Patent İtirazına Cevap: Süre, Savunma ve Patentte Değişiklik

patent itirazına cevap, patentin verilmesinden sonra üçüncü kişiler tarafından yapılan itirazlara karşı patent sahibinin teknik ve hukuki savunmalarını Türk Patent ve Marka Kurumuna (TÜRKPATENT) sunmasıdır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 99/4. maddesine göre patent sahibi, itirazın kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir veya patentte değişiklik yapabilir. Savunma sonucunda patent mevcut hâliyle korunabileceği gibi, hukuka uygun değişikliklerle devam edebilir ya da hükümsüz kılınabilir. Bu nedenle cevap sürecinin temel amacı, itiraz gerekçelerini somut teknik delillerle karşılamak ve gerektiğinde patentin korunabilir kapsamını muhafaza etmektir.

Patentin verilmiş olması, sonradan yapılan itirazın kendiliğinden reddedileceği anlamına gelmez. İtiraz üzerine patentin geçerliliği yeniden değerlendirilir. Patent sahibinin savunması; itirazın dayandığı önceki teknik belgelerin, patent istemlerinin, tarifnamenin ve önerilen değişikliklerin birlikte incelenmesini gerektirir.

Patent İtirazına Cevap Hakkının Hukuki Dayanağı

Patentin verilmesine karşı yapılan itirazların incelenmesi, SMK m.99’da düzenlenmiştir. Maddenin dördüncü fıkrası, patent sahibine itiraz hakkında görüş sunma ve patentte değişiklik yapma imkânı tanır. Bu süreçte uygulanacak ayrıntılı usul, Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in özellikle 105. maddesinde açıklanmıştır.

SMK m.99/4 uyarınca:

• Kurum, usulüne uygun yapılan itirazı patent sahibine bildirir.
• Patent sahibi, bildirim tarihinden itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir.
• Patent sahibi, hukuki sınırlara uymak şartıyla patentte değişiklik talep edebilir.
• İtiraz; patent sahibinin görüşleri ve varsa değişiklik talepleri dikkate alınarak Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir.

Patent sahibinin bu aşamadaki hukuki konumu, itiraz eden üçüncü kişinin konumundan farklıdır. İtiraz eden kişi patentin geçerliliğine karşı ileri sürdüğü nedenleri ve delilleri ortaya koyarken patent sahibi, bu iddiaları cevaplandırır ve patentin korunabilir olduğunu açıklamaya çalışır.

Üçüncü kişinin itiraz başvurusunun şartları, altı aylık başvuru süresi ve gerekçeleri ayrı olarak patent verilmesine itiraz konusunda değerlendirilir. Buradaki inceleme ise patent sahibinin itiraz bildirimi sonrasında izleyeceği savunma ve değişiklik sürecine ilişkindir.

Patente itiraz ile inceleme raporuna cevap aynı işlem midir?

Hayır. Patent inceleme raporuna cevap, patentin verilmesinden önce başvuru sahibinin inceleme aşamasındaki değerlendirmelere karşı görüş sunmasıdır. Patentin verilmesine itiraz ise patent verilmesi kararının yayımlanmasından sonra üçüncü kişilerin başvurabildiği ayrı bir idari yoldur.

Bu nedenle patent verilmeden önceki inceleme raporuna cevap süreci ile SMK m.99 kapsamında patent sahibinin sunduğu itiraz cevabının hukuki dayanakları, başlangıç olayları ve sonuçları birbirinden ayrılmalıdır.

Patent İtirazına Cevap Süresi Ne Kadardır?

Patent sahibinin itiraza cevap süresi üç aydır. SMK m.99/4 uyarınca bu süre, patentin verilmesi kararının yayımlanmasından değil, itirazın patent sahibine bildirilmesinden itibaren işlemeye başlar.

İtirazın yapılması için öngörülen altı aylık süre ile patent sahibinin cevap süresinin birbirine karıştırılması, önemli usul hatalarına yol açabilir.

