Patent Başvurusunun Bölünmesi: Buluş Bütünlüğü ve Şartlar

patent başvurusunun bölünmesi, aynı başvuruda açıklanan buluş konularının, kanuni şartlar çerçevesinde ayrı patent başvuruları olarak yürütülmesini sağlayan işlemdir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 91. maddesine göre bölünme, başvuruda buluş bütünlüğü bulunmaması nedeniyle Türk Patent ve Marka Kurumunun (TÜRKPATENT) bildirimi üzerine veya başvuru sahibinin kendi talebiyle yapılabilir. Ancak bölünmüş başvuru, önceki başvurunun ilk kapsamını aşamaz ve bölünme talebi, başvuru işlemleri devam ederken ilgili süre sınırları içinde yapılmalıdır. Bu şartlarla gerçekleştirilen bölünmüş başvuru, ilk başvurunun tarihinden yararlanır.

Bölünme işleminin temel amacı, tek başvuruda yer alan farklı buluş konularının usulüne uygun şekilde ayrılabilmesidir. Bununla birlikte bölünme, ilk başvuruda açıklanmamış yeni bir teknik çözümün eski başvuru tarihinden yararlanarak korunmasını sağlamaz. Bu nedenle işlemin geçerliliği, ilk başvurunun teknik içeriği, istemlerin niteliği, başvurunun işlem durumu ve ilgili ücret yükümlülükleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Patent Başvurusunda Buluş Bütünlüğü Nedir?

Buluş bütünlüğü, bir patent başvurusunun tek bir buluşu veya tek bir genel buluş fikrini oluşturacak şekilde birbirine bağlı buluşlar grubunu içermesi ilkesidir. SMK m.91/1 uyarınca patent ve faydalı model başvuruları bakımından bu ilke geçerlidir.

Bir başvuruda birden fazla istemin veya teknik özelliğin bulunması, tek başına buluş bütünlüğünün bulunmadığı anlamına gelmez. Birden fazla istem, aynı genel buluş fikrinin farklı teknik unsurlarını, uygulama biçimlerini veya bunlara bağlı özellikleri tanımlayabilir.

Değerlendirilmesi gereken husus, istemlere konu teknik çözümlerin ortak bir genel buluş fikri kapsamında bir araya gelip gelmediğidir. Yalnızca aynı sektörde kullanılmaları veya aynı ürün üzerinde bulunmaları, farklı buluşların mutlaka tek bir genel buluş fikri oluşturduğunu göstermez.

Tek Genel Buluş Fikri Nasıl Belirlenir?

Buluş bütünlüğünün değerlendirilmesinde özellikle şu teknik ilişkiler önem taşır:

• İstemlerde tanımlanan teknik çözümlerin ortak bir buluş fikrine dayanıp dayanmadığı.
• Çözümler arasında, tekniğin bilinen durumuna göre ortak bir teknik katkı ortaya koyan bağlantının bulunup bulunmadığı.
• Farklı istemlerin, aynı teknik çözümün birbirini tamamlayan unsurlarını veya uygulamalarını içerip içermediği.
• Bağımsız istemlerde korunan konuların birbirinden ayrı teknik çözümler olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği.

Örneğin, bir makinenin belirli bir titreşim azaltma mekanizması ile bu mekanizmanın özel bağlantı düzeni, ortak bir genel buluş fikri kapsamında değerlendirilebilir. Buna karşılık aynı makinede bulunan fakat farklı bir teknik problemi çözen ve titreşim azaltma mekanizmasıyla ortak buluş fikri oluşturmayan bağımsız bir filtreleme sistemi, ayrı başvuru konusu olabilir.

Bu ayrım, tek başına ürün adına veya istem sayısına bakılarak yapılamaz. Tarifname, istemler, teknik çizimler ve ilgili teknik alanın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Patent Başvurusu Hangi Durumlarda Bölünebilir?

SMK m.91, bölünmüş başvurunun iki temel durumda yapılmasına imkân tanır: buluş bütünlüğünün bulunmaması ve başvuru sahibinin isteğe bağlı olarak bölünme talep etmesi.

