SPK’ya karşı tazminat istemi ile SPK kararının iptali aynı dava değildir. İptal davasında kesin ve icrai Kurul işleminin hukuka uygunluğu; tam yargı davasında ise idareye isnat edilen işlem veya eylem, zarar ve uygun illiyet bağı incelenir. İYUK m.12 ve 13’ün başvuru ve süre koşulları birbirinden ayrılmalıdır.
Fon tasfiyesinde 17 Eylül 57/1708 A/6 lehe bir düzenlemedir. 27 Ekim 76/1903’ün ödeme düzeni nedeniyle somut hak kaybı olduğu iddiası ayrı idari iptal tartışması doğurabilir; ancak bu kararın iptali yatırımcıya doğrudan satış bedeli ödenmesi hükmü verdirmez.
Güncellendi: 11 Kasım 2026. Bu yazı SPK 76/1903 sayılı karar ve 7596 sayılı Kanun esas alınarak gözden geçirilmiştir.
Fon yatırımcısının iptal ve tazminat yolları
17 Eylül 2026 tarihli 57/1708 sayılı kararın A/6 hükmü, gerçekleştirilemeyen TEFAS satım talimatlarının karşılığı tutarın fon borcuna tahakkuk ettirilmesini ve elde edilen nakitten öncelikli ödenmesini öngörür. Daha önce doğmuş olabilecek bir satış alacağını ilk kez yaratmaz. Muaccel satış bedelini savunan yatırımcı bakımından bu hüküm iptali istenecek bir engel değil, ileri sürülecek lehe dayanaktır.
Esas idari uyuşmazlık: 17 Eylül grubundaki Tera, Pusula ve Atlas fonlarında, talimatına satış fiyatı uygulanmış, ödeme valörü dolmuş fakat bedeli ödenmemiş yatırımcı için 27 Ekim 2026 tarihli 76/1903 sayılı SPK kararının 6, 7, 8 ve 10. bentleri öncelikle incelenir. Ara ödeme sınırı, sıra, payların iadesinin ertelenmesi ve mahsup kuralları, önceden doğduğu ileri sürülen para alacağını somut olarak etkiliyorsa ilgili kesin, icrai ve ayrılabilir hükme karşı kısmi iptal ve koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenebilir. Kararın her bendi ve her yatırımcı bakımından otomatik iptal nedeni yoktur.
İdari yargıda genel dava açma süresi, özel bir süre bulunmadıkça 60 gündür (İYUK m.7). Başlangıç; işlemin türüne göre geçerli tebliğ veya ilan esas alınarak belirlenir. 27 Ekim 2026 duyurusu başlangıç kabul edildiğinde, 76/1903 sayılı karar bakımından 60 günlük sürenin sonu hafta sonuna rastladığından 28 Aralık 2026 Pazartesi olarak hesaplanır (İYUK m.8). Bu tarih, fonu ne olursa olsun her yatırımcı için değil, o karara karşı dava açmaya ehil ve menfaati ihlal edilen kişiler bakımından geçerlidir.
Kanuni itiraz ve delil: 7596 sayılı Kanun m.3/5, belirli bloke ve gerçekleştirilemeyen emir sahiplerini tasfiyede pay sahibi sayar; m.8 bu düzenlemeyi 17 Eylül’den geçerli kılar. Bu açık kanuni karşı görüş, 22 Ekim tarihli SPK takas açıklamasıyla birlikte ele alınmalıdır. 6362 m.79’a dayalı takas kesinliği savunulabilir, ancak PBLK tek başına tamamlanmış takas veya kesin nakit alacağı ispatı değildir. Banka talimatı, TEFAS gönderim/kabul/eşleşme ve iptal kayıtları, emre uygulanan fiyat, ödeme valörü, MKK SERB/PBLK ve fiilî ödeme ayrı karşılaştırılır. Gerekli kayıtlar mahkemeden istenebilir (İYUK m.20). Kanunun gerçekten davada uygulanacak hükmü yönünden Anayasa m.152 itirazı ayrıca değerlendirilebilir.
16 Kasım ne zaman önem taşır? Yatırımcı doğrudan 17 Eylül tarihli işleme kapatma veya tasfiyeye alma kararının kendisini dava ediyorsa, 17 Eylül ilanı hukuken süre başlatmış kabul edildiğinde 60 günlük hesabın karşılığı 16 Kasım 2026’dır. Bu, 27 Ekim tarihli yeni ödeme kararına karşı açılacak davanın son günü değildir. İYUK m.7/4’ün uygulama işlemi üzerine dava imkânı ise ancak ilgili işlemin düzenleyici niteliği ve somut uygulama koşullarında söz konusu olabilir.
Yargı yolları birbirinden farklıdır: SPK kararının iptali, satış bedelini kendiliğinden tahsil ettirmez. Muaccel alacak ve faiz istemleri, bankanın emri geç iletmesinden kaynaklanan zarar, SPK’nın olası hizmet kusuru, fon lehine geri kazanım ve ceza soruşturmasındaki koruma talepleri ayrı görev, husumet ve ispat koşullarıyla değerlendirilir. 1 milyon TL belirli ara ödemenin üst sınırıdır; nihai alacak tavanı veya ödeme garantisi değildir.
Resmî kaynaklar: SPK 2026 bültenleri; SPK 27 Ekim tasfiye ve ödeme açıklaması; 7596 sayılı Kanun; 2577 sayılı Kanun m.7–8 ve ilgili fonun işlem tarihli izahnamesi/KAP kayıtları.