Üç aylık cevap süresi, patent sahibine bir savunma hazırlama imkânı tanır. Süre içerisinde cevap verilmemesi, tek başına patentin otomatik olarak hükümsüz hâle gelmesi demek değildir. Ancak patent sahibi, itiraz edenin teknik ve hukuki iddialarına karşı açıklama yapma ve gerekli değişiklikleri sunma imkânını kullanmamış olur. Kurul, dosyadaki bilgi ve belgeler çerçevesinde değerlendirmesini sürdürür.

Buna karşılık SMK m.99/6 kapsamında Kurul tarafından gerekli değişikliklerin yapılması istenmişse iki aylık sürenin farklı bir sonucu vardır: Talep edilen değişikliklerin yapılmaması veya yapılan değişikliklerin kabul edilmemesi hâlinde patentin hükümsüzlüğüne karar verilir.

Dolayısıyla ilk cevap aşamasındaki üç aylık süre ile Kurulun kısmi devam kararı sonrasında doğan iki aylık değişiklik yükümlülüğü ayrı takip edilmelidir.

Patent Sahibi Hangi İtiraz Gerekçelerine Cevap Vermelidir?

Patent sahibinin savunmasının kapsamı, itirazda ileri sürülen hukuki sebeplere göre belirlenir. SMK m.99/1, patentin verilmesine karşı ileri sürülebilecek nedenleri üç temel grupta düzenler. Patent sahibi, savunmasını bu gerekçeler ve bunları destekleyen somut iddialar üzerinden oluşturmalıdır.

1. Patent verilebilirlik şartlarının bulunmadığı iddiası

İtiraz eden, buluşun SMK m.82 ve m.83 kapsamında patent verilebilirlik şartlarını karşılamadığını ileri sürebilir. Patent sahibi bu iddiaya karşı buluşun teknik niteliğini, tekniğin bilinen durumundan ayrıldığı özellikleri ve patentlenebilirlik koşullarının neden sağlandığını açıklamalıdır.

Özellikle yenilik ve buluş basamağına yönelen itirazlarda, sadece buluşun faydalı veya ticari açıdan değerli olduğunu belirtmek yeterli bir teknik savunma oluşturmaz.

Yenilik itirazında, önceki teknik dokümanın istemdeki teknik özellikleri hangi kapsamda açıkladığı araştırılır. Tek bir önceki teknik açıklamanın tüm istem unsurlarını ilgili hukuki ölçüte göre ortaya koyup koymadığı belirleyicidir. Bu değerlendirme için patentte yenilik şartı esas alınmalıdır.

Buluş basamağına ilişkin itirazlarda ise önceki teknik karşısında ilgili teknik alandaki uzman kişinin istem konusu çözüme aşikâr biçimde ulaşıp ulaşamayacağı tartışılır. Salt iki dokümanın aynı teknik sektöre ilişkin olması, bu dokümanlardaki özelliklerin birleştirilmesinin kendiliğinden aşikâr olduğu anlamına gelmez. Konunun hukuki testi patentte buluş basamağı çerçevesinde değerlendirilir.

Patent sahibinin cevabında, önceki teknik dokümanın tarihi ve içeriği ile patent istemlerindeki teknik unsurlar arasındaki ilişkinin somut olarak kurulması gerekir.

2. Buluşun yeterince açıklanmadığı iddiası

SMK m.99/1-b uyarınca, buluşun SMK m.92’nin birinci ila üçüncü fıkralarında aranan düzeyde açıklanmadığı iddiası da patente itiraz sebebidir.

Bu tür itirazlarda temel soru, patent dokümanlarının ilgili teknik alandaki uzman kişinin buluşu uygulayabilmesine elverişli olup olmadığıdır.

Patent sahibi savunmasını hazırlarken şu hususları değerlendirmelidir:

• Tarifnamede teknik problemin ve çözümün anlaşılır biçimde açıklanıp açıklanmadığı,
• İstemlerdeki teknik özelliklerin tarifname tarafından desteklenip desteklenmediği,
• Şekillerin, örneklerin veya teknik açıklamaların buluşun uygulanmasını sağlayıp sağlamadığı,
• İtirazda ileri sürülen eksikliğin gerçekten buluşun uygulanmasını engelleyip engellemediği.

