Avrupa Patentinin Türkiyede Geçerliliği: Çeviri, Süreler ve Hak Kaybı

EPO tarafından verilmiş bir patent açısından avrupa patentinin türkiyede geçerliliği, Türkiye’nin ilgili Avrupa patentinin koruma kapsamındaki ülkelerden olması ve patentin verilmesinin Avrupa Patent Bülteninde ilan edilmesinden sonra Türkçe çeviri ile gerekli yayın ücretine ilişkin işlemlerin süresinde tamamlanmasına bağlıdır. Kural olarak üç aylık süre içinde Avrupa patenti fasikülünün Türkçe çevirisi Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) sunulmalı ve yayın ücreti ödenmelidir. Şartlara uyulmaması hâlinde Avrupa patenti Türkiye bakımından baştan itibaren geçersiz kabul edilir. Usulüne uygun şekilde geçerli kılınan Avrupa patenti ise Türkiye’de ulusal patentle aynı koruyucu etkiyi doğurur.

Avrupa Patenti Türkiye’de Geçerli midir?

Avrupa patenti, Avrupa Patent Ofisi (European Patent Office – EPO) tarafından Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) kapsamında incelenerek verilen patenttir. EPC, birden fazla ülkede koruma elde edilmesini sağlayan merkezî bir başvuru ve inceleme sistemi kurar. Bununla birlikte verilen patent, bütün ülkelerde kendiliğinden geçerli olan tek ve sınırsız bir patent hakkı oluşturmaz.

Türkiye, Avrupa Patent Sözleşmesine taraf olduğundan, Türkiye bakımından koruma sağlayacak şekilde verilmiş bir Avrupa patenti ülkede hukuki sonuç doğurabilir. Bunun için EPC’nin 65. maddesi ve Avrupa Patentlerinin Verilmesi ile İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik hükümlerinin gerektirdiği işlemler yerine getirilmelidir.

Yönetmeliğin 11. maddesine göre, Türkiye’nin seçildiği Avrupa patenti, Yönetmeliğin 12 ve 13. maddelerindeki şartların sağlanması kaydıyla, EPO’nun patent verilmesine ilişkin ilanının yapıldığı tarihten itibaren Türkiye’de verilmiş bir ulusal patent olarak kabul edilir.

Burada iki önemli ayrım bulunmaktadır:

• Avrupa patentinin verilmesi: Buluşun EPC kapsamında incelenerek EPO tarafından patentle korunmasına karar verilmesidir.
• Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli kılınması: Verilmiş Avrupa patentinin Türkiye bakımından gereken çeviri, ücret ve yayım işlemlerine tabi tutulmasıdır. Uygulamada bu işlem validasyon olarak adlandırılır.

Türkiye’de geçerli kılma işlemi, EPO’nun gerçekleştirdiği patentlenebilirlik incelemesinin TÜRKPATENT tarafından yeniden yapılması anlamına gelmez. Bununla birlikte Türkiye bakımından geçerli bir hakkın bulunması, patentin sonradan hükümsüz kılınamayacağı veya her kullanımın ihlal oluşturacağı anlamına da gelmez.

Avrupa Patentinin Türkiye’deki Etkisinin Hukuki Dayanakları

Avrupa patentinin Türkiye’deki koruması, Avrupa Patent Sözleşmesi ile Türkiye’de uygulanacak ulusal patent mevzuatının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.

EPC’nin 64 ve 65. Maddeleri

EPC m. 64/1 uyarınca Avrupa patenti, verilme ilanının Avrupa Patent Bülteninde yayımlandığı tarihten itibaren, koruma sağladığı her taraf devlette o devletin ulusal patentiyle aynı hakları verir. Bu sonuç, sözleşmenin diğer hükümlerine ve ilgili devletin geçerli ulusal şartlarına tabidir.

EPC m. 65 ise taraf devletlerin, Avrupa patentinin kendi resmî dillerinde düzenlenmemiş olması hâlinde patent metninin çevirisini ve buna ilişkin yayın ücretini istemesine imkân tanır. Türkiye bu yetki kapsamında Türkçe çeviri zorunluluğu uygulamaktadır.

Türkiye, EPC m. 65 kapsamındaki çeviri şartlarının bazı ülkelerde kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayan Londra Anlaşmasına taraf değildir. Bu nedenle başka bir EPC ülkesinde çeviriye ihtiyaç duyulmaması, Türkiye bakımından aynı sonucun geçerli olduğu anlamına gelmez.