SPK Tazminat Davası Nedir, Kimden Hangi Zarar İstenir?
SPK, yatırım fonlarının veya portföy yönetim şirketlerinin bütün yatırım zararlarını üstlenen bir sigortacı değildir. Buna karşılık Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 128. maddesi Kurula piyasanın gözetimi ve denetimi, gerekli tedbirlerin alınması ve kamunun doğru bilgilendirilmesi görevlerini verir. Bu görevlerden belirli birinin yerine getirilmediği, bundan doğan zarar ve illiyet bağıyla birlikte ispatlandığında SPK’ya karşı tam yargı davası açılır. İki ayrı iddia vardır: (1) İşlem kusuru: SPK’nın belirli bir tasfiye, emir iptali veya ödeme statüsü kararının doğrudan zarara yol açması. (2) Hizmet kusuru: Tasfiyeden önce bilinen somut bir risk karşısında Kurulun gerekli denetimi veya tedbiri zamanında almaması. İkisi aynı olay zincirinde yer alabilir; ancak dava şartları, zararın tanımı ve ispat unsurları farklıdır ve dilekçede ayrı ayrı kurulur. Davalı idare SPK’dır. Kurul başkanı, üyeleri veya personeline görevle ilgili Kurul kararları ve işlemleri nedeniyle yöneltilen tazminat taleplerinde 6362 m.133/4’teki husumet kuralı uygulanır; dava kişilere değil Kurula karşı açılır. Portföy yönetim şirketi, banka, saklayıcı veya yöneticiye karşı tazminat ise adli yargıda açılan ayrı bir davadır. Tasfiye bankası da sırf görevlendirildiği için fon zararlarından kendi malvarlığıyla sorumlu değildir.
PBLK İptal Davası ile SPK Tam Yargı Davası Birlikte Açılabilir mi?
Açılabilir; ancak önerdiğimiz yol, önce iptal davasını açmak ve tazminat davasını iptal kararından sonra açmaktır. İYUK m.12 üç seçenek tanır:
- Doğrudan tam yargı davası: Zarara yol açan kesin ve icrai işlem belli ve zarar rakamla hesaplanabiliyorsa, işlemin dava süresi içinde doğrudan tazminat istenebilir.
- İptal ve tam yargı davası birlikte: Aynı SPK işleminin hukuka aykırılığı ile bu işlemden doğan belirli zarar aynı davada ileri sürülebilir. Genel bir “SPK denetlemeliydi” iddiası bu bağlantıyı kurmaz.
- Önce iptal, sonra tam yargı: Süresinde açılmış iptal davası karara bağlandıktan sonra, kararın veya kanun yoluna gidilmişse kanun yolu kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılır.
Fon tasfiyesinde doğru seçenek üçüncüsüdür. Fiyatı belirlenmiş, ödeme günü geçmiş ancak bedeli ödenmemiş bir TEFAS satış emrinin (C grubu) sahibi, SPK’nın kendisine uyguladığı statü veya ödeme işlemi satış bedeli alacağını etkisizleştirdiği için 17.09.2026 tarihli, bu yatırımcıya aleyhe ve icrai etkisi bulunan somut SPK hükmüne karşı ilan başlangıcı geçerliyse ihtiyaten ilgili işlemin geçerli başlangıcına göre hesaplanacak 60 günlük son gün tarihini gözeterek kısmi iptal davası açar. Bu davanın dayanakları 17 Eylül 2026 tarihli 57/1708 sayılı kararın yatırımcı lehine A/6 hükmü, 6362 m.79, olay tarihli fon izahnamesi ve emir kayıtlarıdır. A/6 yatırımcı aleyhine bir hüküm olmadığı için iptali istenmez; davada dayanak olarak kullanılır. Tazminat ise satış bedeli ile tasfiyede fiilen alınan tutar arasındaki farktır ve bu fark tasfiye sonuçlanınca belli olur. İptal kararı tebliğ edildiğinde tazminat davası, artık rakamla belli olan bu zarar için açılır. Karşı görüş: SPK’nın 22 Ekim 2026 açıklamasına göre PBLK tek başına tamamlanmış bir takas değildir. 7596 sayılı Kanun’un 3/5. maddesi de 17 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilip gerçekleştirilemeyen, payları bloke edilmiş talimatların sahiplerini tasfiye bakımından pay sahibi sayar. Bu nedenle muaccel alacak ve tazminat iddiası, emre uygulanan fiyat, valör, takas ve sonraki idari işlem kayıtlarıyla kurulur. Davada uygulanacak kanun hükmü için Anayasa m.152 uyarınca itiraz yoluna gidilmesi istenir. Ayrıntılar için 7596 sayılı Kanun’un anayasal incelemesi yazımıza bakabilirsiniz.
İptal davasını kazanmak tazminatı otomatik sağlar mı?
