CMK Madde 67, bilirkişi raporunun düzenlenmesini, raporun taraflara bildirilmesini ve rapora karşı itiraz ile yeni inceleme isteme imkânını düzenler. Ayrıca yargılama konusu olay hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alınmasına ilişkin hakkı belirler.
CMK Madde 67 – Bilirkişi raporu, uzman mütalaası
Madde 67 – (1) İncelemeleri sona erdiğinde bilirkişi yaptığı işlemleri ve vardığı sonuçları açıklayan bir raporu, kendisinden istenen incelemeleri yaptığını ayrıca belirterek, imzalayıp ilgili mercie verir veya gönderir. Mühür altındaki şeyler de ilgili mercie verilir veya gönderilir ve bu husus bir tutanağa bağlanır.
(2) Birden çok atanmış bilirkişiler değişik görüşleri yansıtmışlarsa veya bunların ortak sonuçlar üzerinde ayrık görüşleri varsa, bu durumu gerekçeleri ile birlikte rapora yazarlar.
(3) (Değişik: 3/11/2016-6754/45 md.) Bilirkişi, raporunda ve sözlü açıklamaları sırasında çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkim tarafından yapılması gereken hukukî nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz.
(4) Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor örnekleri, duruşma sırasında Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheliye veya sanığa, müdafiine veya kanunî temsilciye doğrudan verilebileceği gibi; kendilerine iadeli taahhütlü mektupla da gönderilebilir.
(5) Bilirkişi incelemeleri tamamlandığında, yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için istemde bulunabilmelerini sağlamak üzere Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheliye veya sanığa, müdafiine veya kanunî temsilciye süre verilir. Bu kişilerin istemleri reddedildiğinde, üç gün içinde bu hususta gerekçeli bir karar verilir.
(6) Cumhuriyet savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafii veya kanunî temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler. Sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez.
Hukuki açıklama
Bilirkişi, yaptığı incelemeyi, dayandığı işlemleri ve ulaştığı sonuçları imzalı raporunda ortaya koyar. Birden fazla bilirkişi arasında görüş ayrılığı varsa farklı görüşler ve gerekçeleri raporda gösterilir. Mühürlü eşya da ilgili mercie iade edilir ve teslim tutanağa bağlanır.
Bilirkişinin görevi, özel veya teknik bilgi gerektiren konuları aydınlatmaktır. Suçun hukuki niteliğini belirlemek, delillerin hukuki değerini ve sanığın ceza sorumluluğunu takdir etmek hâkime aittir; bilirkişi raporu bu yetkiyi ortadan kaldırmaz.
Rapor tarafların bilgisine sunulmalı ve ilgililere itirazlarını bildirebilmek veya yeni bilirkişi incelemesi isteyebilmek için süre verilmelidir. Böyle bir istem reddedilirse üç gün içinde gerekçeli karar verilmesi gerekir. Raporun hükme esas alındığı hâllerde savunmaya etkili itiraz imkânı tanınmaması, adil yargılanma hakkı bakımından önem taşır. Bu çerçevede bilirkişi raporuna karşı müdafi yardımından yararlanılması, teknik itirazların ve yeni inceleme taleplerinin somutlaştırılmasıyla ilgilidir.
