Ceza Hukuku

Kamu davasına katılma (müdahillik), suçtan doğrudan zarar gören kişinin, Cumhuriyet savcısının açtığı kamu davasında yargılamanın tarafı hâline gelmesidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 237-243. maddelerinde düzenlenen bu kurum, mağdura pasif bir izleyici değil, savcının yanında ancak ondan bağımsız hareket eden bir “bireysel iddia makamı” statüsü kazandırır. Katılma talebi kabul edilen kişi “katılan” (eski deyişle … Devamını oku

Zorla getirme kararı, ifadesi alınacak veya sorgusu yapılacak kişinin, gerektiğinde kolluk gücü kullanılarak yargı mercii önünde hazır bulundurulmasını sağlayan bir koruma tedbiridir. Uygulamada “ihzar müzekkeresi” olarak da bilinir ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 146. maddesinde düzenlenmiştir. Kural olarak kişiye önce meşruhatlı davetiye gönderilir; bu davete uyulmazsa zorla getirme kararı verilebilir. Tedbir, ifade alma veya sorgunun sona … Devamını oku

Yakalama, suç işlediği şüphesi altındaki kişinin hâkim kararı olmaksızın özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanmasıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesinde düzenlenen bu koruma tedbiri, belirli şartlarda hem kolluk görevlileri hem de sıradan vatandaşlar tarafından uygulanabilir. Yakalanan kişiye susma hakkı, müdafi yardımından yararlanma hakkı, yakalamaya itiraz etme hakkı ve yakınlarına haber verilmesi hakkı derhal bildirilmek zorundadır; bu bildirimin … Devamını oku

Tutuklu, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 154. maddesi uyarınca müdafii ile vekâletname aranmaksızın her zaman ve gizlilik içinde görüşebilir; bu hak hiçbir şekilde kısıtlanamaz. Hükümlü ise farklı bir rejime tabidir: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (CGTİHK) 59. maddesi uyarınca vekâletnamesiz görüşme hakkı en fazla üç görüşmeyle sınırlıdır ve belirli suçlardan mahkûm olan hükümlüler … Devamını oku

Susma hakkı, şüpheli veya sanığın kendisine yöneltilen suçlamalar karşısında hiçbir beyanda bulunmama, soruları cevapsız bırakma ve kendi aleyhine delil sunmaya zorlanamama yetkisidir. Kaynağını “nemo tenetur” (hiç kimse kendini suçlamaya zorlanamaz) ilkesinden alan bu hak, Anayasa m. 38/5 ve CMK m. 147/1-e ile güvence altına alınmış olup savunma hakkının en temel ve dokunulmaz unsurlarından biridir. Susma … Devamını oku

Sanık hakları (ve soruşturma evresindeki karşılığı olan şüpheli hakları), bir kişinin suç isnadıyla karşılaştığı andan hükmün kesinleşmesine kadar kendisini koruyan anayasal ve yasal güvencelerin bütünüdür. Bu haklar; kendisine yüklenen suçu öğrenme, müdafi yardımından yararlanma, susma, lehine delil toplatma, yakınına haber verme, tercümandan yararlanma, savunma hazırlığı için süre isteme ve adil yargılanma haklarını kapsar. Şüpheli ve … Devamını oku

Kovuşturma, Cumhuriyet savcısının hazırladığı iddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle başlayan ve hükmün kesinleşmesine kadar süren asıl yargılama evresidir (CMK m. 2/1-f, m. 175). İddianamenin kabulüyle kamu davası açılır, şüpheli artık sanık sıfatını kazanır ve dosya savcılıktan çıkıp mahkemenin önüne gelir. Soruşturmadan farklı olarak kovuşturma kural olarak aleni, sözlü ve duruşmalı yürütülür; delillerin tartışıldığı, iddia ve savunmanın … Devamını oku

Soruşturma evresi, yetkili mercilerce bir suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen; Cumhuriyet savcısının yönetiminde delillerin toplandığı, şüphelinin haklarının korunduğu ve kamu davası açmaya yeterli şüphe bulunup bulunmadığının araştırıldığı hazırlık aşamasıdır (CMK m. 2/1-e). Bu evre gizlilik esasına dayanır, savcının objektiflik yükümlülüğü altında yürütülür ve iddianame veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla (KYOK) sona erer. … Devamını oku

Ceza muhakemesi aşamaları, bir suç şüphesinin öğrenilmesinden başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren iki temel evreden oluşur: soruşturma (Cumhuriyet savcısının yürüttüğü hazırlık evresi) ve kovuşturma (mahkemenin yürüttüğü yargılama evresi). Bu iki evre; iddianamenin düzenlenmesi, duruşma, hüküm ve kanun yolları (itiraz, istinaf, temyiz) aşamalarıyla tamamlanarak kararın kesinleşmesiyle sona erer. Aşağıda sürecin tamamını, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu … Devamını oku

2026 itibarıyla Türk ceza yargılamasında savunma avukatlarının en çok yanıldığı usul meselelerinden biri şudur: yetkisiz mahkemede yapılan tüm işlemlerin otomatik olarak geçersiz olduğu varsayımı. CMK’nın 20. maddesi bu varsayımı doğrudan reddeder; yetkili olmayan hâkim ya da mahkemece yapılan işlemlerin salt yetkisizlik nedeniyle hükümsüz sayılamayacağını hükme bağlar. Bu tek cümlelik düzenleme, görev ile yer yetkisi arasındaki … Devamını oku