Trafik kazası tazminatı hesabında en çok gözden kaçan adım, tazminatın büyüklüğünü doğrudan belirleyen ilk adımdır: kişinin kaza tarihinden sonra ne kadar yaşayacağının, yani bakiye ömrün tespiti. Tutar ne kadar doğru hesaplanırsa hesaplansın, süre yanlış bulunmuşsa sonuç da yanlış çıkar. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bakiye ömür için TRH-2010 yaşam tablosunu esas alır; yaş olarak kaza tarihindeki yaşı, tablo olarak da kişinin cinsiyetine uygun tabloyu arar. Bu yazıda tablonun ne olduğunu, bakiye ömrün adım adım nasıl bulunduğunu, destekten yoksun kalma dosyalarında hak sahiplerinin ömrünün nasıl ele alındığını ve aktüer raporunda hangi hataların bozma sebebi olduğunu anlatıyoruz. Hesabın bütününü (progresif rant ve teknik faiz dahil) trafik kazası tazminatı nasıl hesaplanır yazısında bulabilirsiniz; bu yazı onun ilk halkasına odaklanır.
Yargı yolu ve süreler
- Sigorta başvurusu: KTK m.97 gereği önce zorunlu sigortacıya yazılı başvurulur; 15 günlük süre dolunca dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır (Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru).
- Zamanaşımı: KTK m.109 gereği zararı öğrenmeden 2 yıl, kazadan 10 yıldır; fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı uygulanır (zamanaşımı süreleri).
- Bakiye ömür raporda belirlenir: Mahkemede aktüer bilirkişi, tahkimde hakem heyetinin aldığı rapor bakiye ömrü hesaplar; hata varsa rapora gerekçeli itiraz edilir (dava süreci).
- Dava türü: 7589 sayılı Kanunla HMK m.107 (belirsiz alacak davası) kaldırılmış, HMK m.109/4 ile tahkikat sonuna kadar bir defalık artırım getirilmiştir.
- Kısa cevap
- TRH-2010 yaşam tablosu nedir?
- Bakiye ömür adım adım nasıl bulunur?
- Hangi yaş esas alınır: kaza tarihi mi, hesap tarihi mi?
- Cinsiyet ve tablo seçimi
- Kararlardan örnek bakiye ömür değerleri
- Destekten yoksun kalmada hak sahiplerinin ömrü
- Aktif ve pasif dönem tarihleri
- Sürekli ve geçici iş göremezlikte bakiye ömür
- Hakem heyeti dosyalarında aynı hatalar
- Doğum tarihi ve yaş uyuşmazlıkları
- PMF-1931 ile fark ve usuli kazanılmış hak
- Raporda neye bakılır?
- Sık sorulan sorular
Kısa cevap
Bakiye ömür, TRH-2010 yaşam tablosundan şu üç bilgiyle okunur: kazanın yapıldığı tarihteki yaş, cinsiyet ve tablonun ilgili cinsiyet sütunu. Elde edilen süre, kaza tarihinden başlayarak sayılır ve “ömür sonu” tarihini verir. Bu tarih, tazminat hesabında işleyecek (bilinmeyen) dönemin sonunu belirler. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bakiye ömrün hesap tarihindeki yaşa göre bulunmasını hatalı sayarak raporları defalarca bozmuştur; bu, pratikte en sık karşılaşılan hatadır.
TRH-2010 yaşam tablosu nedir?
Yaşam (mortalite) tablosu, belirli yaştaki bir kişinin istatistiksel olarak ne kadar daha yaşayacağını gösteren tablodur. Tazminat davalarında uzun yıllar Fransa’dan alınan 1931 tarihli PMF cetvelleri kullanılmıştır. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi çalışmalarıyla ise “TRH 2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanmıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, gerçek zarar hesabının varsayımlara dayandığını, bu nedenle gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğini ve TRH-2010’un ülkemize özgü, yeni veriler içerdiğini belirterek bakiye ömrün bu tabloya göre belirlenmesini kabul etmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/25304, K. 2023/2725, T. 01.03.2023). Daireler arasındaki geçişin kronolojisi için tazminat hesaplama yazımızdaki tabloya bakabilirsiniz.