Patent sahibinin sonradan hazırladığı teknik raporlar, mevcut tarifnamenin nasıl anlaşılması gerektiğini açıklamak bakımından yararlı olabilir. Ancak başlangıçta yeterince açıklanmamış bir buluşun eksik teknik içeriğini sonradan yeni bilgi ekleyerek tamamlamak, patentte değişiklik yapılmasına ilişkin sınırlara takılabilir.

Bu nedenle açıklama yetersizliği savunmasında, sonradan üretilen açıklamalar ile başvuru tarihinde mevcut olan teknik açıklamanın birbirinden ayrılması gerekir.

3. Başvurunun ilk hâlinin kapsamının aşıldığı iddiası

SMK m.99/1-c, patent konusunun başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşmasını itiraz gerekçesi olarak kabul eder. Bölünmüş başvurular ve maddede belirtilen diğer özel başvuru durumlarında, ilgili en önceki başvurunun ilk hâli de değerlendirmeye konu olur.

Bu itirazda patent sahibi; verilmiş patentin istemlerinde, tarifnamesinde veya ilgili teknik açıklamalarında yer alan tartışmalı unsurun başlangıçta sunulan belgelerde hangi dayanağa sahip olduğunu göstermelidir.

Örneğin sonradan eklenen bir teknik özellik, ilk başvurunun tarifnamesinde açıkça veya ilgili uzman tarafından doğrudan ve tereddütsüz biçimde anlaşılabilecek şekilde ortaya konulmamışsa kapsam aşımı tartışması doğabilir.

Bu nedenle cevap hazırlanırken başlangıç belgeleri, inceleme aşamasındaki değişiklikler ve patentin verilmiş hâli karşılaştırılmalıdır.

Patent İtirazına Cevap Nasıl Hazırlanır?

Etkin bir cevap, itiraz edenin iddialarını genel ifadelerle reddetmek yerine her itiraz gerekçesini ilgili istem, teknik belge ve hukuki normla karşılaştırmalıdır.

Patent sahibinin sunacağı savunma, dosyanın niteliğine göre aşağıdaki aşamalardan oluşabilir.

İtirazın usul yönünden incelenmesi

Öncelikle itirazın yasal süre içerisinde, gerekli ücret ödenerek ve Yönetmelik m.105’te belirtilen bilgi ve belgelerle yapılıp yapılmadığı incelenir.

Bu kapsamda itirazın hangi patente yöneltildiği, gerekçelerin açıklanıp açıklanmadığı ve iddiaları destekleyen belgelerin sunulup sunulmadığı değerlendirilir.

SMK m.99/2, ücretin süresinde ödenmemesi veya itirazın yönetmelikte belirlenen şartlara uygun yapılmaması hâlinde itirazın yapılmamış sayılacağını öngörür. Böyle bir usul eksikliği mevcutsa patent sahibi savunmasında bu hususu ileri sürebilir.

Ancak savunmanın yalnız usul itirazlarına dayandırılması, teknik iddiaların cevapsız bırakılması riskini doğurabilir. Dosyanın özellikleri gerektiriyorsa usule ilişkin itirazlarla birlikte esasa ilişkin savunmalar da hazırlanmalıdır.

İtiraz dilekçesindeki iddiaların tek tek karşılanması

Patent sahibinin cevabında her iddia bakımından hangi istemin tartışıldığı, itiraz edenin dayandığı teknik bilgi ve bu bilginin patentin korunabilirliğini neden etkileyip etkilemediği açıklanmalıdır.

Örneğin itiraz eden, önceki bir patent dokümanının birinci istemi tümüyle açıkladığını ileri sürüyorsa patent sahibi, ilgili dokümanın hangi teknik unsuru açıklamadığını veya açıklamanın neden aynı teknik çözümü ortaya koymadığını somutlaştırmalıdır.

Bu değerlendirmede patentin istemlerle belirlenen koruma kapsamı esas alınır. Tarifname ve resimler, istemlerin yorumlanmasında kullanılır; ancak istemlerde talep edilmeyen yeni bir koruma alanı oluşturulamaz.

