Sermaye Piyasası Araçlarının Kripto Varlık Olarak İhracı

Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı, pay, borçlanma aracı veya diğer sermaye piyasası araçlarının MKK’da kayden izlenmek yerine dağıtık defter teknolojisiyle oluşturulup kripto varlık hizmet sağlayıcılarının elektronik ortamında kayden izlenmesidir. Uygulamada “tokenizasyon” veya “menkul kıymet tokeni” olarak anılan bu yöntemin yasal dayanağı, 7518 sayılı Kanunla 2024’te 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn) 13. maddesine eklenen cümlelerdir. Kanun Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) bu konuda esas belirleme yetkisi vermiştir; ancak yetkinin nasıl kullanılacağı ikincil düzenlemeyle belirlenecektir. Bu nedenle bugün bir şirketin pay veya tahvilini token olarak çıkarması, ihraç kurallarının, kayıt sisteminin, saklamanın ve yatırımcı korumasının nasıl işleyeceği sorularını birlikte gündeme getirir.

Bu yazıda sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracının kanuni çerçevesini, ikincil düzenlemenin durumunu, sermaye piyasası aracına özgü hak sağlayan kripto varlıklar ile diğer kripto varlıklar arasındaki ayrımı, ihraç ve kayıt rejimini, saklama ve teminat sorunlarını, izinsiz ihracın cezai sonuçlarını ve yatırımcının hukuki yollarını ele alıyoruz.

Sermaye Piyasası Araçlarının Kripto Varlık Olarak İhracına İlişkin Kanun Metni

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.13/1 (7518 s.K. ile eklenen cümleler)

“Kurul, sermaye piyasası araçlarının bu madde hükümlerine göre kayden ihraç edilerek MKK tarafından izlenmesi yerine, kripto varlık olarak ihracına ve bunların oluşturulup saklandıkları kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından sunulan elektronik ortam nezdinde kayden izlenmesine ilişkin esaslar belirleyebilir. Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı hâlinde; hakların izlenmesi, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi ve devredilmesinde, bunların oluşturulup saklandıkları elektronik ortamdaki kayıtlar esas alınır. Kurul, bu elektronik ortamdaki kayıtlarla MKK sistemi arasında entegrasyon sağlanmasını zorunlu tutabilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir.”

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.35/B/6 (ilk iki cümle)

“Sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağlayan kripto varlıklara ilişkin olarak düzenleyici işlemler tesis etmek, özel ve genel nitelikte kararlar almak ve tedbir ve yaptırım uygulamak konusunda Kurul yetkilidir. Kurul, sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağlayan kripto varlıklar dışında, dağıtık defter teknolojisinin veya benzer bir teknolojik altyapının geliştirilmesi suretiyle oluşturulan, değeri bu teknolojiden ayrıştırılamayan nitelikte olan kripto varlıkların satış ya da dağıtımının, Kanunun sermaye piyasası araçlarıyla ilgili hükümlerine tabi olmaksızın platformlar nezdinde yapılabilmesi konusunda esaslar belirleyebilir.”

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.3/1-bb

“Kripto varlık: Dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıkları,”

Not: Metin, 6362 sayılı Kanunun güncel metninden alınmıştır. m.13/1’e eklenen cümleler, 26.06.2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanunun 2. maddesiyle eklenmiştir. m.35/B/8 ve 10, m.35/C ve m.109 aşağıda ilgili başlıklarda ele alınmıştır.

Geleneksel ihraçlarda sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracı kurumlar aracılık eder; tokenize araçlarda bu rolü kısmen kripto varlık hizmet sağlayıcıları üstlenir. İki rejimin genel çerçevesi için sermaye piyasası hukuku yazımıza bakabilirsiniz.

Tokenizasyon ve Sermaye Piyasası Araçlarının Kripto Varlık Olarak İhracı Nedir?

Türkiye’de sermaye piyasası araçları 2005’ten bu yana kural olarak senede bağlanmadan, elektronik ortamda kayden ihraç edilir ve hak sahipliği Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sisteminde izlenir (SPKn m.13/1, ilk cümle). Tokenizasyon, bu kayıt işlevini merkezî bir kuruluşun veri tabanından çıkarıp dağıtık bir deftere taşır. Pay veya tahvil, bir blokzincir üzerinde oluşturulan dijital bir birim (“token”) ile temsil edilir; tokenin kimin cüzdanında bulunduğu, hak sahipliğini gösterir.

