Marka Tescili Yenileme: 10 Yıllık Süre, Ücretler ve Gecikme

marka tescili yenileme işlemi, tescilli bir markanın başvuru tarihinden itibaren hesaplanan 10 yıllık koruma süresinin sonraki 10 yıl için devam ettirilmesidir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.23 uyarınca yenileme talebi, koruma süresinin bitiminden önceki altı ay içinde Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) yapılır ve ücret ödeme bilgisi sunulur. Bu dönem kaçırılırsa koruma süresinin bitiminden itibaren altı aylık ek sürede, ilave ücretle yenileme mümkündür. Ek süre de geçirilirse marka hakkı yenilenmeme nedeniyle sona erer. Yenileme, yeni bir marka başvurusu değildir; mevcut tescilin devamını sağlar.

Marka koruma süresi ne zaman başlar ve biter?

Tescilli markanın koruma süresi tescil belgesinin düzenlendiği tarihten değil, marka başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. SMK m.23/1, korumanın onar yıllık dönemlerle yenilenmesine imkân tanır ve toplam yenileme sayısı bakımından bir üst sınır öngörmez. Zamanında yenilenen marka, gerekli diğer koşulları da karşıladığı sürece ardışık dönemlerde korunmaya devam edebilir.

Başvuru tarihi ile tescil tarihi çoğu dosyada aynı değildir. Örneğin bir işaret için 12 Mayıs 2016 tarihinde başvuru yapılmış ve tescil işlemi 2018 yılında tamamlanmışsa ilk on yıllık sürenin hesabında 2018 değil, 12 Mayıs 2016 esas alınır. Yenileme takvimi bu örnekte 12 Mayıs 2026 tarihindeki koruma süresi bitimine göre kurulur. Başvuru tarihinin belirlenmesi ve tescile kadar yürütülen ayrı işlemler, marka başvuru süreci kapsamında değerlendirilir.

Markanın hangi mal veya hizmetlerde korunduğu da mevcut sicil kaydına göre belirlenir. Yenileme, markanın işaretini değiştirme veya ilk tescilde bulunmayan mal ve hizmetleri mevcut kayıt kapsamına ekleme yolu değildir.

Olağan yenileme ve altı aylık ek süre

SMK m.23/2 iki ayrı yenileme dönemi düzenler. İlk dönem, koruma süresinin sona ermesinden önceki altı aydır. Bu dönemde yenileme talebi ile yenileme ücretinin ödendiğine ilişkin bilginin Kuruma sunulması gerekir. İkinci dönem, koruma süresinin sona ermesinden itibaren altı aydır. İlk dönemde işlem tamamlanmamışsa bu ek dönemde ilave ücret ödenerek yenileme istenebilir.

Tarih hesabına ilişkin varsayımsal örnek

Başvuru tarihi 12 Mayıs 2016 olan bir markanın ilk koruma dönemi 12 Mayıs 2026 tarihinde sona eriyorsa, olağan yenileme dönemi 12 Kasım 2025–12 Mayıs 2026; ek ücretli yenileme dönemi ise 12 Mayıs 2026–12 Kasım 2026 tarihleri arasındadır. Sürenin son gününün resmî tatile rastlaması veya işlem sistemindeki son gün hesabı gibi özel durumlarda ilgili usul kuralları ve Kurum kayıtlarındaki kesin bitiş tarihi ayrıca dikkate alınmalıdır. Bu tarihler açıklayıcı bir örnektir; somut markanın esas alınacak tarihleri sicilden kontrol edilmelidir.

Ek altı aylık süreyi, markanın kendiliğinden ve koşulsuz olarak altı ay daha korunduğu yeni bir tescil dönemi şeklinde yorumlamak doğru değildir. Bu dönem, yasal şartlarla yenilemenin tamamlanabileceği ek imkândır. Yenileme bu dönemde geçerli biçimde yapılırsa etkisi SMK m.23/5 gereğince önceki koruma süresinin sonunu izleyen güne bağlanır.

TÜRKPATENT nezdinde yenileme nasıl yapılır?

Yenileme işlemi, marka sahibi tarafından veya usulüne uygun şekilde yetkilendirilmiş temsilci aracılığıyla TÜRKPATENT nezdinde yürütülür. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.18 uyarınca temel belgeler yenileme talep formu ve ücretin ödendiğini gösteren bilgidir. Aynı yönetmelik gereğince bir yenileme talebi yalnızca tek bir marka tesciline ilişkin olabilir.

