CMK Madde 88, yeni doğanın cesedi üzerinde yapılan adlî muayene veya otopside belirlenmesi gereken özel tıbbî hususları düzenler. İnceleme, bebeğin canlı doğup doğmadığına, doğumun gebelik süresine ve rahim dışında yaşama yeteneğine ilişkin bulguları ortaya koymayı amaçlar.
CMK Madde 88 – Yeni doğanın cesedinin adlî muayenesi veya otopsi
Madde 88 – (1) Yeni doğanın cesedi üzerinde adlî muayene veya otopside, doğum sırasında veya doğumdan sonra yaşam bulgularının varlığı ve olağan süresinde doğup doğmadığı ve biyolojik olarak yaşamını rahim dışında sürdürebilecek kadar olgunlaşmış olup olmadığı veya yaşama yeteneği bulunup bulunmadığı saptanır.
CMK Madde 88’in açıklaması
Canlı doğum ve yaşam bulguları: Bebeğin doğum sırasında veya sonrasında yaşadığını gösteren tıbbî bulgular değerlendirilir. Yalnız cesedin bulunmuş olması, canlı doğumun gerçekleştiği veya ölümün belirli bir davranıştan kaynaklandığı sonucunu doğurmaz. Bulgular, uygulanan tıbbî müdahaleler ve olayın koşullarıyla birlikte incelenmelidir.
Gebelik süresi ve yaşama yeteneği: Bebeğin olağan süresinde doğup doğmadığı ile biyolojik gelişimi bakımından rahim dışında yaşamını sürdürebilme olanağı ayrı ayrı belirlenir. Prematüre doğum, canlı doğum tespitinden farklı bir meseledir; yaşama yeteneği değerlendirilirken doğum haftası, gelişim durumu ve tıbbî bulgular birlikte ele alınır.
Raporların değerlendirilmesi: Muayene ve otopsi bulguları birbiriyle çelişiyorsa özellikle canlı doğum, ölüm nedeni ve olayla nedensellik bağı bakımından eksiklikler giderilmelidir. Adlî tıp raporu, suçun hukukî nitelendirilmesini kendiliğinden belirlemez. Yeni doğan ölümüne ilişkin ceza yargılamasında tıbbî delillerin değerlendirilmesi de somut olayın bütün delilleriyle birlikte yapılır.
CMK Madde 88, ölünün adlî muayenesi ve otopsiye ilişkin genel kuralları tamamlayan özel bir düzenlemedir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
Seçilmiş Yargıtay kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2009/8729, K. 2011/1546, T. 15.03.2011
1. Ceza Dairesi 2009/8729 E. , 2011/1546 K.
“İçtihat Metni”
TEBLİĞNAME : 1-B/09/212413 MAHKEMESİ :(KOCAELİ) Birinci Ağır Ceza Mahkemesi TARİHİ VE NO :16.04.2009 – 210/109 SUÇ :Yeni doğmuş bebeğini öldürmek Yeni doğmuş bebeğini öldürmekten sanık F.. S..’in yapılan yargılanması sonunda: Hükümlülüğüne ilişkin (KOCAELİ) Birinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 16.04.2009 gün ve 210/109 sayılı hüküm resen temyize tabi olmakla beraber duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından da istenilmiş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: duruşmalı olarak incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
TÜRK MİLLETİ ADINA Sanık [adı gizlendi] hakkında kasten çocuğunu öldürmek suçundan kurulan hükmün incelenmesinde; Dosya kapsamına göre; evlilik dışı olarak hamile kalan ve hamileliğini ailesinden ve çevresinden gizleyen sanığın, olay günü belinin ağrıdığı bahanesiyle anne ve babasıyla hastaneye gittikleri, hastanede doktorun sanıktan kan tahlili istemesi üzerine hastanenin tuvaletine giderek doğurduğu maktulü çöp poşetinin içine koyup, poşetin ağzını bağlayıp, çöpe bırakarak tuvaletten ayrıldığı ve hastane görevlilerinin maktulü tuvaletteki ağzı kapalı olan çöp poşetinde buldukları olayda; Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığının 20.12.2007 tarihli “yapılan Dosimase testlerinde bebeğin akciğerlerinin ve akciğer parçalarının suda yüzdüklerinin, hiç birisinin batmadıklarının bu nedenle bebeğin ölüm nedeninin havasızlık olarak