelir ispatlanabilir.
Pasif dönem nedir, emekli olunca da tazminat hesaplanır mı?
Pasif dönem, çalışma hayatının bittiği yaştan (kural olarak 60 yaş) bakiye ömrün sonuna kadar uzanan dönemdir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu dönemde de asgari ücret düzeyinde bir zarar doğduğunu kabul eder (E. 2021/17412, K. 2022/12195).
Bakiye ömür hangi yaşa göre belirlenir?
Bakiye ömür TRH-2010 tablosundan kaza tarihindeki yaş ve cinsiyete göre bulunur; hesap veya rapor tarihindeki yaşa göre bulunması bozma sebebidir (Yargıtay 4. HD, E. 2022/13722, K. 2024/12854).
Ben de kusurluysam tazminat azalır mı?
Evet, zarar görenin kendi kusuruna isabet eden kısım tazminattan düşülür ve sigorta kapsamı dışında kalır (KTK m.92/f ve g); kusur oranı kaza tespit tutanağıyla değil, bilirkişi raporu ve delillerle mahkemece belirlenir (müterafik kusur).
SGK’dan gelir bağlandıysa tazminattan düşer mi?
Yalnızca rücuya tabi kısım düşülür; iş kazası kolundan bağlanmayan ve rücuya tabi olmayan gelir tazminattan düşülmez (Yargıtay 4. HD, E. 2021/25004, K. 2022/9), kazanın iş kazası sayıldığı hâllerde ise SGK’ya sorularak rücuya tabi kısım belirlenir (E. 2022/11688, K. 2025/11292).
Tazminata faiz ne zaman işler?
7589 sayılı Kanunla TBK m.55’e eklenen kurala göre bilinen dönem tazminatına olay tarihinden, bilinmeyen dönem tazminatına karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler; kuralın hangi kazalara uygulanacağı yorum meselesidir (faiz başlangıcı).
Sigorta poliçe limiti tazminatı karşılamazsa ne olur?
Sigortacı yalnızca poliçe teminat limitiyle sorumludur; limiti aşan kısım sürücü ve işletenden istenir, çok sayıda sorumlu varsa müteselsil sorumluluk kuralları uygulanır (teminat limitleri).
Sigortacıya başvurmadan dava açabilir miyim?
KTK m.97 uyarınca önce sigortacıya yazılı başvuru yapılır, sigortacıya tanınan 15 günlük sürenin ardından dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilir; başvuruyu atlamak usul bakımından sorun çıkarır (başvuru adımları).
Sürekli iş göremezlik tazminatında zamanaşımı ne kadardır?
KTK m.109’a göre öğrenmeden itibaren 2 yıl, kazadan itibaren 10 yıldır; fiil suç oluşturuyorsa taksirle yaralama ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma için 8 yıllık uzamış ceza zamanaşımı uygulanır ve bunun için ceza davası açılması gerekmez (zamanaşımı).
Maluliyet raporları birbiriyle çelişirse ne yapılır?
Raporlar arasında fahiş fark varsa itiraz edilerek çelişkinin giderilmesi istenir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi çelişkinin giderilmesi için yeni rapor alınmasını arar (E. 2024/4981, K. 2024/5973).
Sürekli iş göremezlik tazminatıyla birlikte manevi tazminat da istenebilir mi?
Evet, manevi tazminat ayrı bir taleptir ve sigorta teminatı kapsamı dışında olduğundan sürücü ve işletenden istenir (KTK m.92/f); ayrıntılar için manevi tazminat yazısına bakabilirsiniz.
Sonuç
Sürekli iş göremezlik tazminatı, kalıcı sekelin yaşam boyu doğuracağı kaybı karşılayan ve trafik kazası dosyalarında en yüksek tutarlara ulaşan kalemdir. Tutarı üç unsur belirler: maluliyet oranı, gelir (bilinen dönem, aktif dönem ve pasif dönem) ve kusur dağılımı. Bu unsurlardan her biri bilirkişi raporunda hata yapılmaya açıktır; oranın yönetmeliğe uygun belirlenmesi, bakiye ömrün kaza tarihindeki yaşa göre bulunması ve gelirin belgelerle ispatı dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. 7589 sayılı Kanunla gelen faiz ve artırım kuralları ise henüz oturmamıştır; süreleri ve dava şeklini bu nedenle dikkatle seçmek gerekir. Kaza sonrasında maluliyet raporunun alınmasından sigorta başvurusuna ve davaya kadar tüm aşamalarda trafik kazası tazminat davalarında hukuki destek almanız, süre kaybını ve hesap hatalarını önlemenize yardımcı olur.
Bu makale, Sarıoğlu & Sefer Hukuk Bürosu adına Av. Mehmet Sarıoğlu tarafından hazırlanmış; Av. Fatih Sefer tarafından incelenip yayına uygun bulunmuştur.
Av. Mehmet Sarıoğlu
Hukuki inceleme: Av. Fatih Sefer
Sarıoğlu & Sefer Hukuk, Bakırköy / İstanbul
Tel: 0507 551 87 38
Osmaniye Mah., İsmail Erez Bulvarı No: 9/2, 34146 Bakırköy/İstanbul