Daire, bakiye ömrün neden önemli olduğunu da açıklar: hem beden bütünlüğünün ihlalinde hem destekten yoksun kalma sürelerinde zarar görenin, müteveffanın ya da destek görenlerin muhtemel ömür sürelerine ihtiyaç vardır ve bu süre varsayımsaldır; ömür süresi tespit edilirken “zarar görenin olay tarihindeki yaşı esas alınarak” TRH 2010 tablosuna başvurulur (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/22225, K. 2022/17707, T. 22.12.2022).
Bakiye ömür adım adım nasıl bulunur?
- Kaza tarihi ve doğum tarihi belirlenir. Nüfus kayıt örneğinden doğum tarihi alınır; kaza tarihi kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamından bellidir. İkisi arasındaki fark, kişinin kaza tarihindeki yaşıdır (ondalıklı yaş gerekirse yıl, ay ve gün hesaba katılır).
- Cinsiyete uygun tablo seçilir. TRH-2010’da erkek ve kadın için ayrı bakiye ömür sütunları kullanılır.
- Bakiye ömür okunur. Kazadaki yaşa karşılık gelen bakiye ömür, tablodan yıl olarak alınır. Yaş tam sayı değilse bilirkişi ara değer hesabı yapabilir; bir raporda doğrusal ara değer (lineer interpolasyon) kullanıldığı görülür (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/9995, K. 2024/7586, T. 12.09.2024). Karar ara değer yöntemini ayrıca değerlendirmemiştir; rapor, hangi tablonun esas alındığı anlaşılmadığı ve cinsiyete göre hesap yapılıp yapılmadığı belli olmadığı için denetime elverişsiz bulunmuştur.
- Ömür sonu tarihi bulunur. Bakiye ömür, kaza tarihine eklenir.
- Dönemler ayrılır. Kaza tarihi ile hesap tarihi arası bilinen dönem, hesap tarihinden ömür sonuna kadar olan süre bilinmeyen (işleyecek) dönemdir. İşleyecek dönem, çalışma çağı sonuna kadar aktif, sonrası pasif döneme bölünür.
Bu sıralama kanunda yazılı değildir; Yargıtay’ın bozma gerekçelerinden çıkan ve aktüer uygulamasında yerleşmiş bir iş akışıdır. Bu nedenle rapor, her adımın sonucunu açıkça göstermelidir.
Hangi yaş esas alınır: kaza tarihi mi, hesap tarihi mi?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik uygulaması, bakiye ömrün kaza tarihindeki yaşa göre belirlenmesidir. Daire bu ilkeyi çok sayıda kararında tekrarlamıştır: hükme esas alınan raporda bakiye ömrün hesap tarihindeki yaşa göre bulunması, hatalı bulunmuş ve kaza tarihindeki yaşa göre denetime elverişli ek rapor alınması aranmıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/13722, K. 2024/12854, T. 12.12.2024; E. 2023/10212, K. 2025/6109, T. 17.04.2025; E. 2025/568, K. 2026/5629, T. 11.05.2026). Aynı çizgi 27.04.2026 tarihli bir kararda da korunmuş; Daire, hesap tarihindeki yaşa göre belirlenen bakiye ömrün muhtemel ömür süresini fazla hesapladığını belirtmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/14039, K. 2026/4795, T. 27.04.2026).
Bunun mantığı basittir: bakiye ömür, kişinin kazadan sonra yaşayacağı süredir. Hesap tarihi yargılamanın ilerlemesiyle kayar; kaza tarihindeki yaş ise sabittir. Hesap tarihindeki yaşla yeni bir bakiye ömür bulunup bu süre hesap tarihine eklenirse, ömür sonu tarihi olması gerekenden sonraya kayar ve işleyecek dönem uzar. Varsayımsal bir örnek: Kaza tarihindeki yaşa göre bakiye ömrü 35 yıl bulunan bir kişi için kaza 01.01.2020, hesap tarihi 01.01.2023 ise bilinen dönem 3 yıl, işleyecek dönem 32 yıldır; ömür sonu 01.01.2055’tir. Bakiye ömür hesap tarihindeki yaştan ayrıca okunursa, ömür sonu bu tarihin ötesine taşabilir. Bu örnek yazarın açıklama amaçlı kurgusudur, tablo değeri değildir.
