patent faydalı model çifte koruma, aynı buluş için aynı kişiye veya hukuki halefine aynı koruma kapsamında birbirinden bağımsız iki sınai mülkiyet belgesi verilmesini sınırlandıran hukuki kuralı ifade eder. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 145/2. maddesi uyarınca, aynı buluşa aynı koruma kapsamıyla hem patent hem faydalı model verilmesi mümkün değildir. Ancak teknik bakımdan ilişkili fakat koruma kapsamları farklı buluşlar bakımından ayrı haklar elde edilmesi, her başvurunun kendi hukuki şartlarını karşılaması koşuluyla değerlendirilebilir.
Bu ayrımda belirleyici olan yalnızca başvuruların isimleri veya teknik alanları değildir. Buluşun teknik içeriği, patent istemleri, faydalı model istemleri, hak sahipleri arasındaki ilişki ve başvuruların birbirinden bağımsız olup olmadığı birlikte incelenmelidir. Ayrıca iki ayrı başvurunun yapılabilmesi ile bu başvurular sonucunda iki bağımsız koruma belgesinin verilmesi birbirinden farklı hukuki aşamalardır.
Çifte Koruma Yasağının Hukuki Dayanağı
Türk patent hukukunda aynı buluşun aynı kapsamda birden fazla bağımsız belgeyle korunmasını engelleyen temel düzenleme SMK m.145/2’dir. Hüküm, aynı kişiye veya onun halefine, aynı buluş konusunda ve aynı koruma kapsamıyla birbirinden bağımsız birden fazla patent, birden fazla faydalı model veya hem patent hem faydalı model verilmesini yasaklamaktadır.
Hukuki dayanak — 6769 sayılı SMK m.145/2: Aynı kişiye veya halefine, aynı buluş konusunda, aynı koruma kapsamıyla, birbirinden bağımsız olarak birden fazla patent veya faydalı model ya da bu belgelerin her ikisi verilmez.
Hüküm yalnızca patent ile faydalı modelin birlikte verilmesini değil, aynı şartlar altında aynı türden birden fazla bağımsız belgenin verilmesini de engeller. Dolayısıyla çifte koruma yasağı, iki farklı belge türü arasındaki teknik ayrımdan daha geniş bir hukuki işleve sahiptir.
SMK m.145/1 ise faydalı modele ilişkin özel bir hüküm bulunmadığında ve faydalı modelin özellikleriyle çelişmediğinde patent hükümlerinin faydalı modeller hakkında da uygulanacağını öngörür. Böylece iki koruma türünün ortak kuralları ile faydalı modele özgü hükümleri birlikte değerlendirilir.
Patent ve faydalı modelin genel hukuki nitelikleri, koruma koşulları ve süreleri arasındaki farklılıklar patent ile faydalı model arasındaki farklar konusunda ayrıca açıklanmaktadır. Buradaki temel sorun ise aynı teknik buluş için iki bağımsız koruma hakkının hangi koşullarda bir arada bulunabileceğidir.
Çifte Koruma Yasağının Uygulanma Şartları
SMK m.145/2’deki yasak değerlendirilirken dört unsurun birlikte incelenmesi gerekir: hak sahipliği, buluşun aynılığı, koruma kapsamının aynılığı ve belgelerin birbirinden bağımsız olması.
| İncelenen unsur | Hukuki değerlendirme |
|---|---|
| Aynı kişi veya halefi | Belgelerin aynı hak sahibine veya onun hukuki halefine ait olup olmadığı incelenir. |
| Aynı buluş | Başvuruların aynı teknik çözümü konu edinip edinmediği belirlenir. |
| Aynı koruma kapsamı | İstemlerin sağladığı hukuki koruma karşılaştırılır; yalnızca başlık veya tarifname benzerliğiyle yetinilmez. |
| Bağımsız belgeler | Ayrı koruma haklarının verilmesinin söz konusu olup olmadığı, başvuruların hukuki niteliği üzerinden değerlendirilir. |
Aynı Kişi veya Hukuki Halefi Olma Şartı
Kanun, aynı kişiye veya halefine aynı buluş için aynı kapsamda bağımsız koruma belgeleri verilmesini engeller. Bu nedenle yalnızca başvuru tarihinde sicilde görünen kişi değil, hakların devri veya diğer hukuki halefiyet ilişkileri de önem taşıyabilir.
