CMK Madde 73, para ve Devlet tarafından çıkarılan tahvil, Hazine bonosu gibi değerler üzerindeki sahtecilik iddialarında elkonulan materyalin nerede incelettirileceğini düzenler. Hüküm, Türk ve yabancı devletlerin para ve değerleri bakımından yetkili inceleme mercilerini belirler.
CMK Madde 73 – Sahte para ve değerler üzerinde yapılacak incelemeler
Madde 73 – (1) Para ve Devlet tarafından çıkarılan tahvil ve Hazine bonosu gibi değerler üzerinde işlenen sahtecilik suçlarında, elkonulan para ve değerlerin hepsi, bunların asıllarını tedavüle çıkaran kurumların merkez veya taşra birimlerine incelettirilir.
(2) Yabancı devletlerin paraları ve değerleri hakkında da, yetkili Türk makamlarının görüşlerinin alınmasına karar verilir.
CMK Madde 73’ün Açıklaması
Birinci fıkra uyarınca, sahte olduğu ileri sürülen ve elkonulan para veya değerlerin tamamı, asıllarını tedavüle çıkaran kurumun merkez ya da taşra birimine incelettirilmelidir. Banknotlar bakımından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yetkili birimlerince yapılacak inceleme, sahtelik ve aldatma yeteneğinin değerlendirilmesinde belirleyicidir. Yalnız kolluk tutanağına veya kriminal ön raporuna dayanılarak bu inceleme tamamlanmadan hüküm kurulması eksik araştırma oluşturabilir.
İkinci fıkra, yabancı devletlerin paraları ve değerleri için de yetkili Türk makamlarının görüşünün alınmasını öngörür. İnceleme yükümlülüğü, yalnız mahkûmiyet hükmü bakımından değil, sahte olduğu ileri sürülen paranın müsaderesine ilişkin değerlendirmede de önem taşır. Teknik rapor, suçun manevi unsuru dâhil diğer koşulların ayrıca değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Sahte para iddiasıyla yürütülen ceza yargılamasında savunma açısından, incelemenin yetkili kurumda yapılması ve raporun dosyada değerlendirilmesi önemlidir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
CMK Madde 73 ile İlgili Yargıtay Kararları
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.12.2019, E. 2018/9204, K. 2019/14934
8. Ceza Dairesi 2018/9204 E. , 2019/14934 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ: Parada sahtecilik
HÜKÜM: Mahkumiyet
Gereği görüşülüp düşünüldü:
1- Oluşa, iddianamedeki anlatıma ve dosya kapsamına göre; sanığın, ey- leminin 5237 sayılı TCK.nın 197/1. madde ve fıkrasında tanımlanan suçu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 12. maddesi uyarınca ağır ceza mahkemesinin görevinde bulunduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla yazılı biçimde hüküm kurulması,
2- Kabul ve uygulamaya göre de;
Sahte olduğu iddia edilen dava konusu paraların sahteliği ve aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığı hususlarında CMK.nın 73. maddesi ve Sahte Banknotların İncelenmesi ve Değerlendirilmesinde Uyulacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, Merkez Bankası merkez veya taşra birimlerinden kesin rapor alınmadan soruşturma aşamasında düzenlenen kolluk tutanağına dayanılarak eksik araştırmayla yazılı biçimde mahkumiyet hükmü kurulması,
Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin CMUK.nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 12.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 07.06.2023, E. 2020/12382, K. 2023/4291
8. Ceza Dairesi 2020/12382 E. , 2023/4291 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ: Parada sahtecilik
HÜKÜM: Mahkûmiyet
Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Burhaniye Cumhuriyet Başsavcılığının 08.01.2016 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 197 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava açılmıştır.
2. Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.01.2016 tarihli kararı ile sanık hakkında parada sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun’un 197 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3 yıl hapis ve 500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, 58 inci maddesi uyarınca hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, 54 üncü madde uyarınca sahte paraların müsaderesine ve T.C. … Bankasına gönderilmesine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Sanığın temyiz isteği;
Paraların poşette olmadığına ve çalıştığı işyerinden aldığına ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
1. Dava konusu olay, sanığın sahte para muhafaza ettiği iddiasına ilişkindir.
2. Silahla ateş eden şahıslar olduğu yönünde sanığın da içerisinde bulunduğu 34 ** **** plakalı aracın polis ekiplerince durması yönünde yapılan ikazlar sonucunda aracın durmayıp geçirdiği kaza sonrası yapılan olay yeri inceleme neticesinde düzenlenen 20.09.2015 tarihli tutanak ile aracın sağ arka lastiği kenarı yol yer zemin üzerinde muhtemelen araç içerisinden kaza esnasında düşmüş olabilecek şeffaf naylon poşet içerisinde 5 adet A675 456 432 seri numaralı 50,00 TL’lik banknotlar ele geçirildiği belirlenmiştir.
3. Bursa Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün 04.11.2015 tarihli raporu ile banknotların tamamen sahte olarak oluşturulmuş olduğu ve banknotların sahteliğinin aldatma kabiliyetini haiz oldukları belirlenmiştir.
4. Sanık savunmasında, bu paraları üç hafta boyacılık yaptığı yerden aldığını, ancak veren şahsın isim ve adresini bilmediğini ifade ettiği belirlenmiştir.
IV. GEREKÇE
Sahte olduğu iddia edilen dava konusu paraların sahteliği ve aldatma yeteneğinin bulunup bulunmadığı hususlarında 5271 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesi ve Sahte Banknotların İncelenmesi ve Değerlendirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca … Bankası … veya taşra birimlerinden rapor alınması gerektiği gözetilmeden kriminal rapora dayanılarak eksik araştırmayla yazılı biçimde mahkumiyet hükmü kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Burhaniye Ağır Ceza Mahkemesinin 26.01.2016 tarihli kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 12.04.2012, E. 2011/11063, K. 2012/12298
8. Ceza Dairesi 2011/11063 E., 2012/12298 K.
MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi
SUÇ: Parada sahtecilik
HÜKÜM: Beraat ve müsadere
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:
Adli emanetin 2007/19 sırasında kayıtlı sahte olduğu iddia edilen paraların sahte olup olmadığı ve iğfal kabiliyeti bulunup bulunmadığı hususlarında 5271 sayılı CMK.nun 73. maddesi uyarınca, paraların asıllarını tedavüle çıkaran kurumun merkez veya taşra birimine incelettirilmeden eksik soruşturma ile müsaderesine karar verilmesi,
Yasaya aykırı O yer Cumhuriyet Savcılarının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 12.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 04.02.2010, E. 2008/4366, K. 2010/1355
8. Ceza Dairesi 2008/4366 E., 2010/1355 K.
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ: Parada sahtecilik
HÜKÜM: Hükümlülük ve müsadere
Gereği görüşülüp düşünüldü:
1- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı emanetinin 2007/871 sırasında kayıtlı sahte olduğu iddia edilen “50” Amerikan Doları hakkında CMK.nun 73. maddesine uygun inceleme yaptırılmaksızın İstanbul Emniyet Kriminal Laboratuarının ön inleceme roparu ile yetinilmesi,
2- Müsaderesine karar verilen sahte paraların, 5320 sayılı Yasanın 17. maddesi ile Sahte Banknotların İncelenmesi ve Değerlendirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre T.C. Merkez Bankasına gönderilmesine de karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş sanık ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi (BOZULMASINA), 4.2.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
İlgili CMK Şerhleri
Bilirkişinin görevlendirilmesi ve raporun değerlendirilmesi yönünden CMK Madde 63 ve CMK Madde 67 hükümleri de ilgili olabilir.
Yazar: Avukat Fatih Sefer