Türkiye Uygulama Yönetmeliği

Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye’de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğinin özellikle 11 ila 18. maddeleri; Avrupa patentinin etkisini, çeviri zorunluluğunu, yayımı, itiraz veya sınırlama sonrasındaki değişiklikleri, çevirinin koruma kapsamına etkisini ve yıllık ücretleri düzenler.

Avrupa patenti Türkiye’de etkili hâle geldikten sonra ulusal patent hukukunun ilgili hükümleri de önem taşır. Örneğin 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 89. maddesi patent istemlerinin koruma kapsamını, 101. maddesi ise patentin koruma süresini ve yıllık ücretlere ilişkin temel kuralları düzenler.

Avrupa Patentinin Türkiye’de Geçerli Kılınması İçin Gereken Şartlar

Geçerli kılma işlemlerinde esas alınması gereken şartlar, EPO’nun verilme kararı ve ilgili Avrupa patentinin Türkiye bakımından hukuki durumuyla birlikte incelenmelidir.

1. Avrupa Patenti Türkiye Bakımından Koruma Sağlamalıdır

Öncelikle Avrupa patentinin Türkiye bakımından koruma sağlayan bir patent olup olmadığı belirlenmelidir. Herhangi bir yabancı ülkede verilmiş patent veya yalnızca Avrupa’da faaliyet gösteren bir kuruluş adına alınmış patent, sırf bu nedenle Türkiye’de patent hakkı doğurmaz.

İlgili Avrupa patentinin başvuru ve verilme kayıtları, Türkiye’yi kapsama durumu ve EPO nezdindeki güncel hukuki statüsü üzerinden değerlendirilmelidir.

2. EPO’nun Patent Verilme İlanı Yayımlanmış Olmalıdır

Türkiye’deki geçerli kılma süresinin başlangıcını belirleyen temel olay, EPO’nun patent verilmesine ilişkin ilanının Avrupa Patent Bülteninde yayımlanmasıdır.

Burada patent verilmesine yönelik bir bildirim ile Avrupa Patent Bültenindeki verilme ilanı birbirine karıştırılmamalıdır. Süre hesabında esas alınacak tarih, ilgili ilan tarihi üzerinden belirlenir.

3. Avrupa Patenti Fasikülünün Türkçe Çevirisi Sunulmalıdır

Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca Avrupa patentinin tarifnamesini, istemlerini ve varsa teknik resimlerini içeren patent fasikülünün Türkçe çevirisi TÜRKPATENT’e sunulmalıdır.

Başvurunun yalnızca buluş başlığının veya istemlerinden birkaçının çevrilmesi, verilmiş patentin tam fasikül çevirisi şartını karşılamaz. Verilmiş patente ilişkin çeviri ile henüz başvuru aşamasındaki geçici korumaya yönelik istem çevirisi farklı işlemlerdir.

Çevirinin teknik terminolojiye, patent istemlerinin anlamına ve patentin EPO nezdindeki ilgili metnine uygun hazırlanması önemlidir. Çeviri hataları, özellikle koruma kapsamının belirlenmesinde hukuki sonuç doğurabilir.

4. Yayın Ücreti ve Temsil Şartları Yerine Getirilmelidir

Türkçe çeviriyle bağlantılı yayın ücretinin de öngörülen süre içinde ödenmesi gerekir. Çevirinin sunulması fakat gerekli ücretin süresinde ödenmemesi, patentin Türkiye’deki etkisini kaybetmesine yol açabilir.

Türkiye’de yerleşim yeri veya esas iş merkezi bulunmayan patent sahipleri bakımından TÜRKPATENT nezdindeki ilgili işlemlerde yetkili patent vekili aracılığıyla temsil şartı ayrıca dikkate alınmalıdır.

İşlem ücretleri yürürlükteki tarife üzerinden belirlenir. Başvurunun yapılacağı tarihte geçerli ücret, işlem türü ve dosya statüsü birlikte kontrol edilmelidir.

Avrupa Patentinin Türkiye’de Geçerli Kılınması İçin Süre Kaç Aydır?

Asıl süre üç aydır. Avrupa patentinin verildiğine ilişkin ilanın Avrupa Patent Bülteninde yayımlandığı tarihten itibaren üç ay içinde Türkçe çeviri ve yayın ücretine ilişkin yükümlülükler yerine getirilmelidir.

Yönetmeliğin 12. maddesi, belirli koşullarla üç aylık ek süre talep edilmesine de imkân tanır. Bununla birlikte ek süre, asıl süre sona erdikten sonra kendiliğinden kullanılabilecek koşulsuz bir hak değildir.