1. TÜRKPATENT’in Buluş Bütünlüğü Bulunmadığını Bildirmesi

Patent başvurusunda birbiriyle tek bir genel buluş fikri oluşturmayan buluşlar bulunduğunda TÜRKPATENT, başvurunun buluş bütünlüğü ilkesine uygun olmadığını değerlendirebilir.

Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 100. maddesine göre, patent başvurusunda buluş bütünlüğü bulunmadığının tespit edilmesi hâlinde istemlerde belirtilen ilk buluş için araştırma raporu düzenlenir. Başvuru sahibi, buluş bütünlüğü dışında kalan ve araştırması yapılmayan diğer istemler bakımından, ilk başvurunun kapsamını aşmamak şartıyla bölünmüş başvuruda bulunabilir.

Bu durumda bölünme işlemi, araştırılmayan buluş konularının ayrı başvuru kapsamında değerlendirilmesine imkân sağlar. Ancak TÜRKPATENT’in buluş bütünlüğü hakkındaki bildirimi, başvurunun kendiliğinden birden fazla başvuruya dönüştüğü anlamına gelmez. Başvuru sahibinin gerekli işlemleri mevzuata uygun şekilde gerçekleştirmesi gerekir.

Araştırma raporunun teknik bulgularının değerlendirilmesi, patent araştırma raporu konusunda ayrıca incelenmektedir.

2. Başvuru Sahibinin İsteğe Bağlı Bölünme Talebi

SMK m.91/2 uyarınca buluş bütünlüğü bulunup bulunmadığına bakılmaksızın başvuru sahibi kendi isteğiyle de bölünmüş başvuru yapabilir.

Dolayısıyla bölünmenin mutlaka TÜRKPATENT tarafından bildirilen bir buluş bütünlüğü eksikliğine dayanması gerekmez.

İsteğe bağlı bölünme, ilk başvuruda açıklanan farklı teknik konuların ayrı istem gruplarıyla takip edilmesi veya başvuru kapsamındaki belirli teknik çözümlerin bağımsız başvurular olarak değerlendirilmesi amacıyla tercih edilebilir.

Ancak isteğe bağlı bölünme, kanuni kapsam sınırını ortadan kaldırmaz. Ayrılacak teknik konunun ilk başvuruda açıklanmış olması ve diğer usul şartlarının yerine getirilmesi zorunludur.

Bölünmüş Patent Başvurusunun Şartları Nelerdir?

SMK m.91 ve Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.83 birlikte değerlendirildiğinde, bölünmüş başvurunun geçerliliği bakımından özellikle aşağıdaki şartlar belirleyicidir.

1. İlk Başvurunun İşlemleri Devam Etmelidir

SMK m.91/3, bölünmüş başvurunun işlemleri devam eden bir başvuruyla ilgili olarak yapılmasını öngörür.

Yönetmelik m.83/1 ise bölünmüş başvurunun, ilgili başvuruya ait belge verilmesi kararının Bültende yayımlandığı tarihe kadar yapılabileceğini düzenler.

Buradaki belge verilmesi kararının yayımı ile patent başvurusunun ilk yayımı birbirinden farklıdır. Patent başvurusunun yayımlanmış olması, tek başına bölünme hakkının sona erdiği anlamına gelmez.

Bu nedenle başvuru dosyasının işlem durumu incelenirken yalnız başvuru tarihi değil, geri çekilme, geri çekilmiş sayılma, ret ve patent verilmesi işlemlerinin bulunduğu aşama da dikkate alınmalıdır.

Başvuru yayımının hukuki sonuçları için patent başvurusunun yayımlanması ve geçici koruma konusu ayrıca değerlendirilmelidir.

2. Bölünmüş Başvuru İlk Başvurunun Kapsamını Aşmamalıdır

SMK m.91/3’ün en önemli sınırlaması, bölünmüş başvurunun ilk başvuruda açıklanan teknik kapsamı aşamamasıdır.

Bölünmüş başvurunun istemleri yeniden düzenlenebilir; ancak ilk başvuruda açıklanmamış yeni bir teknik çözüm, yeni ve bağımsız bir buluş konusu olarak eski başvuru tarihine taşınamaz.