Teknik delillerin seçilmesi

Patente yapılan itirazın içeriğine göre savunmada şu belgeler önem kazanabilir:

• Patentin verilmiş hâlindeki istemler, tarifname ve teknik resimler,
• İlk başvuru belgeleri ve başvuru süresince gerçekleştirilen değişiklikler,
• Araştırma ve inceleme raporları,
• İtirazda gösterilen önceki teknik dokümanlar,
• Dokümanların ilgili tarihlerde kamuya açıklanmış olduğunu veya olmadığını gösteren kayıtlar,
• Teknik unsur karşılaştırma çizelgeleri,
• Gerektiğinde ilgili teknik alandaki uzman görüşleri ve teknik açıklamalar.

Uzman görüşü veya teknik rapor, hukuki değerlendirmeyi destekleyen bir delildir. Patent istemlerinin neyi koruduğu, itiraz gerekçesinin kanuni koşulları ve değişikliklerin kabul edilebilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Cevabın sonuç talebinin açıkça belirtilmesi

Patent sahibi, savunmanın sonunda hangi sonucun istendiğini açık biçimde ortaya koymalıdır. Dosyanın niteliğine göre patentin mevcut hâliyle devamına veya değişikliklerin kabulüyle patentin değiştirilmiş hâliyle devamına karar verilmesi talep edilebilir.

Değişiklikli bir savunma sunuluyorsa hangi istemlerin korunduğu, hangilerinin kaldırıldığı veya daraltıldığı ve yeni metnin hangi teknik açıklamalara dayandığı belirli olmalıdır.

Patentte Değişiklik Talebi ve Hukuki Sınırları

Patent itirazına cevap sürecinin en önemli özelliklerinden biri, patent sahibinin yalnız mevcut metni savunmakla sınırlı olmamasıdır. SMK m.99/4 ve m.103/2 kapsamında patent sahibi, itiraz hakkında nihai karar verilinceye kadar kanuni sınırlar içerisinde patentte değişiklik yapabilir.

Değişiklik imkânı, patentteki bütün teknik özelliklerin serbestçe yeniden düzenlenebileceği anlamına gelmez.

Patent değişikliği koruma kapsamını genişletebilir mi?

Hayır. SMK m.103/2 uyarınca patente itiraz edilmişse patent sahibi, itiraza ilişkin nihai karar verilinceye kadar patentte değişiklik yapabilir; ancak bu değişikliklerle patentin sağladığı koruma kapsamı aşılamaz. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.108/7 de aynı sınırlamayı düzenler.

Bu kural, itiraz sonrasında üçüncü kişilerin aleyhine olacak biçimde patent korumasının genişletilmesini önlemeye yöneliktir.

Değişiklik değerlendirmesinde iki temel sınır birlikte gözetilmelidir:

• Koruma kapsamının genişletilmemesi: Değiştirilen patentin sağladığı koruma, verilmiş patentin koruma alanını aşmamalıdır.
• Başlangıçtaki teknik açıklamaya bağlılık: Değişiklik, ilk başvuruda yer almayan yeni bir teknik konuyu patentin içine sokmamalıdır. Aksi durumda SMK m.99/1-c kapsamında ayrıca kapsam aşımı sorunu doğabilir.

Bir istemin daraltılması, her durumda hukuka uygun veya patentin geçerliliğini kurtarmaya yeterli kabul edilemez. Daraltmanın teknik dayanağı, ortaya çıkan istemin açıklığı ve patentlenebilirlik koşulları ayrıca incelenmelidir.

İstemler nasıl daraltılabilir?

Somut patentin teknik içeriğine göre istem değişikliği, mevcut bir isteme başlangıç belgelerinde açıklanan sınırlayıcı teknik özelliklerin eklenmesi veya belirli istemlerin kaldırılması şeklinde gerçekleştirilebilir.

