CMK 62, tanıklara ilişkin hükümlerin bilirkişilere hangi sınırlar içinde uygulanacağını düzenler. Bilirkişiliğe özgü hükümler öncelikli olup tanıklık kuralları ancak onlarla çatışmadıkları ölçüde uygulanabilir.
Bilirkişilere uygulanacak hükümler
Madde 62 – (1) Tanıklara ilişkin hükümlerden aşağıdaki maddelere aykırı olmayanlar bilirkişiler hakkında da uygulanır.
Hükmün kapsamı
Bu yollama, tanığın ve bilirkişinin hukuki konumlarını özdeşleştirmez. Bilirkişinin atanması, yemin etmesi, çekinmesi, reddi, görevini yürütmesi ve ücret ile giderleri bakımından CMK 63-72’deki özel hükümler öncelikle uygulanır. Tanığın dinlenmesi ve yeminine ilişkin usul kuralları ise bu özel hükümlerle bağdaştıkları ölçüde tamamlayıcıdır.
Özellikle bilirkişinin yemini bakımından CMK 64’teki özel kurallar gözetilir. CMK 54’teki yemin ve CMK 57’deki önceki yeminin hatırlatılması hükümleri de uygun olduğu durumlarda bilirkişi veya tercüman bilirkişinin dinlenmesinde dikkate alınır. Hükme dayanak yapılan bilirkişi açıklamasında yemin usulüne uyulmaması somut olayda bozma nedeni oluşturabilir.
Bilirkişi incelemesinin alınış biçimi ve hükme etkisi, ceza yargılamasında bilirkişi deliline itiraz bakımından da önem taşır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 30.11.2010, E. 2010/26675, K. 2010/18632
6. Ceza Dairesi 2010/26675 E., 2010/18632 K.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇLAR: Hırsızlık, Mala zarar verme, Konut dokunulmazlığını bozma
HÜKÜM: Mahkumiyet
Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:
1- Bu suçtan tutuklu bulunan sanık, son oturumda hazır bulundurulmadan yokluğunda yargılama yapılarak hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK’nun 196. maddesine aykırı olarak savunma hakkının kısıtlanması,
2- Keşif tutanağının yazman tarafından imzalanmaması suretiyle 5271 sayılı CMK’nun 219/1. maddesine aykırı davranılması,
3- Görüşleri hükme dayanak yapılan bilirkişinin andı yaptırılmadan dinlenmesi suretiyle CMK’nun 62 ve 54. maddelerine aykırı davranılması,
Bozmayı gerektirmiş, sanık …’nın temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 30/11/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 20.12.2010, E. 2009/2514, K. 2010/12894
9. Ceza Dairesi 2009/2514 E., 2010/12894 K.
Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi
Suç: Taksirle yangına neden olma
Hüküm: Beraat
Dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Keşif sırasında bilirkişiye ve tanık […]’e yeminleri yaptırılmaması, ayrıca 28.03.2007 tarihli duruşmada dinlenen tanık […]’ın sanığın gelini olduğunu beyan etmesi karşısında, tanıklıktan çekinme hakkının hatırlatılmaması suretiyle, 5271 sayılı CMK’nın 49, 54, 55, 56 ve 64/6. maddelerine muhalefet edilmesi,
Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 20.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 12.03.2025 tarihli, E. 2019/8427, K. 2025/2796 sayılı kararında da CMK 62 yollaması uyarınca tercüman bilirkişiye uygulanacak yemin ve yeminin hatırlatılması usulü değerlendirilmiştir. Bu kararın bağlantılı olduğu CMK Madde 57 şerhi ayrıca incelenebilir.
İlgili CMK şerhleri
CMK Madde 63 – Bilirkişinin atanması, CMK Madde 64 – Bilirkişi olarak atanabilecekler ve CMK Madde 70 – Bilirkişilikten çekinme hükümleri bu maddeyle birlikte değerlendirilir.
Yazar: Avukat Fatih Sefer