Bu kapsam sınırı değerlendirilirken ilk başvurunun başlangıçtaki tarifnamesi, istemleri ve varsa resimleri esas alınır. Sonradan yapılan değişikliklerin bulunması, başlangıçta açıklanmamış teknik içeriğin bölünme yoluyla kazanılmasına imkân vermez.

SMK m.92/4 uyarınca istemlerin dayanağı tarifnamedir ve istemler tarifnamede tanımlanan buluşun kapsamını aşamaz. Bu nedenle bölünmüş başvuruda talep edilen korumanın, ilk teknik açıklama ile desteklenmesi gerekir.

İlk başvurunun kapsamına ilişkin inceleme, patent tarifnamesinde yeterli açıklama şartı ile bağlantılıdır. Ancak yeterli açıklama ve bölünmüş başvurunun kapsamı aynı hukuki sorun değildir: Birincisi buluşun uygulanabilir şekilde açıklanmasına, ikincisi bölünmüş başvurunun ilk başvuruda açıklanan teknik sınırlar içinde kalmasına ilişkindir.

3. Bölünecek Buluş Konuları Belirlenmelidir

Bölünme talebinde hangi teknik konunun ilk başvuruda takip edileceği, hangisinin ayrı başvuruda ele alınacağı açık biçimde ortaya konulmalıdır.

TÜRKPATENT tarafından buluş bütünlüğü eksikliği bildirilmişse Yönetmelik m.83/2 gereğince bölünmüş başvuru, bildirimde belirtilen buluş konularına ilişkin olarak yapılır.

İsteğe bağlı bölünmede ise başvuru sahibi, ilk açıklama kapsamındaki konuları ayırabilir. Her durumda bölünmüş başvurunun istemlerinin açık, teknik olarak desteklenebilir ve ilgili patentlenebilirlik şartlarına uygun olması gerekir.

4. Başvuru Sahipliği ve Buluşçu Bilgileri Doğru Olmalıdır

Bölünme talebini başvuru sahibi yapar. Başvuru formunda bölünmüş başvurunun hangi önceki başvuruyla bağlantılı olduğu belirtilmelidir.

Yönetmelik m.74/1-f uyarınca bölünmüş başvuruda önceki başvurunun numarası başvuru formunda gösterilir. Başvuru sahibi ve buluşçu bilgilerinin de ilgili teknik konu ve hak sahipliği ilişkisiyle uyumlu olması gerekir.

Başvurunun bölünmesi, buluşu gerçekleştiren kişilerin kimliğini veya başvuru hakkının kime ait olduğunu kendiliğinden değiştiren bir işlem değildir. Gerçek hak sahipliği konusundaki ihtilaflar, bölünme işleminin kapsamından ayrı değerlendirilir.

Bölünmüş Başvurunun Tarihi ve Rüçhan Hakkı Nasıl Belirlenir?

SMK m.91/4 uyarınca bölünmüş her başvurunun başvuru tarihi, ilk başvurunun tarihidir. İlk başvuruda rüçhan hakkı talep edilmişse bu hak bölünmüş başvurulara da tanınır.

Bu düzenleme, bölünme nedeniyle yeni bir dosya oluşturulmasının ilk başvuru tarihinden yararlanma imkânını ortadan kaldırmamasını sağlar.

Ancak bu hukuki sonuç, bölünmüş başvurunun ilk başvuru kapsamı içinde kalması şartına bağlıdır.

Bölünmüş Başvuru Yeni Tarih mi Alır?

Bölünmüş başvurunun Kuruma sunulduğu ayrı bir işlem tarihi bulunmakla birlikte, kanunun tanıdığı başvuru tarihi ilk başvurunun tarihidir. Bu ayrım, bölünmüş başvuruya ilişkin bazı usul sürelerinin ayrıca hesaplanmasına engel değildir.

Örneğin ilk patent başvurusu 10 Mart 2025 tarihinde yapılmış ve 15 Eylül 2026 tarihinde usulüne uygun olarak bölünmüşse bölünmüş başvuru, SMK m.91/4 kapsamında 10 Mart 2025 başvuru tarihinden yararlanır.