Örneğin önceki teknik karşısında çok geniş kalan bir bağımsız istemin, ilk başvuruda açıklanmış daha özel bir teknik özellik üzerinden sınırlandırılması düşünülebilir. Bununla birlikte yeni istemin kendi içinde açık, teknik bakımdan anlamlı ve hukuki koşullara uygun olması gerekir.

Patent sahibinin savunma stratejisi yalnız mevcut istemlerin tamamını korumak ya da tamamından vazgeçmek seçenekleriyle sınırlı değildir. Patent dokümanlarının izin verdiği ölçüde korunabilir istem yapısının belirlenmesi, itiraz incelemesinin sonucunu etkileyebilir.

Tarifname ve resimlerde değişiklik yapılabilir mi?

Yönetmelik m.105/5, itiraz üzerine patent sahibinin gerektiğinde tarifname, istem veya resimlerinde değişiklik yapabileceğini düzenler.

Patentte değişiklik yapılması hâlinde değiştirilen metin ile değişikliklerin metin içinde nerelerde yapıldığını açık ve anlaşılır biçimde gösteren sayfalar da Kuruma sunulmalıdır.

Bu yükümlülük, yalnız teknik değişikliğin içeriğiyle ilgili değildir. Kurulun hangi teknik metnin incelenmesini istediğini belirleyebilmesi için önceki ve sonraki metin arasındaki farklılıkların anlaşılabilir olması gerekir.

Bu nedenle değişiklik talebinde:

• Değiştirilmiş metnin eksiksiz hazırlanması,
• Değişen bölümlerin açıkça gösterilmesi,
• İstem numaraları ve atıfların tutarlı hâle getirilmesi,
• Tarifname ve resimlerin istemlerle uyumunun kontrol edilmesi,
• Yeni metnin koruma kapsamını genişletmediğinin değerlendirilmesi

önem taşır.

Ayrıca SMK m.103/3 kapsamındaki imla ve açık maddi hata düzeltmeleri ile patentin teknik koruma kapsamını etkileyen esaslı değişiklikler aynı hukuki işlem olarak görülmemelidir. Yönetmelik m.109’da düzenlenen hata düzeltmeleri, yeni bir teknik koruma konusu oluşturmanın aracı değildir.

Değişiklikle patent korunabilir mi?

Evet, kanuna uygun bir değişiklik patentin korunabilir kısmının devamını sağlayabilir. Ancak bu sonuç otomatik değildir.

Kurul, değiştirilmiş patentin de SMK’ya uygun olup olmadığını inceler. Değişiklik sonrasında yeni istem yapısında yenilik, buluş basamağı, açıklama yeterliliği veya kapsam aşımı sorunu devam ediyorsa patentin değiştirilmiş hâli de kabul edilmeyebilir.

Bu nedenle amaç, yalnız itiraz edenin eleştirdiği ifadeyi kaldırmak değil, teknik ve hukuki yönden korunabilir bir istem yapısı oluşturmaktır.

İtiraza Cevap ve Patent İsteminin Değiştirilmesine Örnek

Varsayımsal olarak bir şirketin, endüstriyel bir filtre cihazına ilişkin patent sahibi olduğunu kabul edelim.

Verilmiş patentin birinci istemi, belirli bir filtre elemanını ve bu elemanı gövdeye sabitleyen bir bağlantı mekanizmasını koruyor olsun. Patent verildikten sonra bir üçüncü kişi, daha eski tarihli teknik dokümanda aynı genel bağlantı mekanizmasının açıklandığını ileri sürerek patente itiraz etsin.

Patent sahibi dosyayı değerlendirdiğinde aşağıdaki durumlarla karşılaşabilir:

1. Önceki teknik doküman, birinci istemdeki genel sabitleme mekanizmasını açıklamaktadır.
2. İlk başvurunun tarifnamesinde ise filtre elemanının özel bir çift kademeli kilitleme düzeniyle sabitlendiği ayrıca açıklanmıştır.
3. Bu özel düzenin önceki teknik belgede yer almadığı belirlenmiştir.

