CMK Madde 121, adlî aramanın tamamlanmasının ardından arama işlemine muhatap olan kişiye verilecek belgeleri ve aramada koruma altına alınan veya elkonulan eşyanın kayıt altına alınmasını düzenler. Hüküm, aramanın sonucunun ve eşyanın durumunun sonradan denetlenebilmesini sağlar.
Arama sonunda verilecek belge – CMK Madde 121
Madde 121 – (1) Aramanın sonunda hakkında arama işlemi uygulanan kimseye istemi üzerine aramanın 116 ve 117 nci maddelere göre yapıldığını ve 116 ncı maddede gösterilen durumda soruşturma veya kovuşturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge ve istemi üzerine elkonulan veya koruma altına alınan eşyanın listesini içeren bir defter ve eğer şüpheyi haklı kılan bir şey elde edilmemiş ise bunu belirten bir belge verilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen belgelerde, hakkında arama işlemi uygulanan kimsenin, elkonulan eşyanın mülkiyetine ilişkin görüş ve iddialarına da yer verilir.
(3) Koruma altına alınan veya elkonulan eşyanın tam bir defteri yapılır ve bu eşya resmî mühürle mühürlenir veya bir işaret konulur.
CMK Madde 121’in hukuki açıklaması
Arama sonrasında belge verilmesi
Arama işlemine muhatap olan kişi, istemesi hâlinde aramanın CMK 116 veya 117 kapsamında gerçekleştirildiğini gösteren belgeyi alabilir. Arama CMK 116 kapsamında yapılmışsa soruşturma veya kovuşturma konusu fiilin niteliği de bu belgede belirtilir. Yine istem üzerine elkonulan veya koruma altına alınan eşyanın listesini içeren defter verilir. Aramada şüpheyi haklı kılan herhangi bir şey bulunmamışsa bu sonucun da bir belgeyle ortaya konulması gerekir.
Eşyanın mülkiyetine ilişkin iddialar
Arama yapılan kişinin, elkonulan eşyanın kendisine veya başka bir kişiye ait olduğu yönündeki görüş ve iddiaları ilgili belgelere geçirilir. Bu kayıt, mülkiyet uyuşmazlığını tek başına çözmez; kişinin eşya üzerindeki iddialarının arama işlemi sırasında açıklanmış olduğunu belgelendirir.
Envanter ve mühürleme yükümlülüğü
Koruma altına alınan veya elkonulan eşyanın eksiksiz defterinin tutulması ve eşyanın resmî mühürle mühürlenmesi yahut işaretlenmesi, ilgilinin ayrıca talepte bulunmasına bağlı değildir. Bu işlemler, hangi eşyanın alındığının belirlenmesi ve delilin bütünlüğünün korunması bakımından önem taşır. Belge düzenlenmemesi veya kayıt ve mühürleme eksiklikleri, somut olayda işlemin usulüne uygunluğu ve delilin güvenilirliği yönünden değerlendirilir; her eksiklik kendiliğinden bütün delillerin geçersiz olduğu anlamına gelmez.
Arama kararı ve aramada hazır bulunma kuralları ile elkoyma usulü ayrıca uygulanır. Arama ve elkoyma sürecinde hukuki yardım, özellikle verilen belgelerin içeriklerinin, eşya listesinin ve mülkiyet itirazlarının kontrolü bakımından önem taşıyabilir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun diğer hükümlerini CMK tam metni sayfasında inceleyebilirsiniz.
İlgili CMK şerhleri
- CMK Madde 116 – Şüpheli veya sanıkla ilgili arama
- CMK Madde 117 – Diğer kişilerle ilgili arama
- CMK Madde 119 – Arama kararı
- CMK Madde 120 – Aramada hazır bulunabilecekler
- CMK Madde 127 – Elkoyma kararını verme yetkisi
Yazar: Avukat Fatih Sefer