Bu örnek, başvuru tarihine ilişkin hukuki sonucu gösterir. Bölünmüş başvurunun içeriği ilk başvurunun kapsamını aşıyorsa eski tarihten yararlanma sonucu, kapsam aşımı sorununu ortadan kaldırmaz.

Rüçhan Hakkı Her Teknik Konuya Otomatik Olarak Uygulanır mı?

İlk başvuruda rüçhan hakkı talep edilmiş olması, bölünmüş başvurunun da bu haktan yararlanmasına imkân verir. Ancak rüçhan hakkının maddi kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.

SMK m.94/3 gereğince rüçhan hakkı, rüçhana dayanak başvuru veya başvurularda yer alan unsurları kapsar. Dolayısıyla bölünmüş başvurudaki bütün teknik konuların, yalnızca bölünme gerçekleştiği için aynı erken rüçhan tarihinden yararlanacağı varsayılamaz.

Rüçhan tarihinin kapsamı ve öncelik belgelerinin değerlendirilmesi, patent başvurusunda rüçhan hakkı konusunun özel inceleme alanıdır.

Bölünmüş Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?

Bölünmüş başvuru, TÜRKPATENT nezdinde ayrı bir başvuru işlemi olarak gerçekleştirilir. Bölünme talebinin geçerli olabilmesi için önceki dosyayla bağlantının kurulması, ayrılan buluşun teknik belgelerle tanımlanması ve ilgili usul şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

Başvuru hazırlığında şu işlemler önem taşır:

1. İlk başvuru dosyasının incelenmesi: Başvurunun mevcut durumu, başlangıç tarihindeki teknik açıklama ve varsa TÜRKPATENT bildirimleri belirlenir.
2. Bölünecek teknik konunun tespiti: İlk başvuruda bulunan hangi buluş konusunun ayrı başvuruyla takip edileceği belirlenir.
3. Teknik belgelerin hazırlanması: Ayrılacak konuya ilişkin tarifname, istemler, gerekli resimler ve özet, kanuni kapsam sınırları içinde düzenlenir.
4. Önceki başvuruyla bağlantının gösterilmesi: Bölünmüş başvuru formunda önceki başvuru numarası ve gerekli diğer bilgiler belirtilir.
5. Başvurunun Kuruma sunulması: Başvuru işlemleri, geçerli başvuru dönemi içinde gerçekleştirilir.
6. Ücret ve devam işlemlerinin takip edilmesi: Geçmiş yıllık ücretler, araştırma talebi ve sonraki işlemlere ilişkin yükümlülükler yerine getirilir.

Her bölünmüş başvurunun teknik içeriğinin ayrı değerlendirilmesi gerekir. İlk başvuruda bir araştırma veya inceleme işlemi yapılmış olması, bütün bölünmüş başvurular bakımından aynı işlemlerin otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez.

Genel başvuru belgeleri ile ulusal patent başvurusunun aşamaları, patent başvuru süreci hakkındaki ayrı incelemenin konusudur.

Bölünmüş Başvuruda Yıllık Ücretler ve Araştırma Talebi

Bölünmüş başvurunun eski başvuru tarihinden yararlanması, ücret ve diğer usul yükümlülüklerinden muafiyet sağlamaz.

Geçmiş Yıllara Ait Yıllık Ücretler

SMK m.91/3, bölünmüş başvuruyla birlikte geçmiş yıllara ait yıllık ücretlerin de ödenmesini öngörür.

Yönetmelik m.83/5 uyarınca bölünmüş başvuruya ilişkin geçmiş yıllık ücretler, bölünmüş başvuru talep tarihinde veya talep tarihinden itibaren herhangi bir bildirime gerek olmaksızın iki ay içinde ek ücretsiz ödenebilir.

Bu süre içinde geçmiş yıllık ücretlerin ödenmemesi hâlinde bölünmüş başvuru geri çekilmiş sayılır.

Özellikle ilk başvurunun üzerinden birkaç yıl geçtikten sonra yapılan bölünmelerde, geçmiş dönemlere ait ücret yükümlülüğü başvuru maliyetini etkileyebilir.