Bu durumda patent sahibi, önceki teknik dokümanın patentin bütün teknik çözümünü ortadan kaldırmadığını savunabilir. Ayrıca ilk başvurudaki açıklamalara dayanan özel kilitleme özelliğinin isteme eklenmesi yoluyla koruma kapsamının daraltılmasını talep etmeyi değerlendirebilir.

Ancak özel kilitleme düzeninin ilk başvuru belgelerinde yeterli dayanağının bulunması ve değiştirilen istemin diğer patentlenebilirlik koşullarını karşılaması gerekir. Özelliğin yalnız önceki dokümanda bulunmaması, tek başına buluş basamağının da mevcut olduğunu kanıtlamaz.

Bu örnek, patentte değişikliğin itirazı bertaraf etmek amacıyla kullanılabileceğini, ancak değişiklik talebinin teknik ve hukuki sınırlar içerisinde kalmasının zorunlu olduğunu göstermektedir.

İtiraz İncelemesi Sonucunda Hangi Kararlar Verilebilir?

SMK m.99/5-7, Kurulun itirazı incelemesi sonucunda patentin mevcut hâliyle veya değiştirilmiş hâliyle devamına ya da hükümsüzlüğüne ilişkin karar verebileceğini düzenler.

Kurulun değerlendirmesi, patent sahibinin cevaplarını, itiraz edenin iddialarını, varsa değişiklik taleplerini ve patentin hukuki koşullara uygunluğunu kapsar.

1. Patentin mevcut hâliyle devamına karar verilmesi

Kurul, patentin itirazlara rağmen Kanun’a uygun olduğunu tespit ederse patentin mevcut hâliyle devamına karar verebilir.

Bu durumda istemlerin değiştirilmesi gerekli görülmeden patentin korunması sürer. Yönetmelik m.105/7 uyarınca nihai karar patent sahibine ve itiraz edene bildirilir ve Bültende yayımlanır.

2. Patentin değiştirilmiş hâliyle devamına karar verilmesi

Patent sahibinin sunduğu değişikliklerin kabul edilmesi veya Kurulun gerekli gördüğü değişikliklerin usulüne uygun gerçekleştirilmesi sonucunda patentin değiştirilmiş hâliyle devamına karar verilebilir.

SMK m.99/7 uyarınca değiştirilmiş patentin metni Bültende yayımlanır.

Bu karar, patentin başlangıçtaki bütün istemlerinin aynı kapsamla korunmaya devam ettiği anlamına gelmez. Bundan sonraki korumanın hangi teknik unsurları kapsadığı, patentin kabul edilen değiştirilmiş hâli esas alınarak değerlendirilmelidir.

3. Kurulun patentin kısmen uygun olduğuna karar vermesi

SMK m.99/6, Kurulun patentin veya değiştirilmiş hâlinin Kanun’a kısmen uygun olduğunu değerlendirmesi hâlini özel olarak düzenler.

Bu durumda Kurul, patentin uygun bulunan kısım itibarıyla devamına karar vererek patent sahibinden gerekli değişiklikleri yapmasını ister.

Patent sahibi, kararın bildirilmesinden itibaren iki ay içinde istenen değişiklikleri yerine getirmelidir. Yönetmelik m.105/6 uyarınca yeniden düzenlenmiş tarifname, istemler ve varsa resimler Kuruma sunulur.

Bu aşamada patent sahibi tarafından değişikliklerin yapılmaması veya sunulan değişikliklerin kabul edilmemesi, patentin hükümsüzlüğüne yol açar.

İdari itiraz aşamasında patentin korunabilir kısmının devam ettirilmesi ile mahkeme tarafından verilen patentin kısmi hükümsüzlüğü kararı birbirinden ayrı hukuki değerlendirmelerdir.

4. Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi

Kurul, patentin veya değiştirilmiş hâlinin SMK’ya uygun olmadığı sonucuna varırsa SMK m.99/5 kapsamında patentin hükümsüzlüğüne karar verebilir.

Bu durumda Kanun’un 139. maddesinde düzenlenen hükümsüzlük sonuçları doğar. İlgili kararın Bültende yayımlanması da Kanun’da öngörülmüştür.