Benzer bir hata, rapor tarihindeki yaşın kaza tarihindeki yaşla karıştırılmasıdır. Kaza tarihinde 71 yaşında olan davacının rapor tarihinde 61,37 yaşında kabul edilerek TRH-2010’dan 15,96 yıl bakiye ömür belirlendiği bir dosyada, rapor işlemiş dönem ve bakiye ömür bakımından hatalı bulunmuş, denetime ve hüküm kurmaya elverişli sayılmamıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/25255, K. 2023/2792, T. 02.03.2023). Yaş hatası ne kadar küçük görünürse görünsün, bakiye ömrü yıllarla değiştirebilir.
Cinsiyet ve tablo seçimi
Cinsiyete uygun tablonun seçilmesi, ilk bakışta teknik bir ayrıntı gibi görünse de bozma sebebidir. Bir dosyada davacı erkek olduğu halde hesap raporunda TRH-2010 kadın tablosuna göre bakiye ömür belirlenmiş; Daire bunu doğru bulmamış ve bozmuştur (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/10879, K. 2022/4626, T. 11.03.2022). Başka dosyalarda ise Daire, “TRH 2010 Erkek Tablosu”na göre hesap yapılmasını aramıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/8173, K. 2022/610, T. 18.01.2022). Raporda kullanılan yaşam tablosunun adı ve cinsiyet sütunu açıkça yazılmalıdır; hangi tablonun esas alındığı anlaşılmayan rapor denetime elverişsiz sayılır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2022/9995, K. 2024/7586, T. 12.09.2024).
Genel olarak kadınların ortalama bakiye ömrü aynı yaştaki erkeklerden uzundur; bu nedenle aynı yaş, gelir ve maluliyet oranında kadın davacının işleyecek dönemi farklı çıkabilir. Bu cümle genel istatistiki bilgidir, somut değerler için tabloya bakılmalıdır.
Kararlardan örnek bakiye ömür değerleri
TRH-2010 tablosunun tamamını burada yayımlamıyoruz; hesap, bilirkişinin tablodan okuduğu değerlerle yapılır. Aşağıdaki değerler, Yargıtay kararlarında rapor ya da Daire tarafından anılan örneklerdir ve kişinin yaşı ve cinsiyetine göre tablodan çıkan sonuçları göstermek içindir:
| Yaş / cinsiyet | Bakiye ömür | Karar |
|---|---|---|
| 21 yaşında erkek | TRH-2010’a göre 53,04 yıl (PMF-1931’e göre 44,59 yıl) | Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/27411, K. 2022/3461, T. 28.02.2022 (raporda gösterilen değerler) |
| 73,19 yaşında (desteğin annesi) | TRH-2010’a göre 10,85 yıl | Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/15588, K. 2026/1638, T. 16.02.2026 |
| 61,37 yaşında | 15,96 yıl (raporun kabul ettiği yaşa göre; kaza tarihi yaşı 71 olduğu için rapor hatalı bulunmuştur) | Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/25255, K. 2023/2792, T. 02.03.2023 |
Tablo iki şeyi gösterir. Birincisi, aynı kişi için TRH-2010 PMF-1931’den daha uzun bir bakiye ömür verebilir; bir raporda 21 yaşındaki bir erkek için fark yaklaşık 8,5 yıldır. İkincisi, yaş ilerledikçe bakiye ömür hızla kısalır ve bu yüzden yaş hatası yaşlı davacılarda tazminatı belirgin biçimde etkiler. Üçüncü satır, hatalı yaşın nasıl uzun bir süre doğurduğunu gösteren olumsuz örnektir; kaza tarihindeki doğru yaşla bulunacak bakiye ömür farklıdır.