Hayır. İptal kararı işlemin hukuka aykırılığını kesinleştirir ve tazminat davasının en güçlü dayanağıdır; ancak tazminat davasında gerçek zarar, illiyet bağı ve alınan ödemelerin mahsubu ayrıca incelenir. İptal davasının reddedilmesi de m.12 uyarınca sonradan tam yargı davası açılmasını engellemez; ancak esastan verilen ret kararı tazminat iddiasının değerlendirilmesini olumsuz etkiler. Tazminatı iptal davasına eklemek neden riskli? Tazminat tutarı henüz hesaplanamıyorsa, nihai tasfiye bakiyesi dışında somut bir kişisel zarar gösterilemiyorsa veya denetim ihmali iptali istenen işlemden önceki bağımsız olgulara dayanıyorsa, bütün kayıpları aynı dilekçeye eklemek usulden veya esastan ret riski doğurur. Danıştay 10. Dairesi de gerçek zarar belirginleşmeden açılan tazminat davasını reddetmiştir. Bu nedenle iptal davası tek başına açılır; m.13 başvurusunun süresi ise ayrıca takip edilir.
SPK’nın Denetim Kusurunda Neden Önce İdareye Başvurulur? İYUK m.13
Fon portföyünde olağan dışı fiyatlama, ilişkili taraf işlemleri, teminat yetersizliği, temerrüt belirtileri veya eksik kamuyu aydınlatma iddiaları, SPK’nın kriz öncesindeki gözetim ve müdahale görevleri bakımından değerlendirilir. Ancak şüpheli bir işlem veya sonradan ortaya çıkan kayıp, SPK’nın hangi tarihte hangi bilgiye sahip olduğunu ve hangi somut tedbiri ihmal ettiğini kendiliğinden ispatlamaz. Denetim ihmalinden doğan zararda izlenecek usul İYUK m.13’tür. SPK’ya yazılı tazminat başvurusu, idari eylemin ve zararla bağlantısının öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl, her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılır. Başvuru reddedilirse ret cevabının tebliğinden, 30 gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde görev ve yetkisi 6362 m.134, İYUK ve 2575 m.24 çerçevesinde belirlenecek idari yargı merciinde tam yargı davası açılır. Başvurunun son günü: Öğrenme tarihi olarak en güvenli kabul, fonun temerrüdünün KAP’ta açıklandığı tarihtir. Buna göre SPK’ya başvurunun son günü TP2 ve THF için 16 Eylül 2027, DOH ve TLY için 17 Eylül 2027, TMV için 22 Eylül 2027‘dir. Danıştay 13. Dairesi, denetim ihmaline dayanan bir başvuruyu süre aşımı nedeniyle reddeden kararı onamıştır; bu nedenle öğrenme tarihini daha geç kabul ederek süreyi uzatmaya çalışmayın. Önerimiz, başvuruyu tasfiye sonuçlanıp zararınız rakamla belli olduğunda ve her hâlükârda bu tarihlerden önce yapmanızdır. Tasfiye bu tarihlere kadar sonuçlanmazsa, başvuru o güne kadar belli olan zarar üzerinden yapılır ve dava açıldıktan sonra talep İYUK m.16/4 uyarınca artırılır. Başvuru dilekçesi, sıradan bir şikâyetten farklı olarak açık bir zarar ve ödeme talebi içermelidir. İptal davası açmış olmak, İYUK m.13 başvuru süresini durdurmaz. SPK’ya denetim kusurunu şikâyet etmiş olmak da başka bir SPK işlemine karşı işleyen iptal davası süresini korumaz. İYUK m.11’deki işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi başvurusu ise ayrı bir usuldür. m.12 ve m.13 dosyalarında aynı zarar kalemi iki kez talep edilmez.
PBLK ve Fon Tasfiyesinde Hangi Durumda Hangi SPK Davası Açılır?
| Somut durum | İzlenecek yol | Tazminat için gereken |
|---|---|---|
| SPK’nın statü veya ödeme işlemi satış bedeli alacağınızı etkisizleştiriyor | 17 Eylül tarihli 57/1707 ve 57/1708 kararlarının yatırımcıya olumsuz etki eden kesin/icrai bölümlerine karşı doğrudan iptal davasında, geçerli tebliğ veya ilanla başlayan 60 günlük genel süre ayrıca hesaplanır. Muaccel satış bedeli iddiası bakımından 57/1708 A/6 lehe hükümdür; buna rağmen 76/1903’ün bent 6–8 ve 10 hükümleri somut uygulanıyor ve ayrılabiliyorsa 27.10 için koşullu kontrol 28.12.2026’dır. Diğer fon grubu ve ayrı bireysel işlemin süresi ayrıca saptanmalıdır. | Kesin ve icrai işlem, kişisel zarar, doğrudan illiyet |
| Fon krizinden önce denetim, uyarı veya müdahale ihmal edilmiş | İYUK m.13 uyarınca SPK’ya tazminat başvurusu; ret veya 30 günlük sessizlikten itibaren 60 gün içinde tam yargı davası | SPK’nın bildiği risk, yapması gereken somut işlem, önlenebilir zarar |
| PBLK var, emrinize fiyat uygulanmamış | 7596 m.3/5 uyarınca fon pay sahibisiniz; tasfiye payınızın doğru hesaplanmasını takip edin | Satış bedeli belirlenmediğinden muaccel alacak üzerinden tazminat istenmez |
| Banka emri TEFAS’a geç gönderdi veya hiç göndermedi | Bankaya karşı arabuluculuk ve tazminat davası; SPK davası değil | Bankanın kusuru ve emir zamanında iletilseydi oluşacak durum |
| Fon payınız var; nihai tasfiye açığı henüz belli değil | Fon değerinin korunması için SPK’ya ve tasfiye bankasına başvuru; tazminat başvurusu tasfiye sonuçlanınca, m.13 süresi içinde | Gelecekteki tasfiye farkını bugün oluşmuş zararla karıştırmamak |
| İlişkili taraf işlemleriyle fon malvarlığı eksilmiş | 7596 m.3/2, m.5 ve m.6 kapsamında fon lehine geri kazanım; SPK’nın denetim kusuru ispatlanırsa ayrıca m.13 başvurusu | Fon lehine tahsilat kişisel tazminat değildir ve mahsup edilir |
THF, TLY ve DOH’ta fon satış kesimi 13.00‘tür ve TEFAS’ın genel 13.30 valör atlatma saati bunun yerine geçmez. TMV/26 Ekim ikinci grup bakımından önce 2026/75 işleminin fon bazlı kapsamı, KAP/tebliğ/öğrenme tarihi ve menfaat etkisi belirlenmelidir. 25.12.2026 yalnız 26.10.2026 ilanını başlangıç kabul eden genel 60 günlük ihtiyatlı kontroldür; otomatik kesin son gün değildir. Fon türü ve işlem tarihindeki izahname, her dosyada sonucu belirler.