Taraflar, olayın teknik yönüne ilişkin uzmanından bilimsel mütalaa alabilir; mütalaa bilirkişi incelemesinde veya rapora itirazda kullanılabilir. Sırf uzman mütalaası alınacak olması ek süre verilmesini gerektirmez. Sunulan mütalaa, mahkemenin delilleri değerlendirme ve hükmünü gerekçelendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
Seçilmiş Yargıtay kararları
Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 08.02.2018, E. 2015/2311, K. 2018/740
15. Ceza Dairesi 2015/2311 E. , 2018/740 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ: Güveni kötüye kullanma
HÜKÜM: TCK’nın 155/2, 62, 52/4, 51/1-3, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet
Güveni kötüye kullanma suçundan sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin hükümler, katılan vekili ile sanıklar müdafileri tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Sanık …’in … Mahallesi [adres gizlendi] üzerinde bulunan [site adı gizlendi] sitesinin saymanlık işleri ile görevli yönetim kurulu üyesi olduğu, diğer sanık …’in ise aynı yerde kapıcı olarak çalıştığı, siteye ait aidatlar ile elektrik ücretlerinin sanık … tarafından site sakinlerinden makbuz karşılığı toplanıp diğer sanık …’e teslim edildiği ve sanık … tarafından ilgili kurumlara ödemelerin yapıldığı, 2010 yılından itibaren elektrik faturalarının ödenmesinde gecikmeler olması üzerine diğer yöneticilerin durumdan şüphelenip yaptıkları araştırmada site hesabında bulunması gereken 21.000 TL’nin olmadığı gibi sanıklar tarafından herhangi bir açıklamada yapılmaması nedeniyle sanıklar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu olayda;
5271 sayılı CMK’nın 63 maddesine göre bilirkişi raporları ancak delil değerlendirme aracı olup, raporun kendisi bizatihi delil değildir. Mahkemeler karşılaştıkları sorunları genel ve hukuki bilgileri ile çözemezler ve konunun çözümü teknik bilgiyi gerektirir ise bilirkişi incelemesi yaptırabilirler. Bilirkişi raporlarında ancak çözümü gereken soruna ilişkin teknik açıklamalarda bulunulabilir, bunun haricinde sanıkların kusurlu-kusursuz oldukları, sorumlu-sorumsuz tutulmaları gerektiği şeklinde mahkemeye yön verecek görüşlerde bulunamazlar. Bu açıklamalar ışığında mahkemenin kararına dayanak olarak kabul ettiği dosya içerisinde mevcut 05/11/2012 tarihli raporda, siteye ait hesaplar üzerinde yapılan inceleme sonucu 20.044,19 TL açığın olduğu, bu açığın 3.000 TL’lik kısmının sanık … tarafından siteye ait hesaba aktarıldığı ve sanığın uhdesinde 17.044,19 TL’nin kaldığı, bu miktardan sadece sanık …’in sorumlu olduğu bildirilmiş olmakla, öncelikle mahkemece hangi site sakininden hangi tarihte ne kadar aidat/elektrik ücreti tahsil edildiği, bu ücretin siteye ait hesaplara intikal ettirilip ettirilmediği, hesaplara intikal etmiş ise bu miktarların kimin uhdesinde kaldığı herhangi bir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tespit edilip sonucuna göre her iki sanığın hukuki durumunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kanuna aykırı olup, katılan vekili ile sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesine istinaden halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 08/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 29.09.2025, E. 2023/9147, K. 2025/14613
4. Ceza Dairesi 2023/9147 E., 2025/14613 K.
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI: 2022/2813 E., 2022/2901 K.
SUÇ: Hakaret
HÜKÜM: İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde yapıldığı, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği ve temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Sanık hakkında hakaret suçundan, İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunun, Bölge Adliye Mahkemesince düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanığın temyiz sebepleri özetle; bilirkişi raporunun kendisine tebliğ edilmediğine, savunma hakkının kısıtlandığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını suç işlemediğini bildiği için kabul etmediğine, bu hususun gözden kaçırılarak mahkumiyet kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ve cezanın fahiş miktarda belirlendiğine ilişkindir.
III. GEREKÇE
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;
… Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 30.01.2020 tarihli bilirkişi raporu, 5271 sayılı Kanun’un 67/5. maddesi gereğince sanığa tebliğ edilmeden hüküm kurularak savunma hakkının kısıtlanması,
Hukuka aykırı bulunmuştur.
IV. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304. maddesi uyarınca … 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
29.09.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 14.10.2021, E. 2021/18552, K. 2021/8493