Bu modelin öne sürülen faydaları şunlardır:

  • Takas ve devrin daha hızlı, hatta anlık yapılabilmesi,
  • Payların küçük birimlere bölünerek daha geniş bir yatırımcı kitlesine ulaşılması,
  • Kâr payı veya faiz ödemelerinin akıllı sözleşmelerle otomatikleştirilmesi,
  • Gayrimenkul, fon payı veya özel şirket payı gibi likiditesi düşük varlıkların ikincil piyasada el değiştirebilmesi.

Hukuki açıdan kritik nokta şudur: Token, temsil ettiği hakkın niteliğini değiştirmez. Bir şirket payı token olarak çıkarıldığında da paydır; pay sahibinin genel kurula katılma, kâr payı alma ve bilgi alma hakları Türk Ticaret Kanunu’na göre doğar. Değişen, hakkın hangi kayıt sisteminde izlendiği ve nasıl devredildiğidir. Sermaye piyasası araçlarının türleri ve genel nitelikleri için sermaye piyasası araçları yazımıza bakabilirsiniz.

Sermaye Piyasası Araçlarının Kripto Varlık Olarak İhracında Yasal Çerçeve ve İkincil Düzenlemenin Durumu

7518 sayılı Kanun

26.06.2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanun, 02.07.2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak kripto varlıkları ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını SPKn kapsamına almıştır. Kanun bir yandan kripto varlık, cüzdan, platform ve saklama hizmeti tanımlarını (m.3/1-aa ilâ ee) ve hizmet sağlayıcıların izin rejimini (m.35/B-35/C) getirmiş, öte yandan m.13/1’e sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracına imkân veren cümleleri eklemiştir.

m.13/1’deki yetki üç unsur içerir:

  1. İhraç ve izleme esasları: SPK, sermaye piyasası araçlarının MKK yerine kripto varlık hizmet sağlayıcısının elektronik ortamında izlenmesine ilişkin esasları belirleyebilir.
  2. Kayıtların hukuki değeri: Kripto varlık olarak ihraç edilen araçlarda hakların izlenmesi, üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi ve devrinde bu elektronik ortamdaki kayıtlar esas alınır. Bu kural doğrudan kanundan doğar.
  3. MKK entegrasyonu: SPK, bu kayıtlarla MKK sistemi arasında entegrasyonu zorunlu tutabilir.

Uygulama esaslarının beklenmesi

Kanun hükmü bir yetki normudur: “Kurul … esaslar belirleyebilir” ve “usul ve esaslar Kurul tarafından belirlenir” ifadeleri, sistemin işleyebilmesi için SPK düzenlemesi gerektiğini gösterir. Kamuya açık kaynaklara göre bu yazının hazırlandığı tarih itibarıyla SPK, m.13/1 kapsamında sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracına ilişkin bir tebliğ yayımlamamıştır. 06.09.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’da, sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihraç edilebilmesine ve kayden izlenmesine ilişkin usul ve esasların belirleneceği bir hedef olarak yer almıştır.

Bu durumun pratik sonucu açıktır: İkincil düzenleme yürürlüğe girene kadar bir ihraççının, SPKn m.13/1’e dayanarak payını veya borçlanma aracını kripto varlık olarak ihraç etmesi ve MKK dışında izletmesi mümkün değildir. Bu dönemde “hisse tokeni” veya “tahvil tokeni” adıyla yapılan teklifler, aşağıda açıklanan izinsiz ihraç riskini taşır.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluş ve faaliyet esasları ise ayrı tebliğlerle düzenlenmiştir. Bu kuruluşların izin şartları için kripto varlık hizmet sağlayıcı faaliyet izni yazımıza bakabilirsiniz.

Sermaye Piyasası Aracına Özgü Hak Sağlayan Kripto Varlıklar

İki tür kripto varlık

SPKn m.35/B/6, kripto varlıkları iki gruba ayırır:

ÖzellikSermaye piyasası aracına özgü hak sağlayanlarDeğeri teknolojiden ayrıştırılamayanlar
ÖrnekKâr payı, oy hakkı veya faiz getirisi sağlayan tokenKendi ağının yerel kripto varlığı
SPK yetkisiDüzenleme, karar, tedbir ve yaptırım yetkisiPlatformlarda satış ve dağıtıma ilişkin esas belirleme
Sermaye piyasası aracı hükümleriKural olarak uygulanırSPK esaslarına göre uygulanmayabilir
Bilgilendirme dokümanı sorumluluğuİzahname veya ihraç belgesi rejimiDokümanı imzalayanların müteselsil sorumluluğu (m.35/B/6)

SPKn m.35/B/8 uyarınca, bu iki grup ile platformlarda listeleme esaslarına göre işlem gören kripto varlıklar dışındaki kripto varlıklara SPKn uygulanmaz. Platformlarda listeleme kuralları için kripto varlık listeleme yazımıza bakabilirsiniz.