Bölünmüş Patent Başvurusunda Araştırma Talebi

Yönetmelik m.83/6 uyarınca bölünmüş patent başvurusu için araştırma talebi, başvuruyla birlikte veya bölünmüş başvuru talebinin Kuruma verildiği tarihten itibaren herhangi bir bildirime gerek olmaksızın on iki ay içinde, ilgili araştırma ücreti ödenerek yapılır.

Burada araştırma talebine ilişkin sürenin başlangıcı, ilk başvurunun tarihinden değil, bölünmüş başvuru talebinin Kuruma verildiği tarihten hareketle belirlenir.

Bölünmüş başvurunun ücret ve işlem takvimi, ilk başvurunun geçmişiyle birlikte ayrı takip edilmelidir. Yıllık ücretlerin genel ödeme rejimi ve telafi işlemleri için patent yıllık ücretleri konusu incelenebilir.

Faydalı Model Başvurularında Bölünme

SMK m.91, buluş bütünlüğü ve bölünmüş başvuru düzenlemesini faydalı model başvuruları için de öngörmektedir. Bununla birlikte faydalı modelde araştırma talebine ilişkin usul ve süreler patent başvurusundan farklıdır.

Yönetmelik m.83/7 uyarınca bölünmüş faydalı model başvurusunda araştırma talebi, başvuruyla birlikte veya şekli şartlara uygunluğa ilişkin ilgili bildirimin tarihinden itibaren iki ay içinde, araştırma ücreti ödenerek yapılır.

Faydalı modelin kendine özgü başvuru ve araştırma işlemleri, faydalı model başvuru süreci kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

Buluş Bütünlüğü ve Bölünmeye İlişkin Somut Örnekler

Buluş bütünlüğü ve bölünme şartları arasındaki farkı açıklamak için aşağıdaki varsayımsal örnekler kullanılabilir:

Örneklerdeki sonuçlar, gerçek bir dosyada kesin değerlendirme yerine geçmez. Özellikle tek genel buluş fikrinin bulunup bulunmadığı, istemlerin teknik özellikleri ve ilk başvuru belgeleri üzerinden belirlenir.

Bölünmüş Patent Başvurusunda Hukuki Riskler ve İtiraz İmkânları

Bölünme işleminde karşılaşılabilecek uyuşmazlıklar, yalnızca başvurunun hangi tarihte yapıldığıyla sınırlı değildir. Özellikle kapsam aşımı, ilk başvuruya dayanak oluşturan belgelerin içeriği ve Kurum işlemlerinin hukuka uygunluğu önem taşır.

1. İlk Başvurunun Kapsamının Aşılması

Bölünmüş başvurunun ilk açıklama kapsamını aşması, başvurunun işleme alınması veya daha sonra verilen patentin geçerliliği bakımından ciddi sonuçlar doğurabilir.

SMK m.99/1-c, bölünmüş başvurudan verilen patentin en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşmasını, patentin verilmesine karşı ileri sürülebilecek itiraz nedenlerinden biri olarak düzenler.

Aynı husus, SMK m.138/1-c kapsamında patentin hükümsüzlüğü nedeni olarak da öngörülmüştür.

Dolayısıyla bölünmüş başvurunun kabul edilmesi veya bundan patent verilmesi, kapsam sınırının daha sonra hukuki denetime konu olamayacağı anlamına gelmez.

Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır: Buluş bütünlüğüne aykırılık ile ilk başvuru kapsamının aşılması aynı şey değildir. SMK m.138’de buluş bütünlüğünün bulunmaması tek başına bağımsız bir hükümsüzlük nedeni olarak sayılmamıştır. Buna karşılık en önceki başvurunun ilk kapsamının aşılması açıkça düzenlenmiş bir hükümsüzlük nedenidir.