belirlendiğine” dair ölü muayene ve otopsi raporu, Adli Tıp Kurumu Kocaeli Şube Müdürlüğünün 25.12.2007 tarihli “yeni doğan bebeğin canlı olarak doğmuş olduğu, vücut gelişimi itibariyle hamilelik süresini tamamlamış ve yaşama yeteneğine kavuşmuş olduğuna” dair raporu, Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesinin 30.05.2008 tarihli “myokardda yaş ile uyumlu immature bulguları, hiperemi, akciğerde saküller evrede akciğer dokusu, yaygın amnion aspirasyonu bulguları, hiperemi, karaciğer, böbrek, beyin ve beyincikte hiperemi, dalakta ağır hiperemi belirlendiğine, kişinin ölüm nedeni konusunda Adli Tıp 1.İhtisas Kurulundan görüş alınmasının uygun olduğuna” dair raporu ve Adli Tıp Kurumu 1.İhtisas Dairesinin 19.09.2008 tarihli “otopside akciğerlerin göğüs boşluğunu doldurmuş, pembe renk almış ve suda yüzmüş olmalarının canlı doğum olarak değerlendirilebileceğine, ancak yeniden canlandırma işlemi sırasında akciğerlere hava verilmiş olması yüzünden eldeki verilerin bebeğin canlı doğup doğmadığının belirlenemediğine ayrıca histopatolojik incelemede akciğerlerde yaygın amniyon aspirasyonu bulguları saptandığından bebeğin rahim içi oksijensiz kaldığının anlaşıldığı ve buna bağlı komplikasyonlardan ölmüş olabileceği gibi canlı doğduktan sonra başka bir nedene de bağlı olarak ölmüş olabileceği dolayısıyla eldeki verilere göre ölüm nedeninin de belirlenemediğine” dair raporu arasında çelişki bulunduğu halde; Maktule ait tüm rapor ve tedavi evrakları ile dosyanın Adli Tıp Kurumu Genel Kuruluna gönderilerek, bebeğin canlı olarak doğup-doğmadığı ve kesin ölüm nedeni konularında rapor aldırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması, Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeksizin, öncelikle bu nedenle, re’sen de temyize tabi hükmün tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak (BOZULMASINA), suçun niteliği, verilen ceza miktarı ve tutuklulukta geçirdiği süre dikkate alındığında tahliye talebinin REDDİNE, 15.03.2011 günü oybirliği ile karar verildi.
15.03.2011 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık F.. S..müdafii yokluğunda 17.03.2011 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2014/18577, K. 2015/7237, T. 30.04.2015
12. Ceza Dairesi 2014/18577 E. , 2015/7237 K. “İçtihat Metni”
Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi Suç: Taksirle öldürme Hüküm : TCK’nın 85/1, 62, 51. maddeleri gereğince mahkumiyet Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından sanık lehine temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: Daha önceki evliliğinden 15 yaşında bir çocuğu olan ve gayri meşru ilişki sonucu 6-7 aylık gebeliği bulunan sanığın evde doğum yaptıktan sonra doğan bebeği banyoda bulunan poşetin içerisine kanlı havlu ve giysilerle birlikte koyduktan sonra 15 yaşındaki oğlu ile birlikte hastaneye kanama şikayeti ile gittiği ve yapılan muayenesinde, sanığın doğum yaptığının anlaşıldığı olayda, bebeğe ait otopsi raporuna göre; “Mevcut veriler ile anne karnında 6-7 aylık dönemde olduğu anlaşılan bebeğin günümüz şartlarında hastanede doğmuş olması halinde yaşatılabileceğinin, fakat evde doğmuş olması nedeni ile ortam koşullarına uyum gösterebilecek (yaşayabilecek) kabiliyette olmadığı ve ölüm üzerinde etkili bir nedenin tespit edilemediğinin” belirtildiği, … Hastanesinin 25.12.2012 tarihli raporunda “ bebeğin canlı doğduğu, prematüre olduğu, eğer hastane ortamında doğmuş olsaydı yeni doğan bakım ünitesinde uygulanacak olan tedavi ile yaşama ihtimalinin olduğunun” belirtildiği, … İhtisas Kurulu 