Destekten yoksun kalmada hak sahiplerinin ömrü
Ölümlü kazada yalnızca desteğin değil, destek alan her hak sahibinin de bakiye ömrü belirlenir. Dairenin uygulaması, bakiye ömrü bu kişilerin olay tarihindeki yaşına göre belirlemektir: desteğin geliri eşi, çocuğu ve annesi arasında paylaştırılmış, ancak anne için bakiye ömür rapor tarihindeki yaşa göre bulunmuşsa rapor hatalıdır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/2979, K. 2023/11034, T. 19.10.2023). Bir başka dosyada, kaza tarihinde 73,19 yaşında olan ve TRH-2010’a göre bakiye ömrü 10,85 yıl bulunan desteğin annesi için raporun 2043 yılına kadar yaşayacağı varsayımıyla hesap yapması hatalı bulunmuştur (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/15588, K. 2026/1638, T. 16.02.2026).
Hak sahibinin ömrü, desteğin ömrünü aşamaz. Desteğin annesinin bakiye ömrü oğlu olan desteğin bakiye ömründen kısa olduğu halde hesap, davacının bakiye ömrü aşılarak yapılmışsa Daire bunu doğru bulmamıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/15061, K. 2022/4957, T. 16.03.2022). Yani destek süresi, ilgili kişilerin her birinin bakiye ömürleri ile desteğin bakiye ömrünün en kısası ile sınırlanır; bu çıkarım kararın gerekçesinden yapılmış yorumdur.
Çocuklar için destek süresi ise yaşam tablosundan değil, çocuğun yaşına ve eğitim durumuna göre belirlenir. Bir dosyada kaza tarihinde 2 yaşında olan çocuk için 18 yaşına gireceği tarihe kadar destek süresi esas alınmış, evlenen eş için yeniden evlenme tarihine kadar hesap yapılmıştır; Bu dosya, mahkemenin destek sürelerini bu biçimde belirlediği bir uyuşmazlıktır; sonucunu doğrulamadığımız için yalnızca uygulamanın örneği olarak anıyoruz (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2025/3891, K. 2025/9088, T. 03.06.2025). Destek payları, evlenme ihtimali ve çocuk sayısı varsayımları destekten yoksun kalma tazminatı yazısında ayrıca ele alınmıştır.
Aktif ve pasif dönem tarihleri
Bakiye ömür bulunduktan sonra, işleyecek dönem aktif ve pasif devrelere ayrılır. Daire bu noktada da raporun izlenebilir olmasını arar: bakiye ömür süresi, aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle denetime elverişli ek rapor alınması istenmektedir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/3226, K. 2023/6482, T. 16.05.2023; E. 2022/9995, K. 2024/7586, T. 12.09.2024).
Bakiye ömür belirlenmeden “99 yaşına kadar yaşar” gibi sabit bir kabulle hesap yapılması da hatalıdır. Bir dosyada davacının 99 yaşına kadar yaşama ihtimali kabul edilerek işleyecek dönem hesabı yapılmış, Daire bunu ve aktif/pasif dönem tarihlerinin açık yazılmamasını raporu denetime elverişsiz kılan sebepler saymıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/4333, K. 2023/8464, T. 03.07.2023). Aktif dönemin hangi yaşta bittiği ve pasif dönemde hangi gelirin esas alındığı için tazminat hesaplama yazısındaki “Hesabın girdileri” bölümüne bakılabilir.
Sürekli ve geçici iş göremezlikte bakiye ömrün rolü
Bakiye ömür, en çok sürekli iş göremezlik (kalıcı maluliyet) ve destekten yoksun kalma tazminatında belirleyicidir; çünkü zarar, kişinin hayatının sonuna kadar sürecek bir kayıp olarak hesaplanır. Sürekli iş göremezlikte yıllık zarar, maluliyet oranı ile gelirin çarpımıdır ve bu zarar bakiye ömür boyunca toplanır; ayrıntı için sürekli iş göremezlik tazminatı yazısına bakınız. Geçici iş göremezlikte ise zarar, iyileşme süresiyle sınırlı olduğundan hesap kural olarak yaşam tablosuna ihtiyaç duymaz; süre, geçici iş göremezlik raporundaki döneme göre belirlenir. Bu paragraf genel bilgidir; geçici iş göremezliğin sigorta kapsamı ve tedavi giderleriyle ilişkisi geçici iş göremezlik yazısında anlatılmıştır.