2. Teknik Belgeler ve İspat

Bölünmüş başvurunun hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde şu belgeler özellikle önem taşır:

• İlk patent başvurusunun başvuru tarihindeki tarifnamesi, istemleri ve resimleri.
• İlk başvuruda sonradan yapılan değişikliklerin tarihçesi.
• TÜRKPATENT’in buluş bütünlüğüne ilişkin bildirimleri.
• İlk başvuruya ait araştırma raporu ve ilgili değerlendirmeler.
• Bölünmüş başvurunun tarifnamesi, istemleri, resimleri ve başvuru formu.
• Başvuru ve rüçhan tarihlerini gösteren kayıtlar.
• Bölünmüş başvuruya ilişkin ücret ve araştırma talebi kayıtları.
• İşlemlerin hangi tarihlerde gerçekleştirildiğini gösteren Kurum kayıtları.

Özellikle kapsam aşımı iddiasında, sonradan düzenlenen istemlerle ilk başvurunun başlangıçtaki teknik açıklaması karşılaştırılmalıdır. Teknik uzman veya bilirkişi değerlendirmesi gerekebilen durumlarda, incelemenin yalnızca buluş başlıklarına ya da genel işlev benzerliğine dayandırılmaması önemlidir.

3. Bölünmüş Başvurunun İşleme Alınmaması ve Kurum Kararları

SMK m.91/6 uyarınca bu maddeye uygun olarak yapılmayan bölünmüş başvurular işleme alınmaz.

Bu tür bir işlemle karşılaşıldığında, kararın gerekçesi, hangi şartın yerine getirilmediği ve ilgili bildirim tarihi değerlendirilmelidir.

SMK m.100/1, patent işlemleriyle ilgili Kurum kararlarına karşı, aynı maddede öngörülen koşullarla bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilmesini düzenler. Somut kararın bu düzenleme kapsamında bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

Patent başvurusu hakkındaki idari kararların denetim yolları, patent ret kararına itiraz ve YİDK kararının iptali konusunda ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Bölünmüş Başvurunun İstem Değişikliği ve Faydalı Modele Dönüşümden Farkı

Patent başvurusunun bölünmesi, başvuru dosyasında değişiklik yapılması veya başvuru türünün dönüştürülmesiyle karıştırılmamalıdır.

Bölünme ile İstem Değişikliği Aynı İşlem midir?

Hayır. İstem değişikliği, mevcut patent başvurusunda koruma talebinin belirli sınırlar içinde değiştirilmesine ilişkindir. Bölünme ise başvuruda açıklanan bir teknik konunun ayrı başvuruyla takip edilmesini sağlar.

Her iki işlem bakımından ilk başvurunun açıklama kapsamının korunması önem taşımakla birlikte hukuki amaçları ve usulleri farklıdır.

SMK m.103 kapsamında mevcut başvuruda yapılacak değişiklikler ve bunların sınırları, patent başvurusunda istem değişikliği ve kapsam aşımı konusunda incelenmektedir.

Bölünme ile Patent Başvurusunun Faydalı Modele Dönüştürülmesi Aynı mıdır?

Hayır. Bölünme, başvurudaki teknik konuların ayrı dosyalara ayrılmasıdır. Patent başvurusunun faydalı model başvurusuna dönüştürülmesi ise başvuru türünün SMK m.104 kapsamında değiştirilmesidir.

Dönüşümün şartları ile sonuçları, patent başvurusunun faydalı modele dönüştürülmesi başlıklı incelemenin konusudur.

Ayrıca bölünme işlemi, aynı buluş için birden fazla patent veya patent ve faydalı model hakkının koşulsuz biçimde elde edilebileceği anlamına gelmez. Aynı buluşa ilişkin çifte koruma sınırı, patent ve faydalı modelde çifte koruma konusunda ayrıca değerlendirilmelidir.

Patent Başvurusunun Bölünmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Patent Başvurusu Buluş Bütünlüğü Bulunmasa da Bölünebilir mi?

Evet. SMK m.91/1, buluş bütünlüğünün bulunmaması hâlinde bölünmeye imkân tanır. Ayrıca m.91/2 uyarınca başvuru sahibi, buluş bütünlüğü bulunup bulunmadığına bakılmaksızın isteğe bağlı olarak bölünmüş başvuru yapabilir. Her iki durumda da kapsam ve usul şartlarına uyulmalıdır.