İdari itiraz sonucunda verilen hükümsüzlük kararı ile mahkemede açılan patent hükümsüzlüğü davası aynı usule tabi değildir. Dava yoluyla hükümsüzlüğün sebepleri, tarafları ve yargılama koşulları ayrıca incelenmelidir.

Patent Sahibinin Savunmasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Patent itirazına cevap hazırlanırken yalnız iddiaların sayısı veya belge hacmi belirleyici değildir. Cevabın her teknik ve hukuki iddiayı anlaşılır, denetlenebilir ve ilgili patent metniyle bağlantılı biçimde karşılaması gerekir.

Özellikle aşağıdaki ayrımlar önem taşır:

• İtirazın şekli ile esası: İtirazın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve teknik gerekçelerinin haklılığı ayrı incelenir.
• Patent başvurusu ile verilmiş patent: Başvuru aşamasındaki değişiklik kuralları, verilmiş patente itiraz sürecindeki değişiklik yetkisiyle özdeş değildir.
• Yenilik ile buluş basamağı: Önceki teknik karşısında farklılık bulunması, buluş basamağı şartının kendiliğinden gerçekleştiğini göstermez.
• İstem ile tarifname: Tarifname istemlerin yorumlanmasında kullanılır; ancak istemde talep edilmeyen bir koruma alanı serbestçe eklenemez.
• Teknik savunma ile istem değişikliği: Mevcut metnin korunabilirliğini açıklamak ile patent metnini değiştirmek farklı değerlendirmeler gerektirir.
• İlk cevap ve Kurul sonrası değişiklik: Üç aylık cevap aşaması ile Kurulun kısmi uygunluk kararı sonrasındaki iki aylık değişiklik yükümlülüğü aynı sonuçlara bağlanmamıştır.

Patent sahibi, değişiklik önerisini değerlendirirken yalnız mevcut itirazı aşmayı değil, değişikliğin patentin gelecekteki koruma kapsamı üzerindeki etkisini de dikkate almalıdır.

Özellikle daraltılan istemlerin hangi ticari ürünleri veya teknik uygulamaları kapsamaya devam edeceği, değişiklik kararının ekonomik sonuçları açısından önemlidir. Bununla birlikte ticari önem, patentlenebilirlik ve değişiklik koşullarının yerine geçmez.

İtiraz Kararından Sonra Başka Bir Hukuki Yol Var mıdır?

SMK m.99 kapsamındaki patente itiraz, TÜRKPATENT nezdinde yürütülen idari bir incelemedir. Kurulun bu itiraz sonucunda verdiği kararlar bakımından Yönetmelik m.105/10, SMK m.100 kapsamında yeniden Kuruma itiraz edilemeyeceğini belirtir.

Dolayısıyla patent sahibinin ilk itiraza verdiği cevap ile Kurulun nihai kararına karşı başvurulabilecek yargısal yol birbirinden ayrılmalıdır.

Kurulun nihai kararına karşı yargısal denetim gündeme geldiğinde dava açma süresi, görevli ve yetkili mahkeme, dava konusu karar ve talep sonucu ilgili hükümler çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Bu aşamanın ayrıntıları patent ret kararına itiraz ve YİDK kararının iptali davası kapsamında ele alınmaktadır.

Burada önemli olan, idari savunma aşamasının tamamlanmasıyla bütün hukuki yolların otomatik olarak kapanmadığını; ancak sonraki başvuru yolunun kendi usul ve süre koşullarına tabi olduğunu bilmektir.

Patent İtirazına Cevap Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Patent itirazına cevap vermek zorunlu mudur?

SMK m.99/4, patent sahibine görüş sunma veya patentte değişiklik yapma imkânı tanır. Üç aylık cevap süresi içinde görüş sunulmaması tek başına otomatik hükümsüzlük nedeni değildir. Bununla birlikte cevap verilmemesi, teknik iddiaların savunulması ve gerekli değişikliklerin sunulması imkânının kullanılmaması sonucunu doğurabilir.