SPK’ya Karşı Tazminat Davası Kazanmak İçin Ne İspatlanmalı?
Hizmet kusuru davasında beş unsur ispatlanır: (1) SPK’nın o tarihte kanundan doğan somut yükümlülüğü, (2) Kurulun bildiği veya bilmesi gereken risk, (3) makul sürede alınmayan ya da eksik alınan belirli tedbir, (4) bundan doğan kişisel ve gerçek zarar, (5) tedbir zamanında alınsaydı zararın doğmayacağını gösteren illiyet bağı. Örneğin portföyde ilişkili bir şirketin karşı taraf olduğu ters repo bulunması tek başına usulsüzlük veya SPK denetim kusuru değildir. Fonun işlem tarihli portföy raporu, repo sözleşmesi, teminatın hukuki ve ekonomik değeri, emsal fiyat, taraflar arasındaki ilişki, vade, gerçekleşen tahsilat ve SPK’nın işlemden ne zaman haberdar olduğu birlikte ortaya konur. Ancak temerrütten hemen önceki günlerde aynı gruptaki aracı kurumla borsa dışında art arda yapılan ve KAP’a bildirilen ters repolar, SPK’nın müdahale ödevinin doğduğu anı tespit etmek için güçlü başlangıç noktalarıdır. Fonun kaybettiği bir varlığın geri kazanılması ile yatırımcının kişisel zararının tazmini ise ayrı taleplerdir. İddia SPK’nın tasfiye öncesi müdahalesine yöneliyorsa, “SPK tasfiye kararı verdi, öyleyse daha önce kusurluydu” önermesi yeterli değildir. Müdahale ödevini doğuran tebliğ, inceleme bulgusu, KAP kaydı veya önceki ihbar tarihleriyle birlikte gösterilir. SPK’nın zamanında uyarı, sınırlama, denetim veya suç duyurusu yoluna gittiği durumlarda kusur ve illiyet iddiası zayıflar; bu nedenle SPK’nın fiilen ne yaptığının zaman çizelgesi davanın merkezindedir.
Mahkemeden ve ilgili kurumlardan hangi kayıtlar istenir?
SPK’nın ilgili fon ve portföy yönetim şirketi hakkındaki denetim, inceleme ve tedbir kayıtlarının uyuşmazlıkla ilgili kısımlarının mahkemece getirtilmesi istenir. Bunlarla birlikte KAP açıklamalarının tarihli sürümleri, fon izahnamesi ve içtüzüğü, dağıtıcı bankanın emir kabul ve TEFAS gönderim kayıtları, Takasbank emir kabul/ret, fiyat ve takas verileri, MKK SERB/PBLK hareketleri, tasfiye kuruluşunun net yatırım, ara ödeme ve mahsup hesapları ile nakit dekontları karşılaştırılır. Gizli idari kayıtlara erişimin sınırlı olması ispat yükünü ortadan kaldırmaz; bu kayıtlar mahkeme eliyle getirtilir. Teknik sınıflandırma için PBLK rehberimize ve takas kesinliği incelememize bakabilirsiniz.
Danıştay SPK Tazminat Davalarında Ne Karar Verdi?
Danıştay içtihadı, SPK’nın her finansal kayıptan sorumlu olmadığını, ancak somut kusur ve illiyet bulunduğunda tazminata hükmedildiğini göstermektedir. Aşağıdaki kararlar 2026 fon tasfiyesi hakkında verilmiş değildir; ancak davanın nasıl kurulacağını gösterir.