1. Sicil durumunu kontrol edin. Tescil numarasını, başvuru tarihini, sonraki koruma süresi bitiş tarihini, sicilde kayıtlı hak sahibini ve mal/hizmet listesini belirleyin.
2. İşlem türünü seçin. Markanın bütün mal ve hizmetlerde mi, yalnızca belirli mal veya hizmetlerde mi yenileneceğine karar verin. Kısmi yenilemede ek belgeler gerekir.
3. Elektronik başvuruyu hazırlayın. TÜRKPATENT’in elektronik işlem sistemi EPATS üzerinden marka yenileme işlemine ilişkin bilgileri girin; talep ve temsil yetkisine ilişkin kayıtları doğrulayın.
4. Uygun resmî ücreti ödeyin. Koruma süresi henüz bitmemişse olağan, bitmiş ve ek süre içindeyse gecikmeli yenileme tarifesi uygulanır. İşlem kapsamındaki sınıf sayısını kontrol edin.
5. İşlemin sonucunu takip edin. Talebin alınmış olmasıyla yetinmeyin; yenilemenin sicile işlendiğini ve Bültende yayımlandığını kontrol edin. Başvuru/ödeme kayıtlarını ve işlem sonucunu muhafaza edin.

Kurumun EPATS işlem videoları arasında marka yenilemeye ilişkin uygulama anlatımı bulunmaktadır. Elektronik başvuru arayüzündeki alanlar zaman içinde değişebileceği için işlem sırasında güncel Kurum açıklamaları esas alınmalıdır.

2026 marka yenileme ücretleri

Yenileme ücretleri her yıl yayımlanan resmî tarifeye göre belirlenir. 2026 yılı için TÜRKPATENT’in yayımladığı marka işlem ücretleri tablosunda, olağan ve gecikmeli yenileme yanında üçüncü ve sonraki sınıflar için ayrı tutarlar yer almaktadır.

Tutarlar 30 Ekim 2026 itibarıyla yayımlanmış 2026 tarifesini yansıtır; sonraki yıllarda veya tarifede değişiklik yapılması hâlinde işlem gününde geçerli ücret esas alınmalıdır. Kısmi yenileme düşünülüyorsa sınıf seçimi yalnız ücret tasarrufu açısından değil, gelecekte hangi mal veya hizmetlerin korunmaya devam edeceği bakımından da incelenmelidir.

Kısmi yenileme ve sicile kayıtlı hak sahipleri

SMK m.23/3, markanın tescilli olduğu mal veya hizmetlerin yalnızca bir kısmı bakımından yenilenmesine izin verir. Kısmi yenileme yapıldığında seçilmeyen mal veya hizmetler yönünden korumanın devamı sağlanmaz. Bu nedenle yenilenecek kapsamın sınıf başlıklarıyla yetinilmeden mevcut tescildeki somut mal ve hizmetler üzerinden belirlenmesi gerekir.

Yönetmelik m.19/2’ye göre kısmi yenilemede, yenilenecek mal veya hizmetlerin sınıf numaralarını içeren talep formu ve ücret bilgisi gereklidir. Talep vekil aracılığıyla yapılıyorsa kısmi yenileme yetkisini açıkça içeren vekâletname aranır. Ayrıca sicile kayıtlı hak sahiplerinin kısmi yenilemeyi onayladıklarını gösteren beyan sunulmalıdır. Marka üzerinde kayıtlı lisans veya rehin gibi menfaatler bulunuyorsa bu koşul pratik önem taşır.

Örneğin 9, 25 ve 35. sınıflarda kayıtlı bir markanın yalnızca 25. sınıftaki belirli giyim ürünleri bakımından korunmasının sürdürülmesi istenebilir. Ancak yenileme talebiyle 9. sınıfa daha önce tescil edilmemiş bir yazılım türünün eklenmesi mümkün değildir. Bu tür bir kapsam genişlemesi mevcut kaydın yenilenmesi değil, ayrı bir tescil başvurusu konusudur.

Ortak marka ve birden fazla hak sahibi

Ortak markanın tüm kapsamı için yenilenmesinde gruba dâhil işletmelerden birinin talebi yeterlidir (SMK m.23/4). Buna karşılık ortak markanın kısmen yenilenmesi için gruba dâhil işletmelerin tümünün birlikte hareket etmesi gerekir (Uygulama Yönetmeliği m.19/3). Böylece kısmi yenilemenin ortak işaretin hangi mal veya hizmetlerde korunacağını daraltan etkisi, üyelerin tamamının ortak kararıyla gerçekleştirilir.