Bu ayrım, rapor incelenirken önemlidir. Aynı raporda hem geçici hem sürekli iş göremezlik hesaplanmışsa, bakiye ömür yalnızca sürekli zarar bölümünde kullanılır; geçici döneme bakiye ömür uygulanması mantıksaldır. Rapor kalemlerini ayrı ayrı denetlemek, hatanın hangi bölümde olduğunu daha hızlı gösterir.
Hakem heyeti dosyalarında aynı hatalar
Bakiye ömre ilişkin bozma kararlarının önemli bir kısmı İtiraz Hakem Heyeti kararlarına karşıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu uygulamasında heyetin aldığı rapor, bilirkişi hatalarını mahkemelerdeki kadar kolay düzeltemeyebilir; bu nedenle temyiz aşamasında aynı hataların yinelendiği görülür. Bir dosyada heyetin hükme esas aldığı raporda bakiye ömür hesap tarihindeki yaşa göre belirlenmiş, aynı kararda ayrıca kusur raporları arasındaki çelişki de bozma sebebi olmuştur (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/6901, K. 2025/7685, T. 13.05.2025). Bir başka dosyada, sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde, bakiye ömrün hesap tarihindeki yaşa göre bulunduğu rapor nedeniyle ek rapor aranmıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/3858, K. 2025/4803, T. 24.03.2025). Tahkim yoluna başvuranlar için Sigorta Tahkim Komisyonu yazısındaki süreç ve itiraz bilgileri bu nedenle önem taşır. Heyet raporlarına itirazın süresi ve usulü o yazıda ayrıca işlenmiştir; burada yalnızca bakiye ömür bakımından hatanın tekrar ettiğini not ediyoruz.
Doğum tarihi ve yaş uyuşmazlıkları
Bakiye ömür doğum tarihine bağlı olduğundan, nüfus kaydındaki doğum tarihi ile dosyadaki diğer belgeler arasında fark varsa önce bu giderilmelidir. Nüfus kayıt örneği esas alınır; sağlık raporları, SGK kayıtları ya da tutanaktaki yaş bilgisi farklıysa rapor bu çelişkiyi açıklamalıdır. Doğum yılı yanlış yazılmış bir kayıt, yıllarca fark yaratabilir ve özellikle ileri yaştaki davacılarda bakiye ömür kısa olduğundan küçük bir yaş farkı bile tutarı değiştirir. Kaza tarihindeki yaş hesaplanırken yalnızca yıl farkı değil, doğum günü ile kaza günü arasındaki ay ve gün farkı da dikkate alınmalıdır. Bu açıklamalar uygulamaya dönük genel bilgidir.
PMF-1931 ile fark ve usuli kazanılmış hak
TRH-2010’a geçişin pratik sonucu, çoğu yaşta bakiye ömrün uzamasıdır. Bu, tazminatı artırabilir; ancak temyizde dengeyi usuli kazanılmış hak kuralı belirler. Bir dosyada bölge adliye mahkemesi, PMF-1931 ile yapılan hesabın isabetsiz olduğunu kabul etmekle birlikte, davacının istinaf itirazı olmadığı ve istinaf aşamasında ıslah imkânı bulunmadığı için TRH-2010’a göre yapılacak hesabın davalı aleyhine sonuç doğuracağını belirterek ek rapor almamıştır; 21 yaşındaki erkek için PMF’ye göre 44,59 yıl, TRH-2010’a göre 53,04 yıl bakiye ömür gösterilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/27411, K. 2022/3461, T. 28.02.2022). Bozma kararlarında da Daire, ek rapor alınırken hükmü temyiz eden taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın gözetilmesini ister (örneğin Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/4333, K. 2023/8464, T. 03.07.2023).