| Karar | Yargısal sonuç | Fon davalarına çıkan ders |
|---|---|---|
| Danıştay 13. Daire, 02.12.2005, E.2005/2625, K.2005/5753 | İmar Bankası DİBS uyuşmazlığında SPK ve BDDK’nın hizmet kusuru nedeniyle tazminata hükmedilmiş, sorumluluk kurumlar arasında yarı yarıya paylaştırılmıştır. | Somut denetim kusuru ispatlandığında SPK tazminata mahkûm edilir. |
| Danıştay 10. Daire, 04.12.1997, E.1994/3467, K.1997/5311 | Denetim gecikmesi değerlendirilmiş; banka tasfiyesi bitmediği ve gerçek zarar belirginleşmediği için tazminat reddedilmiştir. | Tasfiye açığına dayalı tazminat, tasfiye sonuçlandıktan sonra istenir. |
| Danıştay 13. Daire, 12.12.2017, E.2011/1333, K.2017/3734 | SPK’nın gerekli denetim ve tedbirleri aldığı kabul edilerek tazminatın reddi onanmıştır. | SPK’nın fiilen aldığı tedbirlerin zaman çizelgesi mutlaka incelenir. |
| Danıştay 13. Daire, 21.05.2024, E.2019/3370, K.2024/2306 | Kaldıraçlı işlem piyasasına ilişkin denetim kusuru iddiasıyla açılan tazminat davasının reddi onanmıştır. | Piyasa zararı ile SPK’nın ihmali arasındaki illiyet bağı ayrıca ispatlanır. |
| Danıştay 13. Daire, 04.03.2024, E.2019/1711, K.2024/1098 | Denetim ihmaline dayanan iddia İYUK m.13 kapsamında ele alınmış; geç başvuru nedeniyle süre aşımından verilen ret onanmıştır. | m.13 başvurusu, temerrüt tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılır. |
| Danıştay 13. Daire, 23.03.2021, E.2021/999, K.2021/1026 | SPK işlemleriyle bağlantılı tazminat uyuşmazlığında yetkili mahkemenin Ankara İdare Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir. | SPK’ya karşı tazminat davası işlemin türüne göre görevli ve yetkili idari yargı merciinde açılır. |
Bu kararlar SPK’ya karşı tazminat davasının mümkün olduğunu; ancak davayı ayakta tutanın somut zarar ve kusur delili olduğunu ortaya koyar. Eski banka ve kaldıraçlı işlem dosyalarının sonuçları yeni fon tasfiyelerine doğrudan taşınamaz; her dosya kendi delilleriyle kurulur.
SPK Tam Yargı Davasında Hangi Zarar ve Faiz Talep Edilebilir?
Önce üç parasal hesap birbirinden ayrılır. Birinci hesap: 7596 sayılı Kanun kapsamında net yatırım, endeks, fon payı, ara ve nihai tasfiye ödemeleri ile mahsuplar. İkinci hesap: Muaccel satış bedeli ve temerrüt faizi; bu alacak fona karşı ileri sürülür. Üçüncü hesap: SPK’nın belirli bir hukuka aykırı işleminden veya hizmet kusurundan kaynaklandığı gösterilen kişisel zarar; SPK’dan istenen tazminat yalnızca bu hesaptır. 7596 m.5–6 kapsamındaki fon lehine geri kazanım ise bu üçünden ayrı bir malvarlığı hareketidir. Zararın gerçekleştiği tarih mutlaka belirlenir. Ekrandaki son fon değeri ile tasfiye sonunda oluşan fark, SPK’nın kendiliğinden ödeyeceği bir zarar değildir. Buna karşılık bir idari işlem nedeniyle tasfiye sonucu beklenmeden kesinleşmiş ayrı bir malvarlığı kaybı oluşmuşsa, bu kayıp ayrıca talep edilir. Ara ödemeler, geri kazanım tahsilatları ve banka veya portföy yönetim şirketinden alınan tazminatlar mükerrer tahsilata yol açmayacak şekilde mahsup edilir. Talep tutarı ve faiz başlangıcı dava dilekçesinde gerekçelendirilir. İYUK m.16/4, tam yargı davalarında dilekçedeki miktarın karardan önce harcı ödenerek bir defaya mahsus artırılmasına imkân verir; ancak bu imkân, başlangıçta hiç ileri sürülmemiş bir zarar kalemini veya süresi kaçırılmış bir talebi geçerli kılmaz. Faiz olarak 3095 sayılı Kanun uyarınca kanuni faiz istenir; faizin başlangıcı, İYUK m.13 başvurusunda SPK’ya başvuru tarihi, İYUK m.12 kapsamındaki tam yargı davasında ise dava tarihidir.
SPK Tazminat Davasında Farklı İşlem ve Başvuru Süreleri
| İşlem veya başvuru | Koşullu 60 günlük hesap / süre | Açıklama |
|---|---|---|
| 17.09.2026 tarihli 57/1707–57/1708 işlemlerine karşı iptal davası | 60 gün; hangi ilanın/tebliğin süreyi başlattığı somut olayda belirlenir | Kararların ilanını izleyen günden başlayan 60 günlük süre (İYUK m.7); Ankara İdare Mahkemesi |
| 27.10.2026 tarihli 76/1903 kararına karşı iptal davası | 28.12.2026 (yalnız 27.10 ilan başlangıç varsayımıyla) | 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı Kurul işlemi için 28.12.2026, ilanı başlangıç sayan genel 60 günlük süreye göre ihtiyatlı kontrol tarihidir. Kesin/icrai ve ayrılabilir düzenlemenin menfaat etkisi, tebliğ/öğrenme, özel usul ve görevlilik ayrıca incelenir; 17 Eylül işleminin süresiyle aynı sayılmaz. |