Özellikle ek süre bakımından yalnızca sonradan ücret ödenmesine güvenilmemelidir. İlk üç aylık süre içinde usulüne uygun ek süre talebi yapılması ve hem ilgili yayın ücretinin hem de ek süre ücretinin ödenmesi gerekir. Bu şartın kaçırılması, sonradan çeviri hazırlanmış olsa bile Türkiye bakımından hak kaybı doğurabilir.

Süre hesabında Avrupa Patent Bültenindeki ilan tarihi, uygulanacak süre hesaplama kuralları, ödeme zamanı ve TÜRKPATENT işlemlerinin tamamlanma durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Türkçe Çeviri Dosyasında Hangi Belgeler Bulunmalıdır?

Avrupa patentinin geçerli kılınmasında sunulan belgeler, patentin EPO nezdindeki hangi metnine ilişkin işlem yapıldığının açıkça belirlenmesini sağlamalıdır.

Yönetmeliğin 12. maddesi ve bu maddenin değişiklikleri kapsamında başlıca şu unsurlar dikkate alınır:

• Avrupa patentinin verilmiş metnini esas alan Türkçe patent fasikülü çevirisi.
• Avrupa patent başvuru numarası ve Avrupa patent numarası.
• Türkçe buluş başlığı ve özeti.
• Varsa patent vekiline ilişkin gerekli bilgiler.
• Çevirinin Avrupa patentinin orijinal metniyle aynı olduğuna ilişkin beyan.
• EPO tarafından yayımlanan patent verilme ilanına ilişkin yayın sayfası.
• İlgili yayın ücretinin ödendiğine ilişkin işlem bilgileri.

Teknik resimlerin bulunması hâlinde, resimlerin ve üzerlerindeki çevrilmesi gereken ifadelerin dosyayla uyumu da gözetilmelidir. Çevirinin, patent istemlerinin istem numaralarını, teknik unsurlarını veya birbirleriyle kurduğu bağı değiştirmemesi önem taşır.

Buradaki amaç, yeni bir patent başvurusu hazırlamak değil, verilmiş Avrupa patentinin ilgili metninin Türkiye’de hukuken esas alınabilecek şekilde sunulmasıdır. Bu nedenle EPO’nun verilme aşamasında esas aldığı istemlerle Türkçe çeviri arasında maddi uyum bulunmalıdır.

Türkçe Çeviri Sunulduktan Sonra Ne Olur?

Yönetmeliğin 13. maddesine göre TÜRKPATENT, 12. maddeye uygun sunulan çeviriyi yayımlar ve Avrupa patentinin Türkçe fasikülünün yayımlandığını Resmî Patent Bülteninde ilan eder.

Bu işlem, Avrupa patentinin Türkiye bakımından geçerli kılınması sürecinin önemli bir aşamasıdır. Ancak korumanın başlangıcını yalnızca TÜRKPATENT’in daha sonraki yayım tarihiyle özdeşleştirmek doğru değildir. Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca gerekli şartlar yerine getirildiğinde Avrupa patenti, EPO’nun verilme ilanı tarihinden itibaren Türkiye’de verilmiş ulusal patent etkisine sahip olur.

Bu nedenle geçerli kılma işleminin zamanında tamamlanması, patent sahibinin haklarını başlangıç tarihinden itibaren hangi dönemde ileri sürebileceğini belirleme bakımından önemlidir.

Türkiye’de Geçerli Avrupa Patentinin Koruma Kapsamı Nasıl Belirlenir?

Türkiye’de geçerli hâle gelen Avrupa patentinin koruma kapsamı, patentin tescilli olduğuna ilişkin genel ifadelerden değil, patent istemlerinden ve bunların hukuken nasıl yorumlanması gerektiğinden hareketle belirlenir.

6769 sayılı Kanun’un 89. maddesi uyarınca patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir; tarifname ve resimler istemlerin yorumlanmasında dikkate alınır. EPO’nun verdiği Avrupa patentinde ise EPC’nin 69 ve 70. maddeleri ile Türkiye Uygulama Yönetmeliğinin 15 ila 17. maddeleri ayrıca önem taşır.

Türkçe Çeviri Orijinal Metinden Daha Dar İse Ne Olur?

Yönetmeliğin 15. maddesine göre, sunulan Türkçe çevirinin koruma kapsamının EPO işlem dilindeki metinden daha dar olması hâlinde, hükümsüzlük işlemleri hariç olmak üzere Türkiye’deki koruma kapsamının belirlenmesinde Türkçe çeviri esas alınır.