SMK’daki teknik anlamıyla ortak marka, aynı marka hakkının birden fazla kişinin paylı mülkiyetinde bulunmasıyla özdeş değildir. Paylı hak sahipliği, temsil ve tasarruf ilişkileri ayrı değerlendirilir; bu ayrım için marka hakkının ortak mülkiyeti incelemesi önemlidir. Sicil kaydında birden çok hak sahibi, haciz, rehin veya başka kayıtlı menfaat görünüyorsa yenileme öncesinde temsil yetkisi ve gereken onaylar somut dosyada kontrol edilmelidir.

Yenilemenin hukuki etkisi: Yeni tescil değil, mevcut hakkın devamı

Usulüne uygun yenileme, yeni bir marka hakkı yaratmaz; mevcut tescilin sonraki on yıllık dönemde devam etmesini sağlar. SMK m.23/5 gereğince yenilemenin hukuki etkisi, önceki koruma döneminin sona erdiği tarihi izleyen günden başlar. İşlemin daha sonraki bir gün sicile işlenmesi veya ek süre içinde tamamlanması, yeni koruma dönemini baştan hesaplatmaz.

Örneğin koruma dönemi 12 Mayıs 2026’da sona eren bir marka 20 Ekim 2026’da, yani ek süre içinde geçerli olarak yenilenmişse sonraki on yıllık dönem 20 Ekim 2026’dan hesaplanmaz. Yenileme, önceki dönemin sona ermesini takip eden tarihten etkili olur. Böylece markanın başlangıçtaki başvuru tarihine dayalı on yıllık dönem düzeni korunur.

Yenileme, markanın daha önceki tescil sakatlıklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz veya marka hükümsüzlüğü ihtimalini bertaraf etmez. Aynı şekilde yenileme ücretinin ödenmiş olması, markanın fiilen kullanılmasının yerine geçmez: ciddi kullanmama şartları oluştuğunda kullanmama nedeniyle iptal gündeme gelebilir. Yenileme, kullanım yükümlülüğünün başlangıcını sıfırlayan bir işlem değildir.

Marka yenilenmezse ne olur?

SMK m.28/1-a uyarınca koruma süresinin dolması ve markanın süresi içinde yenilenmemesi, marka hakkının sona erme sebeplerindendir. Olağan altı aylık dönemden sonra tanınan ek altı aylık dönem de değerlendirilmezse eski tescil, sırf yenileme ücreti sonradan yatırılarak yeniden canlandırılamaz. Sona ermenin sonuçları, SMK m.28/2 gereğince sona erme sebebinin gerçekleştiği ana bağlanır.

Yenilenmeyen bir tescil bakımından, sona ermiş marka hakkına dayanılarak yeni dönemde tescilli markaya özgü münhasır yasaklama yetkileri kullanılamaz. Markanın daha önce lisanslanmış, rehne konu edilmiş veya işletmede fiilen kullanılıyor olması tek başına yenileme yerine geçmez. Sona ermenin sözleşmelere, kayıtlı teminatlara ve üçüncü kişilerle ilişkilere etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Yenilenmeme, iptal ve hükümsüzlük aynı kurum değildir. Yenilenmeme SMK m.28/1-a kapsamındaki süreye bağlı sona erme sebebidir; markanın iptali tescil sonrası kanuni sebeplere, hükümsüzlük ise tescilin sakatlığına dayanır. Marka sahibinin iradî olarak hakkından vazgeçmesi de ayrıca vazgeçme ve sicilden terkin hükümlerine tabidir. Bu yolların birbirine karıştırılması, gereksiz idari talep veya dava açılmasına neden olabilir.

Yargıtay kararında yenilenmeyen tescilin dava üzerindeki etkisi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21.11.2023 tarihli, E. 2022/3031, K. 2023/6710 sayılı kararı, yenilenmeme olgusunun davada hukuki yararı nasıl etkileyebileceğini göstermektedir. Uyuşmazlıkta, markanın on yıllık koruma süresi 22.05.2020’de dolmuş, sonraki altı aylık sürede de yenileme yapılmamış ve kullanmama nedeniyle iptal davası 02.06.2021’de açılmıştı. Bölge adliye mahkemesi, dava tarihinde yenilenmemiş tescilin korumasının sona erdiğini ve iptal davasında hukuki yarar bulunmadığını kabul ederek davayı usulden reddetmiş; Yargıtay bu kararı onamıştır. Kararın konusu geçerli bir markanın yenilenmesi talebinin reddi değil, zaten yenilenmemiş bir tescil hakkında açılan iptal davasıdır; bu sınır gözetilmelidir.