Örneğin patent başvurusunun bir şirket tarafından yapılması, sonradan bu hakkın başka bir şirkete devredilmesi ve aynı kapsamda faydalı model koruması elde edilmeye çalışılması durumunda hak sahipliği zinciri incelenmelidir. Hakların devredilmiş olması, çifte koruma yasağının kendiliğinden uygulanamaz hâle geldiği anlamına gelmez.
Buna karşılık belgelerin farklı kişilerin adına bulunması, uyuşmazlığın otomatik olarak çifte koruma yasağı kapsamında çözüleceği anlamına da gelmez. Böyle bir durumda başvuru önceliği, önceki teknik ve hak sahipliği gibi diğer hukuki meseleler ayrıca gündeme gelebilir.
Aynı Buluşun Konu Edilmesi
İki başvurunun aynı teknik alanda bulunması veya aynı ürünle ilişkili olması, tek başına aynı buluşu konu edindiklerini göstermez. Aynı cihaz içerisinde birden fazla teknik çözüm bulunabilir. Bunların gerçekten ayrı buluşlar olup olmadığı, teknik özellikleri ve sağladıkları çözümler üzerinden değerlendirilir.
Örneğin bir makinenin titreşim azaltma mekanizması ile ayrı bir teknik probleme çözüm getiren bağlantı sistemi, aynı makinede kullanılmalarına rağmen farklı buluş konuları oluşturabilir.
Buna karşılık aynı mekanizmanın yalnızca farklı teknik kelimelerle açıklanması, kendiliğinden yeni ve ayrı bir buluş ortaya çıkarmaz.
Koruma Kapsamının Aynı Olması
Çifte koruma yasağının uygulanmasında en önemli değerlendirmelerden biri, iki belgenin sağladığı korumanın aynı olup olmadığıdır. Başvuruların aynı ürün adını taşıması veya teknik çizimlerinin benzemesi tek başına yeterli değildir.
İstemlerde tanımlanan teknik unsurlar ve bu unsurların hukuki korumaya etkileri karşılaştırılmalıdır. Farklı kelimeler kullanılmış olmasına rağmen aynı teknik çözümün aynı kapsamda korunduğu anlaşılıyorsa yalnızca ifade değişikliği çifte koruma yasağını bertaraf etmez.
Belgelerin Birbirinden Bağımsız Olması
SMK m.145/2, birbirinden bağımsız koruma belgelerinin verilmesini düzenler. Patent başvurusunun faydalı modele dönüştürülmesi ise aynı başvurunun hukuken başka bir başvuru türüne çevrilmesi olduğundan iki bağımsız koruma belgesi edinilmesiyle aynı işlem değildir.
Bu nedenle bağımsız iki başvuru yapılması, mevcut başvurunun dönüştürülmesi ve bir başvurunun kanuni şartlarla bölünmesi ayrı hukuki işlemler olarak değerlendirilmelidir.
Patent ve Faydalı Modelde Aynı Koruma Kapsamı Nasıl Belirlenir?
SMK m.89/1 uyarınca patent başvurusu veya patentin sağladığı koruma kapsamı istemlerle belirlenir. İstemlerin yorumlanmasında ise tarifname ve resimlerden yararlanılır. SMK m.145/1’deki atıf kuralı çerçevesinde, faydalı modelin niteliğine uygun olduğu ölçüde aynı yaklaşım faydalı model bakımından da önem taşır.
Bu nedenle patent ve faydalı model belgelerinin karşılaştırılmasında yalnızca teknik başlıkların veya açıklama metinlerinin benzerliğine bakılması yeterli değildir.
Koruma kapsamının karşılaştırılmasında özellikle şu unsurlar incelenir:
- Patent ve faydalı model istemlerinde tanımlanan zorunlu teknik özellikler.
- İstemlerin koruduğu ürün veya teknik yapının niteliği.
- Tarifname ve resimlerin istemlerin yorumlanmasına etkisi.
- İstemler arasındaki farklılıkların gerçek bir teknik ve hukuki kapsam farkı oluşturup oluşturmadığı.