Örneğin EPO’nun verdiği patentte belirli bir teknik unsur genel ifadelerle korunmuşken Türkçe istem çevirisinin hatalı biçimde daha sınırlı bir teknik unsuru ifade etmesi, patent sahibinin Türkiye’de üçüncü kişilere karşı ileri sürebileceği korumanın değerlendirilmesini etkileyebilir.

Buna karşılık çevirinin orijinal metinden geniş olması, EPO’nun verdiği patentin koruma kapsamını kendiliğinden genişletmez.

Hatalı Türkçe Çeviri Sonradan Düzeltilebilir mi?

Yönetmeliğin 16. maddesi, düzeltilmiş Türkçe çeviri sunulmasına imkân tanır. Ancak düzeltilmiş çevirinin hukuki etkisi, gerekli yayım şartlarının yerine getirilmesiyle bağlantılıdır.

Yönetmeliğin 17. maddesi ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin durumunu korur. İlk Türkçe çeviriye göre patent ihlali oluşturmayan bir kullanıma iyi niyetle başlamış veya kullanım için ciddi hazırlıklar yapmış kişi, düzeltilmiş çevirinin etkili olmasından sonra kanundaki şartlar çerçevesinde kullanımına işletmesinin ihtiyaçları ölçüsünde ücretsiz olarak devam edebilir.

Dolayısıyla çevirinin düzeltilmesi, ilk metne güvenerek hukuki durum elde etmiş kişilerin haklarını her durumda ortadan kaldırmaz. Patent istemlerinin yorumuna ilişkin ayrıntılı değerlendirme için patent istemlerinin koruma kapsamı konusu ayrıca incelenebilir.

Avrupa Patentine EPO Nezdinde İtiraz Edilirse Türkiye’deki Koruma Ne Olur?

Avrupa patentinin verilmesinden sonra EPO nezdinde itiraz, sınırlandırma veya hükümsüz bırakma sonucunu doğuran işlemler gündeme gelebilir. Bu işlemler, Türkiye’de geçerli kılınmış patentin kapsamını veya varlığını etkileyebilir.

EPC m. 99 uyarınca Avrupa patentinin verilme ilanının Avrupa Patent Bülteninde yayımlanmasından itibaren dokuz ay içinde EPO nezdinde patentin verilmesine itiraz edilebilir.

Bu dokuz aylık itiraz süresi, Türkiye’deki üç aylık geçerli kılma süresinden farklıdır. EPO nezdinde itiraz süresinin devam etmesi veya bir itirazın yapılmış olması, Türkiye bakımından çeviri ve ücret yükümlülüklerinin kendiliğinden ertelendiği anlamına gelmez.

EPO’nun itiraz sonucunda patenti değiştirilmiş şekliyle devam ettirmesi veya patent sahibinin talebiyle patentin sınırlandırılması hâlinde, değişen metnin Türkiye bakımından da işleme alınması gerekebilir.

Türkiye Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesine göre, EPO itiraz işlemi sonucunda değiştirilen veya merkezî sınırlandırma işlemine konu olan metnin Türkçe çevirisi ve ilgili yayın ücreti için, değişikliğin Avrupa Patent Bülteninde ilanından itibaren üç aylık süre ve Yönetmeliğin 12. maddesindeki ek süre şartları uygulanır.

Değişen metne ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi Türkiye bakımından ciddi hak kaybı doğurabilir. Ayrıca EPC m. 68 gereğince Avrupa patenti merkezî itiraz, sınırlandırma veya hükümsüz bırakma işlemleri sonucunda kaldırıldığı ya da sınırlandırıldığı ölçüde, sağladığı korumanın baştan itibaren doğmamış olduğu kabul edilir.

EPO nezdindeki merkezî işlemler ile Türkiye’de açılabilecek patent hükümsüzlüğü davası hukuken ayrı değerlendirilmelidir.

Avrupa Patentinin Türkiye’deki Koruma Süresi ve Yıllık Ücretleri

Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli kılınması, patentin koruma süresini yeniden başlatmaz.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 101/1. maddesine göre patent koruma süresi başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır ve uzatılamaz. Avrupa patentinin geç verilmesi veya Türkiye’de daha sonra geçerli kılınması, bu yirmi yıllık sürenin başlangıcını değiştirmez.