| İYUK m.12 uyarınca işlemden doğan zarar için tam yargı davası | İptal kararının tebliğinden itibaren 60 gün | Kanun yoluna gidilmişse kanun yolu kararının tebliğinden itibaren; zarar aynı işlemden kaynaklanmalıdır |
| İYUK m.13 uyarınca denetim ihmali için SPK’ya başvuru | 16.09.2027 (TP2, THF), 17.09.2027 (DOH, TLY), 22.09.2027 (TMV) | Temerrüdün KAP’ta açıklandığı tarihten itibaren bir yıl; her hâlde eylemden itibaren beş yıl |
| İYUK m.13 başvurusunun reddi veya cevapsız kalması | Ret cevabının tebliğinden veya 30 günlük cevap süresinin bitiminden itibaren 60 gün | 30 gün idarenin cevap süresi, 60 gün dava açma süresidir |
28.09.2026 ve 22.10.2026 SPK açıklamaları somut idari işlemin anlamında dikkate alınır; tek başlarına her yatırımcı için ayrı, kesin/icrai iptal davası konusu sayılmazlar. 17 Eylül veya 27 Ekim kararlarına zorunlu olarak aynı davada eklenmeleri gerekmez; İYUK m.5 ve m.7/4 koşulları ile her işlemin süre başlangıcı ayrı denetlenir. Size ayrıca tebliğ edilen bireysel bir işlem varsa, ona karşı süre tebliğden itibaren 60 gündür ve dava, dayanağı olan düzenleyici işlemle birlikte açılır (İYUK m.7/4). SPK’ya şikâyet göndermek dava süresini durdurmaz. Yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemesidir. 6362 m.134 SPK kararlarına karşı idari yargı yolunu düzenler; yetki ise İYUK m.32 ve m.36’ya göre belirlenir. 6362 m.117/1 Kurulun merkezini İstanbul olarak gösterse de, geçici m.7/5 uyarınca taşınma işlemleri tamamlanıncaya kadar Kurulun merkezi Ankara’dır. Danıştay 13. Dairesi de E.2021/999, K.2021/1026 sayılı kararında SPK işlemleriyle bağlantılı hizmet kusuru tazminatı için Ankara İdare Mahkemesini yetkili saymıştır. 7596 m.5/4’te TMSF’nin tahsil ve takip işlemlerine karşı öngörülen İstanbul idare mahkemelerinin yetkisi, sorumlu tutulan kişilerin açacağı davalara ilişkindir; yatırımcının SPK’ya karşı açacağı tazminat davasına uygulanmaz.
SPK’ya Karşı Tam Yargı Davasında İlk 7 ve 30 Gün Ne Yapılmalı?
İlk 7 gün: Hakkı koruyan kayıt ve işlemler
- Dağıtıcı bankaya: Satış emrinin bankaya kabul ve TEFAS’a iletim tarihi ve saati, emir kimliği, ret veya iptal kaydı, işlem fiyatı ve valör kayıtları için yazılı başvuru yapılır; işlem ve ses kayıtlarının saklanması talep edilir.
- Tasfiye kuruluşuna: MKK SERB/PBLK mutabakatı, SPK 57/1708 A/6 uyarınca yapılan borç tahakkuku, net yatırım, ödeme ve mahsup hesabı ile tasfiyedeki ödeme sırasına ilişkin belgeler istenir.
- SPK’ya: Size uygulanan kesin ve icrai işlemin ne olduğu ve gerekçesi yazılı olarak sorulur.
- 17.09.2026 tarihli işlem ile 27.10.2026 tarihli 76/1903 bağımsız işlemlerdir; ilk ve ikinci işlem için İYUK m.7–8 kapsamındaki 60 günlük süreler, ayrı ve hukuken geçerli başlangıçlara göre hesaplanır. 76/1903 yönünden kesin/icrai, ayrılabilir bent ve davacı menfaati ayrıca saptanır; ikisinin aynı dilekçeyle açılması otomatik şart değildir.
İlk 30 gün: Dosyayı ayrı taleplerle kurmak
Fon kodu, olay tarihli izahname, MKK ve Takasbank kayıtları, 7596’nın kapsamı, SPK’nın fiili denetim kronolojisi, bilinen somut risk, önlenebilir zarar ve tasfiye ödemeleri aynı zaman çizelgesine yerleştirilir. Ardından idari işlemden doğan zarar ile denetim ihmalinden doğan zarar ayrı dosyalara ayrılır. Denetim ihmali için SPK’ya yapılacak İYUK m.13 başvurusu, tasfiye sonuçlanıp zarar rakamla belli olduğunda ve en geç fonunuzun temerrüt tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılır; başvuru reddedilir veya 30 gün cevapsız kalırsa 60 gün içinde dava açılır. Yapılacaklar: ilgili işlemin geçerli başlangıcına göre hesaplanacak 60 günlük son gün’a kadar iptal davası, kayıtların korunması, denetim kusuru için süresinde ve somut SPK başvurusu, kişisel zarar hesabı. Yapılmayacaklar: Bütün fon zararını SPK’ya yüklemek, tek bir PBLK ekranını muaccel nakit alacağı saymak, nihai tasfiye açığını bilmeden kesin bir bedel istemek, m.12 ve m.13 sürelerini birbirine karıştırmak. Bekletilecek olan: Kayıtlar olmadan kusur ve illiyeti kurulamayan tazminat davaları; ancak süreleri koruyan dava ve başvurular ile belge talepleri asla ertelenmez. Bu çalışmanın amacı, tazminat davasının açılabilirliğini belgeye dayalı olarak belirlemektir; SPK’dan anaparanın veya belirli bir tutarın tahsil edileceği taahhüt edilemez. Hukuki temsilin kapsamı, avukatlık ücreti, noter ve yargılama giderleri vekâlet sözleşmesinde ayrıca belirlenir.
SPK Tazminat Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
SPK tam yargı davası ile PBLK iptal davası aynı mı?