11. Ceza Dairesi 2021/18552 E. , 2021/8493 K.
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇLAR: Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması dolandırıcılık, Resmi belgede sahtecilik
HÜKÜMLER: Mahkumiyet
Sanık …’in, suç tarihi itibariyle kardeşi [adı gizlendi] ile birlikte “… Restaurant” işletmeyi birlikte işlettikleri, sanık …’nın ise “… Antalya İletişim Hizmetleri Tur. Tic. Ltd. Şti.” firmasında satış sorumlusu olarak çalıştığı, sanık …’in 31.10.2009 tarihinde işyerine sezonluk Lig TV aboneliği yaptırdığı ve bu abonelik karşılığında sanık …’ya suça konu düzenleme tarihi 31/10/2009 olan, 30/11/2009- 30/12/2009-30/01/2010-28/02/2010-30/03/2010 ve 30/04/2010 vade tarihli asıl borçlu sanık [adı gizlendi] kefili katılan olarak gözüken toplam 6 adet senet verdiği, senetlerin vadesinde ödenmediğinde sanık …’nın çalıştığı şirket tarafından sanık … ve kefili aleyhinde Antalya 9. İcra …nün 2010/6418 E. ve Antalya 5.İcra Müd. 2011/461 E. sayılı dosyaları üzerinden icra takibine geçildiği, katılanın icra tehdidi altında dosya borcunu ödemek zorunda kaldığı, sanıkların iştirak halinde suça konu sahte bonoları düzenleyerek yada sahte olduğunu bilerek kullanmak suretiyle haksız menfaat elde ettikleri, bu surette sanıkların resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını işledikleri iddia olunan somut olayda,
1-)Dosyada soruşturma aşamasında alınan 20/12/2011 tarihli ekspertiz raporunda tetkike konu senetler üzerinde katılan … adına atfen imzaların sanık … eli ürünü olduğunu gösterir kaligrafik ilgi ve irtibat tespit edilemediği rapor edilmiş ise de; bahse konu raporda imzaların diğer sanık … eli ürünü olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması; kovuşturma aşamasında 09/02/2015 tarihli raporda ise toplam 6 adet sahte senet dava konusu edilmesine rağmen yalnızca 30/11/2009-30/12/2009-30/01/2010 ve 28/02/2010 tarihli senetler ile ilgili rapor düzenlendiği diğer suça konu 30.03.2010 ve 30.04.2010 vade tarihli senetlerle ilgili bir değerlendirme yapılmadığı, bu nedenle söz konusu bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, ayrıca katılan hakkında Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/706 E. sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasının yargılamasının devam ettiğinin anlaşılması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından, sanıkların uygulamaya elverişli olay tarihinden öncesine ait bilhassa resmi kurumlardaki yazı ve imza örnekleri de temin edilerek, katılanın ve sanıkların yazı ve imza örnekleri ile birlikte, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine tevdii ile suça konu bonolar üzerinde, katılanın ve sanıkların, yazı ve imzaları bulunup bulunmadığının tespitine yönelik bilirkişi raporu alınması; katılan tarafından açılan menfi tespit davası ile ilgili olarak UYAP üzerinden yapılan incelemede davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmakta olup, anılan dosyanın celp edilip incelenerek ilgili belgelerin dosya arasına alınıp toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek bilhassa sanık …’nın iştirak iradesi ile suç işleme kastının somut olayda ne surette gerçekleştiğinin yöntemince tartışılıp irdelenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,
2-a)Kabule göre de; sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hüküm yönünden, suça konu sahte senetlerin sanık …’nın çalıştığı şirket tarafından icra takiplerine konu edildiği, sanıklar tarafından konulmadığının anlaşılması karşısında, eylemlerinin, hükümden sonra 02.12.2016 tarih ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 253. ve 254. madde fıkraları gereğince uzlaştırma kapsamında kalan ve TCK’nın 157/1 maddesinde düzenlenen basit dolandırıcılık suçunu oluşturacağı gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek hüküm tesisi,
b-) Sanıklar ve sanık … müdafisine 09/02/2015 tarihli bilirkişi raporu tebliğ edilmeden ve rapora karşı diyecekleri sorulmadan karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nun 67. maddesine muhalefet edilmesi,
c-) 15.04.2020 gün ve 13100 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 10. maddesiyle 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesinin bazı hükümlerinin iptal edilmesi ve 7242 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler nedeniyle, bu maddenin uygulanması açısından sanıkların durumlarının yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunması,
Bozmayı gerektirmiş, sanık … ve sanık … müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, 14.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
İlgili CMK şerhleri
CMK Madde 63 – Bilirkişinin atanması ve CMK Madde 68 – Duruşmada bilirkişinin açıklaması.
Yazar: Avukat Fatih Sefer