Örneğin başvuru tarihi itibarıyla koruma süresinin önemli bir kısmı geçmiş olan Avrupa patenti Türkiye’de geçerli kılındığında, yeni bir yirmi yıllık koruma süresi kazanmaz. Koruma, ilgili patentin kalan süresi için devam edebilir.

EPC m. 141 uyarınca Avrupa patentinin verilme ilanının yayımlandığı yıldan sonraki patent yılları için ulusal yıllık ücretler gündeme gelir. Türkiye bakımından bu ücretlerin TÜRKPATENT nezdinde takip edilmesi gerekir.

6769 sayılı Kanun’un 101. maddesi, yıllık ücretlerin vadesini, ek ücretli ödeme dönemini ve belirli koşullarda telafi işlemlerini düzenler. Avrupa patentlerine özgü ücret geçişi ve ilgili yıllık ödeme dönemleri EPC ile Türkiye Uygulama Yönetmeliğinin 18. maddesi birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Yıllık ücretlerin ödenmemesi, ilk geçerli kılma işlemlerinin eksik yapılmasından farklı bir hak kaybı sebebidir. Bu ayrımın detayları patent yıllık ücretleri ve telafi işlemleri konusunda açıklanmaktadır.

Avrupa Patentinin Türkiye’de Geçerli Kılınması ile PCT Ulusal Aşaması Aynı İşlem midir?

Hayır. PCT uluslararası başvuru sistemiyle Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli kılınması, farklı hukuki aşamalara ve usullere dayanır.

PCT kapsamında yapılan uluslararası başvuru, tek başına Türkiye’de verilmiş bir patent veya bütün dünyada geçerli bir patent hakkı oluşturmaz. Türkiye’de koruma elde edilebilmesi için ilgili ulusal aşama ve patent verilmesi sürecinin tamamlanması gerekir.

Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli kılınması ise EPO tarafından verilmiş bir patentin Türkiye’deki etkisine ilişkindir. Başlangıçtaki başvuru yolunun PCT olması, Avrupa patentinin verilmesinden sonra Türkiye için gereken geçerli kılma şartlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Türkiye ulusal aşamasına ilişkin süreler ve başvuru işlemleri PCT uluslararası patent başvurusu ve Türkiye ulusal aşaması kapsamında ayrıca ele alınmaktadır.

Hangi ülkelerde hangi patent başvuru yolunun tercih edilmesi gerektiği ise tek bir Avrupa patentinin validasyonundan daha geniş bir konudur. Bu nedenle yurt dışında patent koruması ve başvuru stratejisi ayrı değerlendirilmelidir.

Türkiye’de Avrupa Patentinin Geçerli Olup Olmadığı Nasıl Değerlendirilir?

Bir Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli olup olmadığının değerlendirilmesinde yalnızca EPO’nun patent verdiğini gösteren bir belgeyle yetinilmemelidir. Patentin Türkiye bakımından hak doğurup doğurmadığı, birbirini tamamlayan hukuki ve işlemsel kayıtlarla belirlenmelidir.

Somut dosyada özellikle aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir:

1. EPO dosyası: Avrupa patent numarası, başvuru tarihi, verilme ilanı, patentin mevcut statüsü ve Türkiye bakımından koruma durumu.
2. Çeviri işlemi: Türkçe patent fasikülünün sunulup sunulmadığı, sunum tarihi, çevirinin hangi patent metnine ait olduğu ve varsa ek süre talebi.
3. Ücret ve yayım kayıtları: Gerekli yayın ücretinin, varsa ek süre ücretinin ödenip ödenmediği ve Türkçe çevirinin TÜRKPATENT tarafından yayımlanmasına ilişkin kayıtlar.
4. Sonraki değişiklikler: EPO itiraz, sınırlandırma veya hükümsüz bırakma işlemleriyle patentin kapsamının ya da statüsünün değişip değişmediği ve ilgili yeni çeviri yükümlülükleri.
5. Korumanın devamı: Yıllık ücretler, sona erme durumları ve somut tarih itibarıyla patentin koruma süresinin devam edip etmediği.

Bu kayıtlar birlikte değerlendirildikten sonra patentin hangi istemlerle ve hangi dönem bakımından Türkiye’de ileri sürülebileceği belirlenebilir. Türkiye’de korumanın bulunması ise tek başına belirli bir ürün veya üretim yönteminin patente tecavüz ettiğini göstermez; ihlal değerlendirmesi ayrıca teknik karşılaştırma gerektirir.