- Başvuruların önceki içerikleri, değişiklikleri ve varsa yayımlanmış istemleri.
- Hak sahipliği ve başvuruların birbirleriyle olan hukuki ilişkisi.
Önemli ayrım: İki istemin kelimesi kelimesine aynı olmaması, mutlaka farklı koruma kapsamlarına sahip olduklarını göstermez. Aynı şekilde, istemlerde belirli ortak unsurların bulunması da bütün koruma kapsamının zorunlu olarak aynı olduğu anlamına gelmez.
Örnek: Aynı Kilitleme Mekanizması
Bir üretici, ayarlanabilir bir mekanik kilitleme yapısını patent başvurusunda belirli teknik unsurlarla tanımlamış olsun. Daha sonra aynı üretici, aynı kilitleme yapısını aynı teknik unsurlar ve aynı koruma kapsamıyla faydalı model başvurusuna konu ederse SMK m.145/2 bakımından çifte koruma sorunu doğar.
İkinci başvuruda kilitleme parçasının farklı bir teknik isimle ifade edilmesi veya istem cümlelerinin yeniden düzenlenmesi tek başına bu sorunu ortadan kaldırmaz.
Buna karşılık üretici, aynı makine için ayrıca farklı bir teknik probleme çözüm sağlayan ve önceki istemlerden farklı kapsamda koruma konusu olabilecek yeni bir bağlantı mekanizması geliştirmişse, bu yeni teknik çözüm bakımından bağımsız koruma imkânı ayrıca incelenebilir.
İkinci durumda da korumanın mümkün olduğu peşinen kabul edilemez. Yeni mekanizmanın gerçekten ayrı bir buluş oluşturması, ilgili koruma türünün şartlarını taşıması ve önceki teknik karşısında gerekli yenilik koşulunu sağlaması gerekir.
Aynı Buluş İçin İki Ayrı Başvuru Yapılabilir mi?
Çifte koruma yasağı açısından başvurunun yapılması ile bağımsız koruma belgesinin verilmesi arasındaki fark önemlidir. SMK m.145/2’nin açıkça düzenlediği sonuç, maddede belirtilen şartlar altında birden fazla bağımsız patent veya faydalı model belgesinin verilmemesidir.
Dolayısıyla iki ayrı başvurunun yapılmış olması, iki ayrı koruma hakkının kesin olarak doğacağı anlamına gelmez. Başvuruların işlemleri sırasında bunların hukuki şartları ve birbirleriyle ilişkileri değerlendirilir.
Başvuru Tarihi ve Önceki Tekniğin Etkisi
Aynı veya ilişkili teknik içerikler için farklı tarihlerde başvuru yapılması, çifte koruma yasağından ayrı olarak yenilik incelemesini de etkileyebilir.
SMK m.83, yeniliğin değerlendirilmesinde tekniğin bilinen durumunu esas alır. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları, kamuya erişilebilir teknik açıklamalar yanında belirli şartları taşıyan önceki tarihli patent ve faydalı model başvurularının içeriklerinin de dikkate alınmasını düzenler.
Bu nedenle ilk başvurunun açıklanması veya önceki tarihli başvuru niteliği, daha sonra yapılan başvurunun yeniliği açısından önem taşıyabilir.
Örneğin: Bir buluşun tüm teknik özellikleri önceki bir patent başvurusunda açıklanmışsa, aynı özelliklerin daha sonraki faydalı model başvurusunda yeniden ileri sürülmesi yenilik yönünden ayrıca incelenir. İkinci başvurunun farklı bir belge türüne yönelmesi, önceki teknikten kaynaklanan engelleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Faydalı model bakımından yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartları SMK m.142’de düzenlenmiştir. Bu koşulların ayrıntılı incelenmesi faydalı modelin korunma şartları konusunda yapılmaktadır.
İki Başvurunun Bulunması İki Ayrı Hak Sağlar mı?
Hayır. Başvurunun yapılmış olması, başvuru sahibinin aynı buluş üzerinde aynı kapsamda hem patent hem faydalı model korumasını kesin olarak elde ettiği anlamına gelmez.