Nitelendirmenin önemi

Bir tokenin hangi gruba girdiği, adına değil içeriğine göre belirlenir. Token sahibine bir şirketin kârından pay, belirli bir getiri veya yönetime katılma hakkı veriliyorsa, bu token sermaye piyasası aracına özgü hak sağlar. Böyle bir tokenin halka satışı, izahname ve SPK onayı gerektiren bir halka arz niteliği taşıyabilir. Halka arzın kapsamı için halka arz yazımıza bakabilirsiniz.

Yargı kararlarında kripto varlıkların hukuki niteliği konusunda farklı ifadeler kullanıldığı görülmektedir. Bazı ilk derece kararlarında 7518 sayılı Kanunla kripto varlıkların “sermaye piyasası aracı kabul edildiği” belirtilmiştir (İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/410, K. 2025/456, T. 23.06.2025, ilk derece kararı). Kanun ise kripto varlıkları ayrı bir kategori olarak tanımlar ve sermaye piyasası aracı niteliğini yalnızca sermaye piyasası aracına özgü hak sağlayan kripto varlıklar için kabul eder. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği de kripto varlığı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen gayri maddi varlıklar olarak tanımlamaktadır. Danıştay 10. Dairesi bu yönetmeliğe karşı açılan davada, kripto varlıkların ödemelerde kullanılmamasının düzenlendiğini, alım satımlarına yasak getirilmediğini ve yatırım aracı olarak kullanılmaya devam ettiklerini belirtmiştir (Danıştay 10. D., E. 2021/3724, K. 2025/2776, T. 28.05.2025).

Sermaye Piyasası Araçlarının Kripto Varlık Olarak İhracında İhraç Süreci ve İzahname

Kripto varlık olarak ihraç, ihracın kendisini SPKn’nin ihraç rejiminden çıkarmaz. m.13/1 yalnızca kayıt ve izleme sistemini değiştirmeye imkân verir. Dolayısıyla tokenize bir pay veya borçlanma aracının halka arzı için de:

  • İzahname hazırlanması ve SPK tarafından onaylanması gerekir (SPKn m.4/1). İzahnamenin içeriği için izahname yazımıza bakabilirsiniz.
  • Halka arz edilmeksizin satışta ihraç belgesi onayı gerekir. Bu konudaki genel kurallar için halka arz edilmeksizin ihraç yazımıza bakabilirsiniz.
  • Borçlanma araçlarında ihraç limiti, teminat ve borçlanma aracı sahipleri kurulu gibi kurallar geçerliliğini korur. Bu kurallar için borçlanma araçlarının ihracı yazımıza bakabilirsiniz.
  • İhraççı, ihraçtan sonra kamuyu aydınlatma yükümlülüklerine tabidir.

İkincil düzenlemenin cevaplaması beklenen sorular ise teknik niteliktedir: Hangi dağıtık defter altyapılarının kullanılabileceği, akıllı sözleşmenin hangi hakları otomatik olarak icra edebileceği, tokenlerin hangi platformlarda işlem görebileceği, izahnamede teknolojik risklerin nasıl açıklanacağı ve kayıp anahtar, siber saldırı veya akıllı sözleşme hatası durumunda hakların nasıl korunacağı.

İhraççı açısından hazırlık

Tokenize ihraç planlayan bir şirketin, ikincil düzenlemeyi beklerken de yapabileceği hazırlıklar vardır. Esas sözleşmenin pay devri ve pay defteri kayıtları bakımından gözden geçirilmesi, tokenin temsil edeceği hakların açıkça tanımlanması, akıllı sözleşmenin bağımsız bir teknik denetimden geçirilmesi ve hangi kripto varlık hizmet sağlayıcısıyla çalışılacağının belirlenmesi bunların başında gelir. Pilot veya deneme amaçlı yapılar dahi halka açık bir satış içeriyorsa, SPK onayı olmadan yürütülmemelidir. Şirket içi sınırlı bir uygulama ile halka arz arasındaki çizgi, teklifin kimlere ve hangi yöntemle yapıldığına bağlıdır.