Bu nedenle ilk talep ve ıslah aşamasında hangi tabloyla hesap yapıldığına dikkat etmek, bakiye ömrün kaza tarihindeki yaşa göre bulunmasını dilekçede ya da rapora itirazda açıkça belirtmek yerinde olur. Talebin hangi tabloya göre kurulduğu sonuca etki edebilir; ayrıntı için tazminat hesaplama yazısındaki taleple bağlılık bölümüne bakınız.
Raporda neye bakılır?
Bakiye ömür bakımından aktüer raporunu kontrol ederken aşağıdaki sorular yararlıdır:
- Rapor TRH-2010’u mu kullanıyor, tablonun adı açık yazılmış mı?
- Kullanılan sütun davacının cinsiyetine uygun mu (erkek/kadın)?
- Bakiye ömür kaza tarihindeki yaşa göre mi bulunmuş, rapor ya da hesap tarihindeki yaşa göre mi?
- Doğum tarihi nüfus kaydıyla uyumlu mu, yaş hesabında yıl, ay ve gün doğru mu?
- Ömür sonu tarihi açık yazılmış mı; “99 yaşına kadar” gibi sabit bir yaş varsayılmış mı?
- Aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmiş mi?
- Destekten yoksun kalma dosyasında her hak sahibi için ayrı bakiye ömür belirlenmiş mi, hak sahibinin ömrü desteğinkini aşıyor mu?
- Bilinen dönem ile işleyecek dönemin toplamı bakiye ömürle uyumlu mu?
Rapora itiraz, bu soruların her biri için somut hata gösterilerek yapılmalıdır. “Rapor hatalıdır” biçiminde genel itiraz yerine “bakiye ömür rapor tarihindeki yaşa göre bulunmuştur, kaza tarihindeki yaş 40,2’dir” gibi sayısal bir tespit, ek rapor alınması ihtimalini artırır. İtirazın biçimi için tazminat davası yazısına bakınız.
Örnek bir itiraz çerçevesi şöyle kurulabilir: (1) raporun hangi sayfasında hangi yaşın esas alındığı gösterilir; (2) nüfus kaydına göre kaza tarihindeki doğru yaş yazılır; (3) bu yaşa karşılık gelen TRH-2010 bakiye ömrü ve cinsiyet sütunu belirtilir; (4) rapordaki ömür sonu tarihinin bu süreyle çelişen yönü açıklanır; (5) denetime elverişli ek rapor istenir. Bu çerçeve Yargıtay’ın bozma gerekçelerinden çıkarılmış pratik bir şablondur, kanuni bir form değildir. İtirazın süresinde yapılması esastır; süre ve usul, davanın mahkemede mi yoksa Sigorta Tahkim Komisyonu’nda mı görüldüğüne göre değişir, ayrıntı ilgili yazılarda anlatılmıştır. Ek rapor alındığında yeni rapora da aynı özenle bakılmalı, daha önce giderilen hatanın yeniden ortaya çıkıp çıkmadığı kontrol edilmelidir. Maluliyet oranı ayrı bir inceleme konusudur (maluliyet oranı).
Sık sorulan sorular
TRH-2010 yaşam tablosu nedir?
Hazine Müsteşarlığı ve üniversitelerin çalışmalarıyla hazırlanan Ulusal Mortalite Tablosudur. Yaş ve cinsiyete göre bakiye ömrü gösterir ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından tazminat hesabında esas alınır.
Bakiye ömür ne demektir?
Kişinin istatistiksel olarak kaza tarihinden sonra yaşayacağı tahmini süredir. Tazminat, bu sürenin sonuna kadar hesaplanır.
Bakiye ömür hangi yaşa göre bulunur?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre kaza tarihindeki yaşa göre. Hesap tarihindeki ya da rapor tarihindeki yaşa göre bulunan bakiye ömür, hatalı kabul edilmekte ve rapor bozma sebebi olmaktadır.
Erkek ve kadın için tablo farklı mı?
Evet, TRH-2010’da cinsiyete göre ayrı sütunlar vardır. Erkek davacı için kadın tablosuna göre hesap yapan rapor bozulmuştur.
Bakiye ömür hesabı tazminatı nasıl etkiler?