Hayır. İptal davası hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılmasını, tam yargı davası işlem veya eylemden doğan zararın tazminini amaçlar. 17 Eylül tarihli SPK kararının doğrudan iptali isteniyorsa, kesin ve icrai işlem, somut menfaat ve İYUK m.7–8 uyarınca geçerli süre başlangıcı belirlenerek genel 60 günlük süre gözetilmelidir. Eksik teknik kayıtlar gerektiğinde İYUK m.20 yoluyla getirtilmelidir.
SPK’ya karşı tazminat davası için iptal davasını kazanmak şart mı?
Hayır. İYUK m.12 doğrudan tam yargı davası açılmasına da izin verir. Ancak fon tasfiyesinde zarar tasfiye sonuçlanınca belli olacağından, önce iptal davasının açılmasını, tazminatın iptal kararından sonra istenmesini öneririz.
Denetim kusuru davasını PBLK iptal davasıyla birlikte açarsam SPK’ya ön başvuru gereksiz olur mu?
Hayır. Denetim ihmali iddiası İYUK m.13 kapsamındadır ve SPK’ya ön başvuru şarttır. Açılmış bir iptal davası bu şartı ortadan kaldırmaz; başvuruyu fonunuzun temerrüt tarihinden itibaren bir yıl içinde yapın.
Fon henüz tasfiye edilmedi. SPK tazminat davası açılabilir mi?
Tasfiye açığına dayalı tazminat için hayır; Danıştay, gerçek zarar belirginleşmeden açılan tazminat davasını reddetmektedir. Bu nedenle şimdi iptal davası açılır ve süreler korunur; tazminat, tasfiye sonuçlanınca istenir. Tasfiyeden bağımsız ve bugün kesinleşmiş bir kişisel zarar varsa, o zarar için hemen başvurulabilir.
SPK’ya başvuruma cevap gelmezse kaç gün sonra dava açabilirim?
İYUK m.13 kapsamındaki başvurunuza 30 gün içinde cevap verilmezse başvurunuz reddedilmiş sayılır; bu tarihten itibaren 60 gün içinde görev ve yetkisi 6362 m.134, İYUK ve 2575 m.24 çerçevesinde belirlenecek idari yargı merciinde dava açarsınız. Sıradan bir şikâyet dilekçesi bu sonucu doğurmaz; başvuruda açık bir tazminat talebi bulunmalıdır.
PBLK’da bloke payı olan herkes aynı tutarda tazminat alır mı?
Hayır. Emrin türü, emre fiyat uygulanıp uygulanmadığı, ödeme günü, alınan ödemeler, fonun tasfiye ve mahsup hesabı ve SPK’ya bağlanan kusur ve illiyet herkes için farklıdır. PBLK tek başına tamamlanmış takas veya kesin alacak kanıtı değildir.
Banka ve portföy yönetim şirketine karşı dava da SPK tam yargı davasına eklenebilir mi?
Hayır. Banka ve portföy yönetim şirketine karşı tazminat adli yargıda, SPK’ya karşı hizmet kusuru tazminatı idari yargıda görülür. Bankaya ve portföy yönetim şirketine karşı önce arabuluculuğa başvurulur; anlaşma olmazsa gerçek kişi yatırımcı tüketici mahkemesinde, şirket yatırımcı asliye ticaret mahkemesinde dava açar.
Tasfiyeden ara ödeme alırsam SPK tazminatı isteyebilir miyim?
Evet. Ara ödeme tazminat hakkınızdan feragat anlamına gelmez; ancak aynı zarar için iki kez ödeme yapılmaz ve ara ve nihai ödemeler ile başka kurumlardan alınan tazminatlar zarar hesabından düşülür. Ödeme karşılığında size sunulan ibra veya sulh belgesini imzalamadan önce inceletin.
Fon Bazında İlgili Hukuki İncelemeler
Fon türü, tasfiye tarihi ve alım-satım valörü farklı olduğundan tazminat hesabı tek bir şablonla yapılamaz. Fon bazındaki incelemelerimiz: TP2 para piyasası fonu, THF hisse senedi yoğun fon, TLY serbest fon, DOH hisse senedi serbest fon ve TMV serbest fon. Başvurunun kapsamını belirlemek için 7596 sayılı Kanun şerhi ile SPK kararlarına karşı yargı yolu yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.
Mevzuat ve Yargı Kararları
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, özellikle m.2, 7, 11–13, 16/4, 27, 32 ve 36.
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, özellikle m.52–56, 79, 117, 128, 133/4, 134 ve geçici m.7; SPK görev ve yetkiler açıklaması.
- 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, özellikle m.1, 3–6 ve 8.
- SPK, 27 Ekim 2026, 76/1903 sayılı karar ve ödeme açıklaması; SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenleri.
- Danıştay 13. Daire, 21.05.2024, E.2019/3370, K.2024/2306 (SPK denetim kusuru tazminatının reddinin onanması).
- Danıştay 13. Daire, 02.12.2005, E.2005/2625, K.2005/5753 (İmar Bankası DİBS, hizmet kusuru nedeniyle tazminat); 12.12.2017, E.2011/1333, K.2017/3734 (denetim tedbirleri alındığı için ret).
- Danıştay 10. Daire, 04.12.1997, E.1994/3467, K.1997/5311 (gerçek zararın belirginleşmemesi); Danıştay 13. Daire, 04.03.2024, E.2019/1711, K.2024/1098 (denetim kusurunda m.13 ve süre aşımı).