Kripto Varlık Olarak İhraç Edilen Araçlarda Kayıt Sistemi: MKK ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları

Kaydın kurucu etkisi

Mevcut sistemde kayden izlenen araçlar üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır (SPKn m.13/5). Pay devirlerinin pay defterine kaydında da MKK kayıtları esas alınır (m.13/6). Kripto varlık olarak ihraç edilen araçlarda ise m.13/1 uyarınca bu işlevi kripto varlık hizmet sağlayıcısının elektronik ortamındaki kayıtlar görür. Bu, dağıtık defterdeki kaydın hak sahipliği bakımından kurucu ve ispat edici bir değer kazanması demektir. Kaydileştirme rejimi ve MKK’nın rolü için sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Kayıt hatası ve sorumluluk

MKK sisteminde MKK ve üyeleri, kayıtların yanlış tutulmasından dolayı hak sahiplerinin uğrayacağı zararlardan kusurları oranında sorumludur (SPKn m.81/5). Kripto varlık hizmet sağlayıcısının kayıtlarında benzer bir hata, örneğin hatalı bir transfer veya akıllı sözleşme arızası olduğunda kimin hangi ölçüde sorumlu olacağı ikincil düzenlemeyle belirginleşecektir. Kanun, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerine karşı sorumluluğunu ortadan kaldıran veya sınırlayan sözleşme şartlarını geçersiz saymıştır (m.35/C/1). MKK sorumluluğunun esasları için MKK sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Entegrasyon

SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcısının kayıtları ile MKK sistemi arasında entegrasyonu zorunlu tutabilir. Entegrasyon, kamuyu aydınlatma, genel kurul katılımı, vergi ve haciz işlemleri gibi MKK altyapısına bağlı süreçlerin tokenize araçlar için de işleyebilmesi bakımından önemlidir. SPKn m.13/7, kayden izlenen araçlara ilişkin tedbir ve haciz taleplerinin münhasıran MKK üyeleri tarafından yerine getirileceğini öngörür; tokenize araçlarda bu yükümlülüğün kim tarafından ve nasıl yerine getirileceği de entegrasyon modeline bağlı olacaktır.

Saklama ve Müşteri Varlıklarının Ayrılığı

SPKn m.35/C/6 uyarınca platform müşterilerine ait kripto varlıkların müşterilerin kendi cüzdanlarında bulundurulması esastır. Müşteri bunu tercih etmezse saklama hizmeti, SPK tarafından yetkilendirilmiş ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından uygun görülen bankalarca veya SPK’nın yetkilendirdiği diğer saklama kuruluşlarınca sunulur. Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar kripto varlık hizmet sağlayıcısının malvarlığından ayrıdır; hizmet sağlayıcının borçları için kamu alacakları için bile haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına girmez (m.35/C/7).

Tokenize sermaye piyasası araçları bakımından bu kurallar özel önem taşır. Bir pay tokeninin kaybı, yalnızca bir kripto varlığın değil, şirketteki ortaklık hakkının fiilen kullanılamaması anlamına gelebilir. Bu nedenle özel anahtarların saklanması, kayıp anahtar hâlinde hakkın yeniden tesisi ve saklayıcının iflasında varlıkların ayrılması ikincil düzenlemenin ana konuları arasında yer alacaktır. Saklama kuruluşlarının yükümlülükleri için kripto varlık saklama hizmeti yazımıza bakabilirsiniz.

Teminat, Rehin ve Haciz

MKK’da kayden izlenen sermaye piyasası araçları üzerindeki teminat sözleşmeleri SPKn m.47’ye tabidir; bu hüküm temerrüt hâlinde ön şart aranmaksızın paraya çevirme ve tasfiye kararlarından etkilenmeme gibi güçlü imkânlar tanır. Kripto varlıkları konu alan rehin sözleşmelerine ise 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu uygulanmaz (SPKn m.35/B/10). Tokenize bir pay veya tahvil üzerinde kurulacak teminatın hangi rejime tabi olacağı, aracın hem sermaye piyasası aracı hem kripto varlık niteliği taşıması nedeniyle ikincil düzenlemede açıklığa kavuşturulması gereken bir konudur. m.47’nin genel rejimi için sermaye piyasası araçları üzerinde teminat, kripto varlıklar üzerindeki rehin için kripto varlık rehni yazılarımıza bakabilirsiniz.