Yenilenmeyen markanın sonraki başvurulara etkisi

Koruma süresinin sona ermesi, markanın geçmiş kullanımının her durumda hukuken önemsiz hâle gelmesi demek değildir. SMK m.6/8, yenilenmeme nedeniyle koruma süresi biten bir markaya belirli şartlarla sonraki marka başvurularına karşı itiraz imkânı tanır. Sona ermeden itibaren iki yıl içinde yapılan, eski işaretle aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren başvurulara, bu iki yıllık dönem içinde markanın kullanılmış olması koşuluyla önceki marka sahibi itiraz edebilir.

Bu düzenleme, eski tescilin bütün münhasır haklarıyla iki yıl daha yürürlükte olduğu anlamına gelmez. Kanunun tanıdığı hak, somut koşullara bağlı, yeni başvuruya karşı ileri sürülen özel bir nispi ret imkânıdır. Kullanım koşulunun ve başvurunun tarihinin belgeyle ortaya konması gerekir; üçüncü kişinin başvurusu Kurum tarafından bu gerekçeyle kendiliğinden reddedilmez. Yayım süresinin izlenmesi ve gerekçeli itirazın hazırlanması yönünden marka izleme ve itiraz stratejisi ile marka başvurusuna yayıma itiraz konuları ayrı önem taşır.

Ortak marka ve garanti markasında SMK m.6/7 farklı bir süre öngörür: Yenilenmeme nedeniyle koruma süresi sona erdikten sonraki üç yıl içinde yapılan, aynı veya benzer işaretli ve aynı veya benzer mal/hizmetleri kapsayan başvurular önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilebilir. Bu hükmün iki yıllık genel marka düzenlemesinden farklı koşulları vardır; m.6/8’deki kullanım şartı m.6/7 metninde ayrıca düzenlenmemiştir.

Bir işletme yenileme olanağını tümüyle kaybetmişse yeni bir tescil başvurusu yapmayı değerlendirebilir; ancak yeni başvuru eski tescilin başvuru tarihini veya önceki önceliğini otomatik olarak geri getirmez. Bu durumda güncel benzerlik araştırması ve gerekiyorsa önceki kullanıma dayalı hakların ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Devir, lisans, miras ve uluslararası tescillerde yenileme

Yenileme yükümlülüğünün fiilen kimin tarafından takip edileceği, sicildeki hak sahipliği ve sözleşmesel ilişkilerle yakından bağlantılıdır. Marka devredilmişse devir ve sicil kaydı; marka sahibi vefat etmişse miras yoluyla intikal belgeleri ile yenileme talebini sunan kişinin yetkisi birlikte incelenmelidir. Sicildeki bilgilerle gerçek hak sahipliği arasında uyumsuzluk bulunması, özellikle son günlerde işlem yapılırken gecikme riski yaratır.

Marka üzerinde lisans ilişkisi veya haciz ya da rehin kaydı bulunması, on yıllık koruma süresini kendiliğinden uzatmaz. Lisans alan veya alacaklı ile marka sahibinin yenileme masrafını ve takibini sözleşmede paylaşmış olması mümkünse de bu özel hukuk düzenlemesi, Kurum nezdindeki kanuni yenileme şartlarını ortadan kaldırmaz. Kısmi yenilemede sicile kayıtlı hak sahiplerinin onayı konusunda Yönetmelik m.19 ayrıca uygulanır.

Türkiye’de doğrudan tescilli markanın TÜRKPATENT nezdindeki yenilemesi ile Madrid Protokolü çerçevesindeki uluslararası tescilin yenilenmesi aynı işlem değildir. Uluslararası tescilin süresi, yetkili merci ve ilgili ülkelerdeki koruma durumu kendi usulüne göre kontrol edilir. Bu ayrım Madrid sistemiyle uluslararası marka tescili ve yabancı markaların Türkiye’de korunması konularıyla bağlantılıdır.