Patent veya faydalı model verilmesine ilişkin işlemlerin tamamlanması, ilgili maddi ve usuli şartların sağlanmasına bağlıdır. İki başvurunun kapsamlarının çakışması hâlinde, başvuruların teknik içeriği ve SMK m.145/2’deki yasak birlikte değerlendirilmelidir.
Faydalı model başvurusunun kendine özgü araştırma ve değerlendirme usulü ise faydalı model başvuru süreci başlıklı incelemenin konusudur.
Patent Başvurusunu Faydalı Modele Dönüştürmek Çifte Koruma mıdır?
Hayır. Bir patent başvurusunun faydalı model başvurusuna veya faydalı model başvurusunun patent başvurusuna dönüştürülmesi, aynı teknik içerik üzerinden iki bağımsız koruma belgesi elde edilmesiyle aynı anlama gelmez.
SMK m.104, iki başvuru türü arasında belirli koşullarla dönüşüm yapılmasına imkân tanımaktadır. Dönüşümde mevcut başvurunun hukuki türü değiştirilir. Bu işlem, aynı buluş için patent ve faydalı model haklarının eş zamanlı ve birbirinden bağımsız olarak elde edilmesini sağlayan bir yol değildir.
| İşlem | Hukuki niteliği | Çifte koruma açısından önemi |
|---|---|---|
| Bağımsız patent ve faydalı model başvuruları | Birbirinden ayrı başvurular söz konusudur. | SMK m.145/2’deki şartlar oluşursa aynı kapsamda iki bağımsız belge verilmesi yasaktır. |
| Patent başvurusunun faydalı modele dönüştürülmesi | Mevcut başvuru faydalı model başvurusuna dönüştürülür. | İşlem iki ayrı koruma belgesi verilmesi anlamına gelmez. |
| Faydalı model başvurusunun patente dönüştürülmesi | Mevcut başvuru patent başvurusuna dönüştürülür. | Başvuru yeni türün ilgili hükümlerine göre değerlendirilir. |
| Gerçekten farklı teknik buluşlar için ayrı başvurular | Birbirinden ayrılabilen teknik koruma konuları bulunabilir. | Her başvurunun kendi şartları ve önceki teknik karşısındaki durumu ayrıca incelenir. |
SMK m.104/4 uyarınca dönüşen başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse aynı rüçhan hakkı dönüşmüş başvuru için de tanınır. Maddenin beşinci fıkrası ise dönüştürülmüş bir başvuru hakkında yapılan yeniden dönüştürme taleplerinin işleme alınmayacağını düzenler.
Dönüştürme talebinin hangi aşamada yapılabileceği, gerekli belgeler ve işlem süreleri patentten faydalı modele dönüşüm konusunda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Aynı Üründeki Farklı Buluşlar Patent ve Faydalı Modelle Korunabilir mi?
Aynı ticari ürün içerisinde farklı teknik buluşların bulunması mümkündür. SMK m.145/2, aynı ürünle ilişkili bütün teknik çözümlerin mutlaka tek bir koruma belgesinde toplanmasını öngörmez. Yasak, hükümde belirtilen şartlar altında aynı buluş ve aynı koruma kapsamı için bağımsız belgeler verilmesine ilişkindir.
Bu nedenle bir ürünün farklı teknik özellikleri, gerçekten ayrı koruma konuları oluşturuyorsa, patent veya faydalı model bakımından ayrı ayrı değerlendirilebilir.
Farklı Teknik Çözümlere İlişkin Örnek
Bir işletmenin endüstriyel bir cihaz geliştirdiğini düşünelim. Cihazın içerisinde enerji tüketimini azaltan belirli bir teknik çözüm ve bundan bağımsız olarak montajı kolaylaştıran yeni bir mekanik bağlantı yapısı bulunabilir.
Enerji tüketimini azaltan çözüm patentlenebilirlik şartlarını taşıyorsa patent koruması bakımından değerlendirilebilir. Mekanik bağlantı yapısı da ayrı bir buluş oluşturuyor ve faydalı modele özgü şartları karşılıyorsa faydalı model korumasına konu edilebilir.
Burada belirleyici olan, iki ayrı başvurunun aynı koruma kapsamını yeniden üretmemesidir. Ayrıca başvuruların ayrı teknik çözümlere dayanması da tek başına yeterli değildir; her buluşun kendi hukuki koşullarını karşılaması gerekir.