26.06.2013 tarihli raporunda ise kısaca “bebeğin travmatik bir tesirle öldüğünün tıbbi delillerinin bulunmadığı, bebeğin canlı doğmuş olduğu, ölümünün prematüre doğuma bağlı solunum yetmezliği sonucu meydana gelmiş olduğu, annenin ifadesinde belirttiği şekilde doğumun meydana gelmiş olabileceği, doğum sonrasında annede oluşan kanamaya bağlı kısa süreli düşük tansiyona bağlı olarak annenin baygın kalmış olabileceği, bu sürede bebeğin ölümünün meydana gelebileceği, doğum haftası ve ağırlığına göre hastanede uygun koşullarda doğması halinde de yaşama ihtimalinin düşük olduğunun” belirtilmesi karşısında, sanığın canlı olarak dünyaya gelen bebeği poşete koymasının ölüme etkisinin olup olmadığı araştırılarak, yeni doğmuş bebeğin poşete koymasının mı yoksa prematüre doğmasının mı ölüme etken olduğu konusunda… Genel Kurulundan rapor alındıktan sonra, sanığın bebeği canlı olarak poşete koyması neticesinde ölümün meydana geldiğinin saptanması ve bu halde ölümün muhtemel olduğunun anlaşılması durumunda olası kastla adam öldürme suçundan, sanığın canlı olarak doğan bebeği evde iradi olarak bırakması neticesinde ölümün meydana geldiğinin saptanması durumunda ihmali davranışla kasten adam öldürme, canlı olduğu halde baygın olarak evi terketmesi sonucu ilgilileri zamanında haberdar etmemesi nedeniyle ölümün meydana geldiğinin saptanması halinde taksirle öldürme suçundan cezalandırılması, sanığın eylemi ile bebeğin ölümü arasında illiyet bağının mevcut olmaması, bebeğin erken doğması neticesinde ölümün meydana geldiğinin saptanması durumunda ise atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerektiği gözetmeden eksik inceleme sonucu karar verilmesi, Kabule göre de; Sanık hakkında tayin edilen hapis cezasının ertelenmesine karar verilirken, TCK’nın 51/7. maddesi uyarınca denetim süresi içinde sanığın kasıtlı bir suç işlemesi ve kendisine yüklenen yükümlülüklere hakimin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi halinde ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine ve TCK.51/8. maddesi uyarınca denetim süresini iyi halli olarak geçirdiği takdirde, cezanın infaz edilmiş sayılacağının kararda belirtilmemesi, Kanuna aykırı olup, sanık müdafii ve mahalli Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak, varılacak sonuçlara göre 1412 sayılı CMUK’un 326/son maddesinin gözetilmesi koşuluyla BOZULMASINA, 30/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E. 2022/15229, K. 2023/6899, T. 09.11.2023
1. Ceza Dairesi 2022/15229 E. , 2023/6899 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ:Ceza Dairesi
SAYISI: 2021/541 E., 2022/1424 K.
SUÇ: Nitelikli kasten öldürme
HÜKÜM: İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Kısmî ret, kısmî temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 … maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 … maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
Sanık müdafilerinin duruşmalı inceleme taleplerinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.02.2021 tarihli ve 2020/336 Esas, 2021/85 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve mahsuba karar verilmiştir.
2. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.10.2022 tarihli ve 2021/541 Esas, 2022/1424 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan Kurum vekilinin ve sanık ile müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 … maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1.Katılan Kurum vekilinin temyiz istemi; takdirî indirim hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine ilişkindir.