2. TÜRKPATENT’in Buluş Bütünlüğü Bildirimi Olmadan Bölünme Yapılabilir mi?

Evet. Başvuru sahibinin isteğe bağlı bölünme hakkını kullanabilmesi için TÜRKPATENT’in önceden buluş bütünlüğü eksikliği tespit etmiş olması şart değildir.

3. Patent Başvurusu Yayımlandıktan Sonra Bölünebilir mi?

Evet, başvurunun ilk yayımı bölünmeye kendiliğinden engel değildir. Yönetmelik m.83/1 uyarınca işlemleri devam eden başvurudan, belge verilmesi kararının Bültende yayımlandığı tarihe kadar bölünmüş başvuru yapılabilir. Başvurunun işlem durumuna ilişkin diğer şartlar da sağlanmalıdır.

4. Bölünmüş Patent Başvurusu İlk Başvurunun Tarihini Korur mu?

Evet. SMK m.91/4 gereğince usulüne uygun bölünmüş başvurunun başvuru tarihi ilk başvurunun tarihidir. Bunun temel şartlarından biri bölünmüş başvurunun ilk başvurunun kapsamını aşmamasıdır.

5. Bölünmüş Başvuruya Yeni Teknik Özellik Eklenebilir mi?

İlk başvuruda açıklanmamış yeni bir teknik çözüm, bölünme yoluyla eski başvuru tarihine taşınamaz. Bölünmüş başvurunun istemleri yeniden düzenlenebilse de ilk açıklamanın sınırları korunmalıdır.

6. Bir Bölünmüş Başvurudan Yeniden Bölünmüş Başvuru Yapılabilir mi?

Yönetmelik m.83/8, bölünmüş bir başvurudan yeniden bölünmüş başvurular yapılmasını düzenlemektedir. Bu durumda bölündüğü başvurunun işlem durumu dikkate alınır. Önceki başvuruların teknik kapsamı ve ilgili süre şartları korunmalıdır.

7. Bölünmüş Patent Başvurusunda Yeniden Araştırma Talebi Gerekir mi?

Bölünmüş patent başvurusu için ayrıca araştırma talebi öngörülmüştür. Yönetmelik m.83/6 uyarınca araştırma talebi, bölünmüş başvuruyla birlikte veya bölünmüş başvuru talebinin Kuruma verildiği tarihten itibaren on iki ay içinde ilgili ücret ödenerek yapılır.

8. Bölünmüş Başvurudan Verilen Patentin Kapsamı Daha Sonra Tartışılabilir mi?

Evet. Bölünmüş başvurudan verilen patentin en önceki başvurunun ilk kapsamını aştığı iddiası, SMK m.99/1-c kapsamındaki itirazda veya şartları varsa SMK m.138/1-c kapsamındaki hükümsüzlük incelemesinde ileri sürülebilir. Patentin verilmiş olması, kapsam aşımı iddialarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Sonuç

Patent başvurusunun bölünmesi, SMK m.91 kapsamında aynı başvuruda açıklanan teknik konuların ayrı başvurular olarak yürütülmesini mümkün kılan hukuki bir işlemdir. Bölünme, TÜRKPATENT tarafından buluş bütünlüğünün bulunmadığının bildirilmesi üzerine veya başvuru sahibinin kendi isteğiyle gerçekleştirilebilir.

Geçerli bir bölünme bakımından belirleyici hususlar, önceki başvurunun işlemlerinin devam etmesi, ilgili süre sınırlarına uyulması, bölünmüş başvurunun ilk başvurunun teknik kapsamını aşmaması ve ücret ile araştırma işlemlerinin usulüne uygun tamamlanmasıdır. Bu koşullarla oluşturulan bölünmüş başvuru ilk başvuru tarihinden yararlanır; ancak bu sonuç, ilk başvuruda açıklanmayan yeni buluşlara geçmişe dönük koruma sağlamaz.

Bölünme kararından önce ilk başvurunun tarifname ve istemlerinin, Kurum bildirimlerinin, başvuru tarihçesinin ve ayrılacak buluş konularının birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Somut dosyada bölünme şartlarının, kapsam sınırının ve işlem takviminin hukuki yönden incelenmesi için patent hukuku alanında hukuki danışmanlık alınabilir.

Yazar Avukat Fatih Sefer