Farklı İstemler Her Zaman İki Ayrı Koruma Sağlar mı?
Hayır. İstemlerin farklı biçimde yazılması, ikinci başvurunun mutlaka geçerli olacağı anlamına gelmez. İstemler arasında gerçekten farklı bir koruma kapsamı bulunsa dahi önceki teknik, yenilik ve ilgili diğer koruma şartları incelemenin konusudur.
Özellikle daha önce açıklanmış bir teknik yapının yalnızca ek ifadeler kullanılarak yeniden talep edilmesi, bağımsız koruma için yeterli olmayabilir.
Patent korumasında buluş basamağı aranırken faydalı model bakımından SMK m.142’deki farklı maddi şartlar uygulanır. Ayrıca faydalı modelle korunamayacak buluş kategorileri bulunmaktadır. Bunların kapsamı faydalı model verilemeyen buluşlar başlıklı makalede açıklanmaktadır.
Patent ve Faydalı Model Korumasının Çakıştığı Nasıl Tespit Edilir?
Çifte koruma sorununun tespitinde aynı kişiye ait iki sicil kaydının bulunması tek başına yeterli değildir. Hukuki değerlendirmede patent ve faydalı model dosyalarının teknik ve sicil bilgileri birlikte incelenmelidir.
İncelenmesi Gereken Başlıca Belgeler
Başvuru veya koruma belgelerinin çakışıp çakışmadığına ilişkin değerlendirmede özellikle patent ve faydalı model istemleri, tarifnameler, teknik çizimler, başvuru ve varsa rüçhan tarihleri, sicildeki hak sahipleri, devir kayıtları ve başvuru işlemleri sırasında yapılan değişiklikler önem taşır.
İki belgenin yalnızca son hâllerinin değil, gerektiğinde önceki başvuru içeriklerinin de incelenmesi gerekir. Çünkü başvuru sürecinde yapılan istem değişiklikleri, hangi teknik özelliklerin koruma konusu hâline geldiğinin belirlenmesini etkileyebilir.
İstemler Arasında Teknik Karşılaştırma
Teknik karşılaştırmada önce her bir istemin zorunlu unsurları belirlenir. Ardından istemlerin aynı teknik çözümü aynı kapsamda koruyup korumadığı değerlendirilir. Bu inceleme, yalnızca ortak kelimelerin sayılması veya çizimlerin görsel olarak karşılaştırılmasıyla yapılamaz.
Koruma kapsamının belirlenmesine ilişkin SMK m.89 hükümleri dikkate alınmalı; teknik uzmanlık gerektiren uyuşmazlıklarda istemlerin kapsamı, ilgili teknik alanda uzman değerlendirmesiyle açıklığa kavuşturulmalıdır.
Çakışma Tespit Edilirse Hukuki Sonuç Nedir?
SMK m.145/2’nin şartları gerçekleşiyorsa aynı buluş için aynı kapsamda birbirinden bağımsız iki koruma belgesinin verilmesi kanuni yasakla karşılaşır. Bununla birlikte, mevcut sicilde birden fazla belgenin bulunmasının hangi hukuki işleme veya uyuşmazlığa yol açacağı, belgelerin niteliği ve uygulanacak diğer kanuni hükümler değerlendirilmeden kesinleştirilemez.
Özellikle verilmiş bir faydalı modelin hükümsüzlüğü konusunda SMK m.144’te düzenlenen sebepler ve bunların somut olayda bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. SMK m.145/2’deki yasaktan hareketle her somut olayda kendiliğinden ve usulsüz bir hak sona ermesi sonucu çıkarılamaz.
Faydalı modelin mahkeme kararıyla hükümsüz kılınmasına ilişkin sebepler, taraflar ve hukuki sonuçlar faydalı model hükümsüzlüğü konusunda ayrıca incelenmektedir.
Patent ve Faydalı Model Çifte Koruma Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Aynı buluş için hem patent hem faydalı model belgesi alınabilir mi?
