Reklam Sloganları: Sloganların Marka Olarak Tescili ve Ret Nedenleri

Sloganların marka olarak tescili mümkündür; ancak bir reklam cümlesinin dikkat çekici, akılda kalıcı veya uzun süredir kullanılıyor olması tek başına yeterli değildir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.4 ve m.5 uyarınca sloganın, başvuru kapsamındaki mal veya hizmetler bakımından tüketiciye yalnızca övgü ya da tanıtım mesajı vermekle kalmayıp belirli bir ticari kaynağı da gösterebilmesi gerekir. Doğrudan özellik bildiren, herkesçe kullanılan veya sıradan reklam vaadinden ibaret ifadeler ret riski taşır; başlangıçta ayırt edici olmayan bazı sloganlar ise kanuni koşullarla kullanım sonucu ayırt edicilik kazanabilir.

Slogan Marka Olabilir mi? Hukuki Dayanak

Bir slogan, bir veya birden fazla sözcükten oluşan ifade olarak marka başvurusuna konu edilebilir. SMK m.4, sözcükleri ve sicilde açık ve kesin gösterilebilen diğer işaretleri marka olabilecek işaretler arasında sayar. Kanun, sloganlar için ayrı bir marka türü veya zorunlu bir kelime sayısı öngörmez. Belirleyici olan, sloganın ilgili mal veya hizmetleri başka işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırma kapasitesidir. İşaret türleri ve sicilde gösterim şartlarının genel çerçevesi marka olabilecek işaretler başlıklı incelemenin konusudur.

Dolayısıyla “slogan olduğu için tescil edilemez” veya “reklamda kullanıldığı için mutlaka tescil edilir” biçimindeki iki genelleme de yanlıştır. Sloganın aynı zamanda bir reklam işlevi görmesi, markasal işlevi yerine getirmesine engel değildir. Ancak reklam işlevinin varlığı, kaynak gösterme işlevinin bulunduğunu kendiliğinden kanıtlamaz.

Reklam Mesajı ile Marka İşlevi Arasındaki Sınır

Reklam cümlesi tüketiciyi ürünün kalitesine, fiyatına, kullanım kolaylığına veya belirli bir yaşam tarzına ikna etmeye çalışır. Marka ise tüketicinin karşısındaki mal veya hizmeti belirli bir işletmeye yahut ekonomik bakımdan bağlantılı bir kaynağa bağlamasına yarar. Slogan her iki işlevi birlikte görebilir; tescil denetiminde aranacak ilave nokta, tüketicinin ifadeyi yalnızca genel bir pazarlama sözü olarak değil, ilgili işletmenin ayırt edici işareti olarak da algılamasıdır.

Örneğin tek başına “Hızlı ve Güvenilir Hizmet” ifadesi, birçok hizmet sağlayıcısının kendisi için ileri sürebileceği olağan bir nitelik vaadidir. Buna karşılık sözcüklerin beklenmedik biçimde bir araya getirildiği, ürün özelliğini doğrudan tarif etmeyen ve ilgili kitlede işletmesel kaynak çağrışımı oluşturabilen özgün bir ifade, marka olma kapasitesi taşıyabilir. Burada özgünlük, mutlaka edebî eser düzeyinde yaratıcılık veya daha önce hiç duyulmamış sözcükler bulunması anlamına gelmez.

Karşılaştırmalı hukukta da benzer işlev ayrımı yapılır. Avrupa Birliği Fikrî Mülkiyet Ofisinin sloganların ayırt ediciliğine ilişkin kılavuzu, sloganlara diğer işaretlerden daha ağır bir hukuki ölçüt uygulanmaması gerektiğini; tüketicinin yalnızca promosyon mesajı gördüğü ifadeler ile aynı zamanda ticari kaynak algıladığı ifadelerin ayrılmasını esas alır. Bu kaynak Türk hukukunun yerine geçen bir norm değil, SMK m.4–5 açısından karşılaştırmalı bir değerlendirme aracıdır.

Sloganlarda Ayırt Edicilik Nasıl İncelenir?