Avrupa Patentinin Türkiye’de Geçerliliği Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. EPO Tarafından Verilen Patent Türkiye’de Otomatik Geçerli Olur mu?

Türkiye bakımından koruma sağlamak üzere verilen Avrupa patenti, gerekli Türkçe çeviri ve ücret şartlarının yerine getirilmesi kaydıyla ulusal patent etkisi doğurur. EPO’nun patent vermiş olması, Türkiye için öngörülen geçerli kılma yükümlülüklerini tek başına ortadan kaldırmaz.

2. Avrupa Patentinin Türkçe Çevirisi Üç Ay İçinde Verilmezse Ne Olur?

Asıl üç aylık süre içinde çevirinin sunulamaması hâlinde, aynı süre içinde gerekli talep ve ücret şartları yerine getirilmişse üç aylık ek süre kullanılabilir. Usulüne uygun ek süre talebi bulunmadığında veya gerekli işlemler öngörülen sürede tamamlanmadığında Avrupa patenti Türkiye’de baştan itibaren geçersiz kabul edilir.

3. Avrupa Patentinin Yalnızca İstemlerini Türkçeye Çevirmek Yeterli midir?

Verilmiş Avrupa patentinin geçerli kılınması bakımından yalnızca istem çevirisi yeterli değildir. Tarifname, istemler ve varsa teknik resimleri içeren patent fasikülünün Türkçe çevirisi gereklidir. Yayımlanmış Avrupa patent başvurusunun geçici korumasına yönelik istem çevirisi ise farklı bir işlemdir. Başvurunun yayımlanmasına ilişkin hukuki etkiler patent başvurusunun yayımı ve geçici koruma konusunda ayrıca incelenebilir.

4. Avrupa Patentinin Türkçe Çevirisindeki Hata Patenti Etkiler mi?

Evet. Türkçe çeviri orijinal metinden daha dar koruma sağlıyorsa hükümsüzlük işlemleri dışındaki koruma kapsamı değerlendirmesinde Türkçe metin esas alınabilir. Çeviri düzeltmesi mümkün olmakla birlikte önceki çeviriye iyi niyetle güvenen üçüncü kişilerin kanunla korunan kullanım durumları dikkate alınmalıdır.

5. EPO Nezdinde İtiraz Edilen Avrupa Patenti Türkiye’de Korunmaya Devam Eder mi?

EPO nezdinde itiraz edilmiş olması, tek başına Türkiye’deki bütün patent haklarının otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez. Ancak itirazın sonucu patentin kaldırılmasına veya değiştirilmesine yol açabilir. Merkezî kararın etkisi ve gerekiyorsa değişen patent metninin Türkçe çevirisinin süresinde sunulması birlikte değerlendirilmelidir.

6. Avrupa Patentinin Türkiye’de Geçerli Kılınması Koruma Süresini Yirmi Yıl Uzatır mı?

Hayır. Geçerli kılma işlemi yeni bir yirmi yıllık süre başlatmaz. Patent koruma süresi esas itibarıyla başvuru tarihinden itibaren hesaplanır. Geçerli kılınan Avrupa patenti, diğer sona erme sebepleri bulunmadığı sürece bu sürenin kalan kısmında Türkiye bakımından etkisini sürdürebilir.

Sonuç

Avrupa patentinin Türkiye’de geçerli kılınması, EPO tarafından verilmiş bir patentin Türkiye’de ulusal patent etkisi kazanabilmesi için gereken tamamlayıcı hukuki işlemdir. Türkiye bakımından koruma şartlarının bulunması, verilme ilanının doğru tarihle belirlenmesi, Türkçe patent fasikülünün ve gerekli ücretlerin öngörülen sürede sunulması temel önem taşır.

Üç aylık asıl süreye uyulmaması hâlinde ek süreden yararlanılabilmesi belirli şartlara bağlıdır. Süre ve ücret yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, patentin Türkiye’de baştan itibaren geçersiz kabul edilmesine yol açabilir. Ayrıca EPO nezdindeki sonraki itiraz veya sınırlandırma işlemleri, Türkçe çevirinin koruma kapsamına etkisi ve yıllık ücretler de ayrı ayrı takip edilmelidir.

Avrupa patentinin Türkiye’deki hukuki statüsünün değerlendirilmesi, çeviri ve süre işlemlerinin incelenmesi veya patent hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından patent hukuku alanındaki hukuki danışmanlık ve uyuşmazlık çözümü kapsamında somut dosyanın özelliklerine göre değerlendirme yapılabilir.

Yazar Avukat Fatih Sefer