Haciz bakımından da benzer bir belirsizlik vardır. MKK’da izlenen payların haczi MKK üyeleri aracılığıyla yapılır; kripto varlıkların haczi ise hizmet sağlayıcı nezdinde veya cüzdan üzerinde uygulanan farklı yöntemlere dayanır. Kripto varlıkların haczi ve miras yoluyla intikali için kripto varlıkların haczi yazımıza bakabilirsiniz.

Sermaye Piyasası Araçlarının İzinsiz Kripto Varlık Olarak İhracı ve Cezai Sorumluluk

İkincil düzenleme yürürlüğe girmeden veya SPK onayı alınmadan sermaye piyasası aracına özgü hak sağlayan tokenlerin halka satılması birden fazla suç tipini gündeme getirebilir:

  • Usulsüz halka arz: Onaylı izahname yayımlamadan sermaye piyasası araçlarını halka arz edenler ya da onaylı ihraç belgesi olmaksızın satanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır (SPKn m.109/1).
  • İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti: Sermaye piyasasında izinsiz faaliyette bulunanlar aynı cezaya tabidir; bu kişiler aynı zamanda usulsüz halka arz suçunu da işlerse yalnızca bu suçtan ve yarı oranında artırılmış cezaya hükmedilir (m.109/2).
  • İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı: Tokenlerin satışına aracılık eden platform izin almadan faaliyet gösteriyorsa, yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır (m.109/A).

Bu suçların her biri bağımsız olarak değerlendirilir. Bir projenin kendisini “kripto para” olarak tanıtması, sağladığı hakların içeriği sermaye piyasası aracına özgü ise SPKn’nin ihraç hükümlerinden kaçınmasını sağlamaz. İzinsiz kripto platformu faaliyetinin cezai sonuçları için izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, sermaye piyasası suçlarının genel çerçevesi için sermaye piyasası suçları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yatırımcı Koruması ve Yargı Yolu

Bilgilendirme belgelerinden doğan sorumluluk

Tokenize bir sermaye piyasası aracının izahnamesindeki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan zararlar, izahname sorumluluğu rejimine göre tazmin edilir. Sermaye piyasası aracına özgü hak sağlamayan kripto varlıklarda ise SPK’nın belirleyeceği bilgilendirme dokümanını imzalayan gerçek ve tüzel kişiler, bu dokümandaki yanlış, yanıltıcı veya eksik bilgilerden doğan zararlardan müteselsilen sorumludur (m.35/B/6). İzahname sorumluluğunun şartları için izahname sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Yatırımcı tazmin sistemi

SPKn m.35/C/4 uyarınca kripto varlıklar, SPKn m.82’de düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir. Tokenize bir sermaye piyasası aracının, aracı kurum nezdinde saklanan geleneksel bir araç gibi Yatırımcı Tazmin Merkezi korumasından yararlanıp yararlanmayacağı, aracın hangi kuruluş nezdinde saklandığına ve ikincil düzenlemeye bağlı olacaktır. Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin kapsamı için yatırımcı tazmin merkezi yazımıza bakabilirsiniz.

Platform sorumluluğu ve görevli mahkeme

Platformlar ile müşterileri arasındaki ilişkiler ve uyuşmazlıklar genel hükümlere tabidir; platformlara faaliyet izni verilmiş olması işlemlerin kamunun güvencesi altında olduğu anlamına gelmez (m.35/C/4). Uygulamada kripto varlık uyuşmazlıklarında asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu kabul edilmektedir. Bir ilk derece kararında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi’nin kripto varlıkları finansal yatırım aracı olarak nitelendirip uyuşmazlığa bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğuna karar verdiği aktarılmış ve dosya, Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmiştir (İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2026/184, K. 2026/146, T. 02.03.2026, ilk derece kararı). Platformların hukuki sorumluluğu için kripto platformunun sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Yatırımcının kontrol etmesi gerekenler

Bir “hisse tokeni” veya “tahvil tokeni” teklifiyle karşılaşan yatırımcının öncelikle şu soruları sorması gerekir: İhraç için SPK onaylı bir izahname veya ihraç belgesi var mı? Teklifi yapan platform SPK’nın faaliyet izni verdiği kuruluşlar listesinde yer alıyor mu? Token, ihraççı şirkete karşı hangi hakları sağlıyor ve bu haklar hangi kayıt sisteminde izleniyor? Tokenler kimin cüzdanında ve hangi saklama kuruluşunda tutuluyor? Bu soruların herhangi birine açık cevap alınamıyorsa yatırım, hem kayıp hem de hukuki takip zorluğu bakımından yüksek risk taşır. Zarar doğmuşsa, delillerin, işlem kayıtlarının ve yazışmaların erken aşamada korunması sonraki dava ve şikâyet süreçlerinde belirleyici olur.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye’de hisse senedi token olarak çıkarılabilir mi?