2.Sanık ve müdafilerinin temyiz istemleri; sanığın akıl sağlığı ile ilgili rapor aldırılmaması nedeniyle eksik incelemeye, suç vasfının hatalı tespit edildiğine, sanığın suç kastının bulunmadığına, sanığın eyleminin taksir ya da 5237 sayılı Kanun’un 83 üncü madde kapsamında değerlendirilmesi ve lehe yasa hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
1.Sanığın evli ve üç çocuk annesi olduğu, tanık … ile yaşadığı gayri meşru ilişki içerisinde gebe kaldığı, gebeliğini eşinden, çocuklarından ve tanık…tan gizlediği, 29.07.2019 tarihinde evinin banyosunda doğum yaptığı, bebeğin doğduğu anda canlı olduğu, sanığın gayri meşru ilişki içerisinde dünyaya getirdiği bebeği gebe kaldığının anlaşılmaması ve ilişkisinin ortaya çıkmaması için göbek kordonunu bağlamayarak ve beslemeyerek öldürdüğü ve maktulün cesedini bir ayakkabı kutusuna koyduğu, durumdan haberi olmayan eşine bir poşet içerisinde vererek çöpe attırdığı anlaşılmıştır.
2. Adli Tıp Kurumu 1. Adli Tıp İhtisas Kurulunun, 22.06.2020 tarihli ve 2509 karar numaralı ihtisas kurulu mütalaasında; “…Bebeğin travmatik bir tesirle öldüğünün tıbbi delilleri bulunmadığı…Bebeğin zehirlenerek öldüğünün tıbbi delillerinin bulunmadığı…Miadında rahim içi gelişim gösteren bebeğin
canlı olarak doğmuş olduğu, ölümünün göbek kordonunun bağlanmamasına bağlı kanama ile beslenmemesi nedeniyle meydana geldiğinin kabulü gerektiği…” bildirilmiştir.
3. Sanık savunması, tanık anlatımları, olay yeri inceleme raporları ve olay yeri krokisi, ölü muayene ve otopsi tutanağı, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Biyoloji İhtisas Dairesinin, 09.10.2019 tarihli raporu, Kimya İhtisas Dairesi Toksikoloji Şubesinin, 28.11.2019 tarihli raporu, Gaziantep Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü Adli Bilişim Büro Amirliğinin inceleme raporu, uzmanlık raporları, ekspertiz raporu, sanığın cezaî ehliyetinin tam olduğu görüşünü içerir Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalının, 04.11.2020 tarihli raporu, sanığın nüfus kayıt örneği ve adli sicil kaydı dava dosyasında mevcuttur.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından eleştiri ve düzeltme (vekalet ücreti yönünden) nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.
IV. GEREKÇE
Katılan Kurum vekilinin; takdirî indirim hükümlerinin uygulanmaması gerektiğine, sanık ve müdafilerinin; sanığın akıl sağlığı ile ilgili rapor aldırılmaması nedeniyle eksik incelemeye, suç vasfının hatalı tespit edildiğine, sanığın suç kastının bulunmadığına, sanığın eyleminin taksir ya da 5237 sayılı Kanun’un 83 üncü madde kapsamında değerlendirilmesi ve lehe yasa hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelen temyiz sebepleri yönünden;
Dava dosyası tekemmül ettirilerek karar verildiği, eksik incelemenin bulunmadığı, sanığın cezaî ehliyeti hakkında aldırılan raporun yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, sanığın maktulü göbek kordonunu bağlamayarak ve beslemeyerek kasten öldürdüğünün saptandığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği, takdirî indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmasına karar verildiği ve sanık lehine uygulanabilecek başkaca lehe yasa hükmünün bulunmadığı anlaşıldığından, hükümde bu yönleriyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.10.2022 tarihli ve 2021/541 Esas, 2022/1424 Karar sayılı kararında katılan Kurum vekilince ve sanık ile müdafilerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçen süre dikkate alınarak sanık müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
09.11.2023 tarihinde karar verildi.
İlgili CMK şerhleri
CMK Madde 86 – Ölünün kimliğini belirleme ve adlî muayene ve CMK Madde 87 – Otopsi.
Yazar: Avukat Fatih Sefer