- Danıştay 13. Daire, 23.03.2021, E.2021/999, K.2021/1026 (SPK ile bağlantılı tazminat uyuşmazlığında Ankara yetkisi).
Güncelleme: 6 Kasım 2026. Bu makale genel hukuki bilgilendirme niteliğindedir. Yatırımcının dava yolu, hak sahipliği, zararı ve süreleri somut belgelere göre belirlenir; dava kazanma veya tahsilat garantisi verilmez.
İYUK m.12 ve m.13: SPK İptal Davası ile Tam Yargı Davasının Ayrı Ön Şartları
İdari işlemden doğan zarar — İYUK m.12: Kesin/icrai SPK işlemine karşı somut olayın özelliklerine ve maddede öngörülen süre/bağlantı şartlarına göre yalnız iptal davası, doğrudan tam yargı davası, birlikte iptal ve tam yargı yahut iptal davası sonrasında tam yargı davası seçenekleri değerlendirilebilir. “Önce mutlaka iptal, sonra her durumda karar tebliğinden itibaren 60 gün içinde tazminat” tek usul kuralı değildir. Ayrı açma, birlikte açma ve idari başvuru ihtimalleri işlemin niteliği ve özel süreler üzerinden belirlenir.
İdari eylem/hizmet kusuru — İYUK m.13: Düzenleme ya da denetim kusurundan kaynaklandığı iddia edilen somut idari eylemde idareye ön başvuru, zararın ve sorumluluğun öğrenilme tarihi, ret veya cevapsızlık sonrası dava koşulları ile eylem–işlem ayrımı ayrıca incelenmelidir. SPK’nın işleminin hukuka aykırılığı her fon kaybının doğrudan tazminini ispatlamaz. İspat için SPK’nın belirli ödevi, ihlal edilen davranış, gerçek zarar ve uygun illiyet gerekir.
Dava konusu ve talep: İdari iptal davası fon satış bedelinin tahsil davası değildir. 27.10.2026 tarihli 76/1903 sayılı kararın özellikle 6, 7, 8 ve 10. bentleri yönünden ancak (i) hükmün kesin ve icrai nitelikte olması, (ii) davacının somut menfaatinin etkilenmesi, (iii) hükmün diğer düzenlemelerden ayrılabilir olması ve (iv) hukuka aykırılığın somutlaştırılması hâlinde kısmi iptal ve gerekçelendirilmiş İYUK m.27 yürütmenin durdurulması istemi değerlendirilebilir. 57/1708 A/6’nın lehe fon borcu ve öncelik hükmü genel iptal hedefi yapılmaz. Statü tartışmasının asıl kanuni dayanağı 7596 m.3/5’tir: kanuna karşı yatırımcı doğrudan idari iptal davası açamaz; Anayasa m.152 itirazı ancak görülmekte olan davada uygulanacak kanun hükmü bakımından ileri sürülür. Görev/yetki (İYUK, 6362 m.134 ve gerektiğinde 2575 sayılı Kanun) ayrıca belirlenir.
İşleme göre dava süresi: 17.09.2026 tarihli 57/1707–57/1708; 30.09.2026 tarihli 64/1770–1775; Hedef bakımından 15.10.2026 tarihli/16.10.2026 ilanlı 70/1821; 26.10.2026 tarihli ayrı tasfiye; 27.10.2026 tarihli 76/1903 ve varsa bireysel ödeme/ret işlemi ayrı ayrı incelenir. 17 Eylül ve 27 Ekim tarihli işlemler için 60 günlük genel dava süresi, ilgili işlemin geçerli ilan/bildirimine bağlı olarak ayrı hesaplanır; herkese uygulanacak kesin son günler değildir. İYUK m.7–8, gerekiyorsa m.11, özel görev/süre düzeni ve tebliğ/öğrenme belgesi kontrol edilir. Genel şikâyet, dava süresini kendiliğinden durdurmaz.
Hasım ve zarar hesabı: Tasfiye bankasının fon adına işlem yapması, SPK’nın tüm özel hukuk satış borçlarının borçlusu olduğu anlamına gelmez. PYŞ, banka, saklayıcı, yönetici veya denetçinin ayrı özel hukuk sorumluluğu; görev, dava şartı arabuluculuk ve zamanaşımı açısından bağımsız değerlendirilir. 7596 m.5–6 ile fon lehine geri kazanım, yatırımcının şahsi tam yargı tazminatı değildir. K-026/K-045/K-056 hizmet kusuru–yargı yolu değerlendirmesine, K-112 kamu yetkisine bağlı belirli işlemde görevli yargıya yalnız kendi gerçek sonuçları ölçüsünde kıyas sağlar.
11 Kasım 2026 güncellemesinin resmî dayanakları
Resmî mevzuat: 7596 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 27.10.2026); 6362 sayılı Kanun m.52–56, 77–79, 85–86, 104–115, 134; 2577 sayılı Kanun m.2, 5, 7–8, 11–13, 20, 27; 20.07.2026 tarihli TEFAS Uygulama Esasları m.12, 16, 21–24. Konuyla ilgili SPK bültenleri: 2026/60, 61, 62, 67, 70, 71, 74, 75, 76, 77 ve gerektiğinde 79 (her biri yalnız ilgili hüküm ve sayfası yönünden). SPK 22.10.2026 PBLK/takas kesinliği açıklaması. Bültenin yayımlanmış metni, imzalı Kurul karar dosyası veya inceleme raporu değildir.