Eski tesciller ve geçiş hukuku

Markanın geçmişte 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname döneminde tescil edilmiş olması, tek başına koruma döneminin bugün farklı uzunlukta olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte yenileme talebinin hangi tarihte yapılması gerektiğini düzenleyen SMK m.23/2 hükmü 10 Ocak 2018’de yürürlüğe girmiştir. SMK geçici m.5 uyarınca bu hükmün yürürlüğe girmesine kadar yapılan yenileme taleplerinde mülga düzenlemenin ilgili kuralları uygulanmıştır.

Özellikle 2018 öncesindeki süre hesaplarına, eski düzenlemenin koruma süresinin sona erdiği ayın son gününü esas alan yenileme kuralı ile yeni düzenlemenin ilgili tarih hesabı arasındaki fark gözetilerek yaklaşılmalıdır. Geçmişte tamamlanmış veya süresi geçirilmiş işlemlerin hukuki sonuçları, yeni hükümler geriye yürütülerek otomatik biçimde değiştirilmez. Eski bir tescil dosyasındaki sürenin tartışmalı olduğu durumlarda başvuru, koruma süresi bitimi, varsa yenileme ve ilgili yürürlük tarihleri birlikte incelenmelidir.

Marka tescili yenileme hakkında sıkça sorulan sorular

Marka tescili her 10 yılda bir yenilenmek zorunda mı?

Evet. SMK m.23/1 uyarınca her yenileme yeni bir 10 yıllık koruma dönemi sağlar. Kanun yenileme sayısına bir üst sınır koymaz; ancak her dönemde usulüne uygun talep ve ödeme gerekir.

On yıllık süre tescil tarihinden mi başvuru tarihinden mi hesaplanır?

Başvuru tarihinden hesaplanır. Markanın daha sonraki bir tarihte sicile tescil edilmiş veya belgesinin düzenlenmiş olması on yıllık dönemin başlangıcını ileriye taşımaz.

Marka yenileme süresi altı ay geçerse ne yapılabilir?

Koruma süresi yeni sona ermişse SMK m.23/2 gereği bunu izleyen altı ay içinde ek ücret ödenerek yenileme istenebilir. Ancak bu ek dönem de sona ermişse eski tescil için yenileme imkânı kalmaz; yeni başvuru ve varsa önceki kullanımdan kaynaklanan sınırlı haklar ayrı incelenir.

Markanın yalnız bazı sınıfları yenilenebilir mi?

Evet. SMK m.23/3 kısmi yenilemeye izin verir. Yenilenmesi istenen mal veya hizmetlerin açıkça belirlenmesi ve Yönetmelik m.19’daki ek yetki ve onay şartlarının sağlanması gerekir.

Markayı hiç kullanmadan yenilemek mümkün mü?

Yenileme işleminde her durumda ciddi kullanım ispatı sunulması kanuni bir ön şart değildir. Bununla birlikte marka belirli koşullarda kullanılmamışsa yenilenmiş olması, SMK m.9 ve m.26 kapsamındaki kullanmama nedeniyle iptal riskini ortadan kaldırmaz.

Marka yenilemesi için mutlaka vekil gerekir mi?

Türkiye’de yerleşik marka sahibi, koşullarını taşıdığı ölçüde TÜRKPATENT nezdinde işlemini kendisi yapabilir. Yerleşim yeri yurt dışında olanların Kurum nezdinde vekille temsili bakımından SMK m.160/3’teki özel kural dikkate alınmalıdır. Kısmi yenilemede vekille işlem yapılıyorsa ayrıca açık yetki içeren vekâletname gerekir.

Yenileme ücretinin ödenmesi tek başına yeterli midir?

Hayır. SMK m.23/2 ve Uygulama Yönetmeliği m.18, yenileme talebi ile ücret ödeme bilgisinin usulüne uygun sunulmasını öngörür. Ödeme sonrasında sicilde yenileme kaydının oluştuğu da kontrol edilmelidir.

Sonuç

Marka korumasının kesintisiz sürdürülmesi için en belirleyici bilgiler, ilk başvuru tarihi, sicildeki koruma süresi bitişi, yenilenecek mal/hizmet kapsamı ve ücretin doğru dönemde yatırılmasıdır. Olağan altı aylık dönem, ek ücretli altı aylık süre, kısmi yenileme için gereken onaylar ve varsa önceki mevzuata tabi dönemler aynı dosyada ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Somut tescilin süresi veya yenileme işleminin hukuki sonuçlarıyla ilgili değerlendirmede marka tescilinin korunması ve yenileme işlemlerine ilişkin hukuki destek başlığı altında olayın özellikleri esas alınmalıdır.

Yazar Avukat Fatih Sefer