SPKn m.13/1 buna yasal dayanak sağlar; ancak SPK’nın usul ve esasları belirlemesi gerekir. Kamuya açık bilgilere göre bu düzenleme henüz yayımlanmamıştır.

Tokenize pay sahibinin hakları farklı mıdır?

Hayır. Token, payın kendisini değil kayıt ve devir yöntemini değiştirir. Pay sahipliği hakları TTK’ya göre doğar.

Tokenize araçlarda hak sahipliği nasıl ispatlanır?

m.13/1 uyarınca hakların izlenmesi, üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi ve devrinde kripto varlık hizmet sağlayıcısının elektronik ortamındaki kayıtlar esas alınır.

Tokenize araçlar MKK’da da görünür mü?

SPK, hizmet sağlayıcı kayıtları ile MKK sistemi arasında entegrasyonu zorunlu tutabilir. Bunun kapsamı ikincil düzenlemeyle belirlenecektir.

Token satışı için izahname gerekir mi?

Token sermaye piyasası aracına özgü haklar sağlıyor ve halka satılıyorsa, kural olarak SPK onaylı izahname gerekir.

Kâr payı vaat eden bir kripto proje izinsiz halka arz sayılabilir mi?

Sağlanan hakların içeriği sermaye piyasası aracına özgü ise, onaylı izahname olmadan halka satış SPKn m.109/1 kapsamında suç oluşturabilir.

Kripto varlıklar sermaye piyasası aracı mıdır?

Kanun kripto varlıkları ayrı tanımlar. Yalnızca sermaye piyasası aracına özgü hak sağlayan kripto varlıklar bu niteliği taşır.

Tokenize araçları kim saklar?

Müşteri kendi cüzdanında tutabilir veya SPK’nın yetkilendirdiği bankalar ve saklama kuruluşları saklama hizmeti verebilir.

Platform iflas ederse tokenlerim ne olur?

Müşteri varlıkları hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrıdır ve iflas masasına girmez (m.35/C/7).

Kripto varlıklar Yatırımcı Tazmin Merkezi kapsamında mı?

Hayır. m.35/C/4 uyarınca kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir.

Tokenize araçlar üzerinde rehin kurulabilir mi?

Kurulabilir; ancak m.47 ile kripto varlık rehnine ilişkin rejimin hangisinin uygulanacağı ikincil düzenlemeyle netleşecektir. Kripto varlık rehnine 6750 sayılı Kanun uygulanmaz.

Kripto varlık uyuşmazlıklarında hangi mahkeme görevlidir?

Uygulamada asliye ticaret mahkemeleri görevli kabul edilmektedir; İstanbul’da finans ihtisas mahkemelerine tevzi edilmektedir.

Sonuç

Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı, Türk hukukunda yasal dayanağı bulunan ancak uygulama esasları henüz tamamlanmamış bir alandır. SPKn m.13/1, SPK’ya MKK dışında bir kayıt sistemine izin verme yetkisi tanımış ve bu sistemdeki kayıtları hak sahipliğinin esası kabul etmiştir. Buna karşılık ihraç kuralları, izahname yükümlülüğü ve yatırımcı koruması bakımından sermaye piyasası aracının niteliği değişmez. İkincil düzenleme beklenirken sermaye piyasası aracına özgü hak sağlayan tokenlerin SPK onayı olmadan halka satılması ciddi cezai ve hukuki riskler doğurur. Yatırımcıların da bir tokenin hangi hakları sağladığını, kimin tarafından saklandığını ve hangi düzenlemeye tabi olduğunu dikkatle incelemesi gerekir.

Tokenize ihraç projelerinin hukuki yapılandırılması, token tekliflerinin sermaye piyasası mevzuatına uygunluğu veya kripto varlık yatırımlarından doğan uyuşmazlıklar konusunda destek almak için bir sermaye piyasası avukatı ile görüşebilirsiniz.

Yazar Avukat Fatih SEFER