2. Patente itiraz edildikten sonra patent istemleri değiştirilebilir mi?

Evet. SMK m.103/2 uyarınca, patente itiraz edilmişse Kurum tarafından itiraza ilişkin nihai karar verilinceye kadar patent sahibi patentte değişiklik yapabilir. Ancak değişikliklerle patentin sağladığı koruma kapsamı genişletilemez ve başlangıçta açıklanmayan yeni teknik konuların eklenmesi hukuki sorun doğurabilir.

3. Patent sahibi itirazı yalnız teknik raporla cevaplayabilir mi?

Teknik rapor savunmayı destekleyebilir; ancak tek başına her uyuşmazlıkta yeterli kabul edilemez. Rapordaki değerlendirmelerin itiraz gerekçeleri, patent istemleri, önceki teknik belgeler ve uygulanacak kanuni şartlarla bağlantılı olması gerekir. Ayrıca gerekli görülen usuli açıklamaların ve sonuç talebinin de sunulması önem taşır.

4. Patent sahibi itiraza cevap verirken yeni bir buluş özelliği ekleyebilir mi?

Başlangıç belgelerinde dayanağı bulunmayan yeni bir teknik özelliğin eklenmesi, kapsam aşımı sorununa neden olabilir. Patent sahibi mevcut teknik açıklamaya dayanan ve koruma alanını genişletmeyen değişiklikleri değerlendirebilir. Bu nedenle önerilen her yeni istem ifadesinin ilk başvuru belgelerindeki dayanağı incelenmelidir.

5. Patent itirazına cevap verilirse patent kesin olarak korunur mu?

Hayır. Patent sahibinin cevap vermesi veya değişiklik sunması, patentin korunacağını garanti etmez. Kurul, itiraz sebepleri ve dosyadaki teknik-hukuki belgeler üzerinden patentin ya da değiştirilmiş hâlinin Kanun’a uygun olup olmadığını değerlendirir.

6. Kurul iki ay içinde değişiklik yapılmasını isterse ne olur?

SMK m.99/6 kapsamında Kurul, patentin kısmen uygun olduğunu belirleyerek gerekli değişiklikleri istediğinde patent sahibi, kararın bildirilmesinden itibaren iki ay içerisinde değişiklikleri yapmalıdır. Değişikliklerin süresinde yapılmaması veya kabul edilmemesi hâlinde patentin hükümsüzlüğüne karar verilir.

7. Faydalı model belgesine karşı da aynı itiraz ve cevap süreci uygulanır mı?

Hayır. Faydalı modelin verilmesinden sonra patentler için SMK m.99’da düzenlenen itiraz usulü işletilemez. Faydalı modelin korunması ve geçerliliğine ilişkin uyuşmazlıklar farklı hükümlere tabidir. Faydalı modelin hukuki niteliği ve koruma koşulları için faydalı model rehberi incelenebilir.

Sonuç

Patent itirazına cevap süreci, verilmiş bir patentin geçerliliğine yönelen itirazlar karşısında patent sahibinin sahip olduğu temel idari savunma imkânıdır. SMK m.99/4 uyarınca patent sahibi, itirazın kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir veya patentte değişiklik yapabilir.

Başarılı bir savunmanın hukuki temeli, itiraz gerekçelerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi, önceki teknik belgelerle istemlerin karşılaştırılması ve varsa değişikliklerin SMK m.103’teki sınırlara uygun hazırlanmasıdır. Patentte yapılan her daraltma geçerliliği otomatik olarak sağlamadığı gibi, teknik itiraza yalnız genel açıklamalarla cevap verilmesi de patentin korunacağı anlamına gelmez.

İtirazın kapsamına ve teknik dosyanın niteliğine göre patentin mevcut hâliyle devamı, değiştirilmiş hâliyle korunması veya hükümsüzlüğü söz konusu olabilir. Bu nedenle patent sahibinin cevap süresini, teknik savunmasını ve olası istem değişikliklerini birlikte değerlendirmesi önemlidir. Patentlerin korunması, itiraz süreçleri ve ilgili hukuki uyuşmazlıklar hakkında patent hukuku alanında hukuki danışmanlık ve temsil kapsamında ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Yazar Avukat Fatih Sefer