Dernek Nedir? Hukuki Niteliği ve Tüzel Kişiliği

Dernek, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin kazanç paylaşma dışında, hukuka uygun, belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek için bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmesiyle oluşturulan, üyelerinden bağımsız tüzel kişiliğe sahip bir kişi topluluğudur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 56. maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 2. maddesi derneğin hukuki tanımını düzenler. Dernekler, kuruluş … Devamını oku

Dernek Platformu Nedir?

Dernek platformu, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca derneklerin; tüzüklerinde belirtilen amaçlarla ilgisi bulunan ve kanunlarla yasaklanmamış alanlarda, kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere oluşturdukları, bağımsız bir tüzel kişiliği bulunmayan iş birliği yapısıdır. Uygulamada sıkça “yeni bir dernek kurmak” ile karıştırılan bu müessese aslında oldukça … Devamını oku

Derneklerin Dava Ehliyeti

Derneklerin dava ehliyeti, tüzel kişiliğin devam ettiği sürece münhasıran dernek tüzel kişiliğine ait olup; bir derneğin mahkemeler önünde geçerli biçimde davacı veya davalı olabilmesi için taraf ehliyetinin yanı sıra dava ehliyeti, dava takip yetkisi ve taraf sıfatının (husumetin) de birlikte gerçekleşmiş olmasını gerektirir. Bu dört kavram birbirini tamamlayan fakat hukuki nitelikleri ve usuli sonuçları itibarıyla … Devamını oku

Derneklerde Gönüllü Çalışma

Derneklerde gönüllü çalışma, 5253 sayılı Dernekler Kanunu m. 13 uyarınca dernek hizmetlerinin ücretsiz ve serbest iradeye dayalı olarak yürütülmesini ifade eder; ancak Türkiye’de müstakil bir gönüllülük kanunu bulunmadığından, fiilen bağımlılık, düzenli ödeme ve sürekli mesai unsurları oluştuğunda aynı ilişki 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sözleşmesine dönüşebilir ve dernek geriye dönük kıdem-ihbar tazminatı, SGK primi, … Devamını oku

Dernek İktisadi İşletmesi

Dernek iktisadi işletmesi, derneklere ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan, ticari, sınai veya zirai nitelikte gelir getirici faaliyet yürüten ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca kurumlar vergisi bakımından ayrı izlenen; ancak dernekten bağımsız bir özel hukuk tüzel kişiliği oluşturmayan ekonomik faaliyet birimidir. Dernekler, tüzük amaçlarıyla bağlantılı ve yetkili organ kararına dayanan ekonomik faaliyetlerini … Devamını oku

Derneklerde İşçi Çalıştırılması

Derneklerde işçi çalıştırılması hukuken mümkündür. Dernekler, iktisadi işletme kurmak veya belirli bir üye sayısına ulaşmak zorunda olmaksızın, yönetim kurulu kararıyla ücretli personel istihdam edebilir. Ancak derneğin kâr amacı gütmemesi, işveren sıfatını ve iş hukuku yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. İş sözleşmesine bağlı çalışan personel bakımından 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası … Devamını oku

Dernek Üyelik Aidatı

Dernek üyelik aidatı, üyenin derneğe bir mal veya hizmet karşılığı olarak ödediği bedel değil; derneğin tüzükte yazılı ortak amacını gerçekleştirmesi ve kurumsal varlığını sürdürmesi için üyelik statüsünden doğan bir katılma payıdır (ödenti). Bu borcun kaynağı Türk Medeni Kanunu’nun 70. maddesi ile dernek tüzüğüdür; tüzükte hüküm bulunmasa dahi üyeler zorunlu ödentilere eşit olarak katılmakla yükümlüdür. Aidat … Devamını oku

Dernekler Bağış ve Yardım Toplayabilir mi?

Evet, dernekler bağış ve yardım kabul edebilir; ancak “bağış kabulü” ile “yardım toplama faaliyeti” hukuken aynı şey değildir ve bu ikisi arasındaki sınırı doğru çizmemek derneği idari para cezasından malvarlığına el konulmasına kadar uzanan ciddi yaptırımlarla karşı karşıya bırakabilir. Bir derneğin kendisine kendiliğinden yapılan bağışı kabul etmesi ayrı bir hukuki rejime, kamuya veya belirli bir … Devamını oku

Dernek İdari Para Cezaları ve İtiraz

Dernek idari para cezaları, 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 32. maddesinde sayılan yükümlülüklere aykırılık hâlinde mahalli mülki amir tarafından verilen ve kural olarak dernek yönetim kurulu başkanına yöneltilen para cezalarıdır. 2026 yılında bu cezalar 2.912 TL ile 948.169 TL arasında değişmektedir. Cezaya karşı, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. … Devamını oku

Derneklerde Risk Bazlı Denetim

Derneklerde risk bazlı denetim, İçişleri Bakanlığı’nın dernekleri “yüksek”, “orta” ve “düşük” risk grubuna ayırarak buna göre denetim programı uyguladığı sistemdi; ancak Danıştay Onuncu Dairesi’nin 28.05.2025 tarihli ve E:2021/7556, K:2025/2780 sayılı kararıyla bu mekanizmayı kuran Dernekler Yönetmeliği Ek Madde 1’in çekirdek hükümleri ve Ek Madde 3’ün tamamı, hukuki belirlilik ilkesinin ihlal edildiği gerekçesiyle iptal edilmiştir. İptal, … Devamını oku