SMK m.145/2 uyarınca aynı kişiye veya halefine aynı buluş için aynı koruma kapsamıyla birbirinden bağımsız hem patent hem faydalı model belgesi verilemez. Farklı teknik buluşlar veya gerçekten farklı koruma kapsamları bakımından ise ilgili diğer hukuki şartlar ayrıca değerlendirilir.
2. Aynı buluş için önce patent, sonra faydalı model başvurusu yapmak yasağı ortadan kaldırır mı?
Hayır. Başvuru sırasının değişmesi, aynı buluşun aynı kapsamda iki bağımsız belgeyle korunmasına ilişkin kanuni yasağı ortadan kaldırmaz. Ayrıca önceki başvurunun içeriği, sonraki başvurunun yenilik değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
3. Patent ve faydalı model istemleri farklı yazılırsa çifte koruma yasağı uygulanmaz mı?
Yalnızca farklı ifadeler kullanılması yeterli değildir. Koruma kapsamının gerçekten farklı olup olmadığı, istemlerin teknik içeriği ile tarifname ve resimlerin yorumuna göre değerlendirilir. Aynı kapsamın farklı kelimelerle ifade edilmesi yasağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
4. Aynı ürünün farklı parçaları için patent ve faydalı model alınabilir mi?
Ürünün farklı parçaları gerçekten ayrı buluşlar oluşturuyorsa ve her biri ilgili koruma koşullarını karşılıyorsa ayrı başvurular değerlendirilebilir. Ancak yalnızca ürünün farklı parçalarının isimlendirilmiş olması, iki bağımsız koruma hakkı elde edilebileceğini garanti etmez.
5. Patent başvurusunu faydalı modele dönüştürmek iki koruma hakkı kazandırır mı?
Hayır. SMK m.104 kapsamında yapılan dönüşüm, mevcut başvurunun başka bir başvuru türüne dönüştürülmesine ilişkindir. Aynı buluş için iki ayrı ve bağımsız koruma belgesinin birlikte verilmesi anlamına gelmez.
6. Patent ve faydalı modelin farklı kişilerin adına olması çifte koruma sorununu ortadan kaldırır mı?
SMK m.145/2 aynı kişiye veya halefine bağımsız belgeler verilmesini düzenlediğinden, hak sahipleri arasındaki ilişki önemlidir. Bununla birlikte farklı kişilerin başvuru sahibi olması, başvuruların önceki teknik, yenilik, öncelik veya hak sahipliği yönünden sorunsuz olduğu anlamına gelmez.
7. Farklı koruma süreleri nedeniyle aynı buluşa hem patent hem faydalı model alınabilir mi?
Hayır. Patent ve faydalı modelin farklı koruma sürelerine sahip olması, SMK m.145/2’deki yasağa istisna oluşturmaz. Belirleyici olan süre farklılığı değil; aynı hak sahibi veya halefi, aynı buluş, aynı koruma kapsamı ve bağımsız belge koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğidir.
Sonuç
Aynı buluşun hem patent hem faydalı model ile korunup korunamayacağı sorusunda temel düzenleme, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 145/2. maddesidir. Bu hüküm, aynı kişiye veya halefine aynı buluş konusunda aynı koruma kapsamıyla birbirinden bağımsız birden fazla patent veya faydalı model belgesi ya da her iki belgenin birlikte verilmesini yasaklamaktadır.
Bununla birlikte aynı ticari ürün içerisinde farklı teknik buluşların bulunması, bunların her koşulda tek bir belgeyle korunacağı anlamına gelmez. Teknik çözümlerin, istemlerin, koruma kapsamlarının ve başvuru tarihlerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir. Farklı kapsamların bulunması da yenilik ve diğer maddi koruma şartlarından bağımsız bir kazanılmış hak sağlamaz.
Bu nedenle aynı veya ilişkili teknik çözümler için başvuru planlanırken çifte koruma yasağı ile önceki teknikten kaynaklanan engellerin birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Mevcut başvuruların ve koruma belgelerinin incelenmesi, istemlerin karşılaştırılması ve uygun hukuki yolun belirlenmesine ilişkin profesyonel destek için patent hukuku alanındaki hukuki danışmanlık ve dava hizmetleri kapsamında değerlendirme yapılabilir.
Yazar Avukat Fatih Sefer