Bakiye ömür, işleyecek dönemin uzunluğunu belirler. Süre uzadıkça tazminat artar; bu yüzden yaş ya da tablo hatası tutarı doğrudan değiştirir.
TRH-2010 mu PMF-1931 mi kullanılır?
4. Hukuk Dairesi TRH-2010’u esas alır. Geçişin ayrıntısı ve talepten doğan istisnalar için tazminat hesaplama yazısına bakınız.
Ondalıklı yaş için nasıl hesap yapılır?
Tabloda tam yaşlar bulunduğundan bilirkişi ara değer hesabı yapabilir. Yöntemin ve sonuçlarının raporda gösterilmesi gerekir.
Ömür sonu tarihi nasıl bulunur?
Bakiye ömür süresi kaza tarihine eklenerek bulunur. Hesap tarihi ise bilinen ve işleyecek dönemi birbirinden ayırır.
“99 yaşına kadar yaşar” kabulü doğru mudur?
Hayır. Bakiye ömür belirlenmeden sabit bir yaşa kadar hesap yapılması, 4. Hukuk Dairesi tarafından raporu denetime elverişsiz kılan bir hata sayılmıştır.
Destekten yoksun kalmada kimlerin bakiye ömrü hesaplanır?
Desteğin ve destek alan hak sahiplerinin. Hak sahiplerinin ömrü olay tarihindeki yaşlarına göre belirlenir ve desteğin ömrünü aşmaz.
Çocuk hak sahibinin destek süresi yaşam tablosuyla mı belirlenir?
Çocuk için destek süresi genellikle belirli bir yaşa kadar (örneğin 18) ya da eğitim durumuna göre belirlenir; yaşam tablosu çocuğun muhtemel ömrünü sınırlayan üst sınır olarak devreye girer.
Rapor tarihindeki yaş hatası nasıl itiraz edilir?
Doğum tarihi ve kaza tarihi belgelerle gösterilir; kaza tarihindeki doğru yaş ve bakiye ömür belirtilerek yeni ya da ek rapor istenir.
Hesap hatası temyizde bozma sebebi olur mu?
Evet. Hakem heyeti ve mahkeme kararları, hesap tarihindeki yaşa göre bulunan bakiye ömür nedeniyle bozulmaktadır; ancak usuli kazanılmış hak sonucu etkileyebilir.
Bakiye ömür hesabına manevi tazminat girer mi?
Hayır. Manevi tazminat takdire bağlıdır ve yaşam tablosuyla hesaplanmaz (manevi tazminat).
İnternetteki bakiye ömür hesaplayıcıları güvenilir mi?
Yaklaşık fikir verir. Bağlayıcı olan, dosyadaki doğum tarihine, kaza tarihine ve cinsiyete göre aktüerin hazırladığı rapordur.
Sonuç
Bakiye ömür, tazminat hesabının görünmeyen ama belirleyici girdisidir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin çizgisi nettir: TRH-2010 tablosu, kaza tarihindeki yaş, kişinin cinsiyetine uygun sütun, açıkça gösterilmiş ömür sonu ve dönem tarihleri. Rapor bu çizgiye uymuyorsa, bozma ya da ek rapor gerekir; bu da tazminatın tutarını ve davanın süresini etkiler. Bu yüzden rapor eline geçer geçmez doğum tarihini, kaza tarihini ve cinsiyet sütununu kontrol etmek, itirazı ilk fırsatta ve somut verilerle yapmak, hem zamandan hem tazminattan kayıp yaşanmasını önler. Hesabın bütünü için trafik kazası tazminatı nasıl hesaplanır, kalemler için bedensel zarar tazminatı ve sürekli iş göremezlik yazılarına, genel çerçeve için Trafik Kazası Avukatı sayfasına bakabilirsiniz.
← Trafik Kazası Avukatı sayfasına dön
Av. Mehmet Sarıoğlu
Hukuki inceleme: Av. Fatih Sefer
Sarıoğlu & Sefer Hukuk, Bakırköy / İstanbul
Tel: 0507 551 87 38