Ayırt edicilik, sloganın kendi başına güzel veya etkileyici olmasından ziyade, tescil talep edilen mal ve hizmetler karşısında nasıl algılandığıyla ilgilidir. Aynı cümle bir ürün grubunda sıradan bir özellik açıklaması, başka bir ürün grubunda ise doğrudan tanımlayıcı olmayan ve işletmeye işaret etmeye elverişli bir ibare olabilir. İnceleme şu sorular üzerinden somutlaşır:

• İlgili tüketici kimdir? Slogan günlük tüketim ürünlerine mi, uzmanlık gerektiren hizmetlere mi yöneliktir? Hedef kitlenin bilgisi ve dikkat düzeyi değerlendirilir.
• İlk algı nedir? Tüketici ifadeyi bir işletmenin işareti olarak mı, yoksa “en iyi kalite”, “uygun fiyat” gibi herhangi bir satıcının söyleyebileceği mesaj olarak mı görür?
• Slogan doğrudan özellik bildiriyor mu? Malın kalitesini, amacını, üretim biçimini veya hizmetin sonucunu ek zihinsel çaba gerektirmeksizin anlatıyor olabilir.
• İfade alışılmış mı? Sektörün kullandığı klişe kalıplar, yaygın deyimler ve standart müşteri memnuniyeti vaatleri ayırt ediciliği zayıflatır.
• İfade birden fazla anlama veya çağrışıma açık mı? Kelime oyunu, beklenmedik sözcük dizimi veya yorum gerektiren bir çağrışım ayırt ediciliği destekleyebilir; fakat bunlar tek başlarına zorunlu koşul değildir.
• Başvurunun bütünü nasıl görünür? Salt kelime sloganı ile belirgin bir logo veya başka ayırt edici unsur içeren kompozisyon aynı kapsamda değerlendirilmez.

Bu ölçütler mekanik bir puanlama listesi değildir. Kısa veya uzun olması, ünlem işareti taşıması, kafiyeli olması ya da kolay hatırlanması tek başına sonucu belirlemez. Önemli olan, ilgili tüketici kitlesinin ifade ile işletmesel kaynak arasında bağ kurabilmesidir. SMK m.5 kapsamındaki mutlak ret nedenlerinin genel sistemi ayrı incelemede açıklanmıştır.

Tanımlayıcı, Övücü ve Yaygın Sloganların Ret Riski

Ayırt Edici Niteliğin Bulunmaması: SMK m.5/1-b

Bir slogan, mal veya hizmeti açıkça tarif etmese bile tüketicinin gözünde yalnızca sıradan bir reklam teşviki olarak kalıyorsa ayırt edicilikten yoksun sayılabilir. “Sizin için çalışıyoruz”, “Daima daha iyisi” veya “Mutluluğunuz önceliğimiz” gibi kalıplar bakımından risk bu noktada doğar. Bunlar tek başlarına gerçek bir başvurunun reddedileceğine ilişkin kesin hükümler değil, değerlendirme mantığını gösteren varsayımsal örneklerdir.

Doğrudan Tanımlama: SMK m.5/1-c

Sloganın esas unsuru, ilgili mal veya hizmetin türünü, niteliğini, kalitesini, amacını ya da diğer özelliklerini doğrudan bildiriyorsa tanımlayıcılık engeli gündeme gelir. Örneğin hızlı teslimat hizmetleri için “Aynı Gün Kapında” ifadesi öncelikle sunulan hizmetin zamanına veya biçimine ilişkin bilgi verir. Aynı ibarenin bütünüyle farklı mal veya hizmetler yönünden taşıdığı anlam ise yeniden incelenmelidir; bir sınıftaki ret gerekçesi her sınıfa otomatik taşınamaz.

Ticarette Yaygın Kullanım: SMK m.5/1-d

Bir sloganın ticaret alanında herkes tarafından kullanılan ortak bir ifade olması da engel doğurabilir. Sektörün olağan reklam dilinde yerleşik hâle gelen kelime birleşimlerinin tek bir kişinin tekelinde tutulmaması, bu hükmün işlevlerinden biridir. Sözlükler, sektörel kataloglar, önceki reklam örnekleri ve rakiplerin kullanım kayıtları bu değerlendirmede önem taşır.

Bu üç neden birbirine yakın görünse de özdeş değildir: m.5/1-b tüketicinin kaynak gösterme algısının yokluğuna; m.5/1-c mal veya hizmet özelliklerinin doğrudan belirtilmesine; m.5/1-d ise ticaretteki ortak kullanıma odaklanır. Ayrıca gerçeğe aykırı nesnel bir kalite veya kaynak iddiası içeren işarette m.5/1-f’deki yanıltıcılık engeli de somut olayın şartlarına göre gündeme gelebilir. Bu başlık, reklamdaki her abartılı övgünün kendiliğinden yanıltıcı olduğu anlamına gelmez.

Varsayımsal Slogan Örnekleri: Sonucu Ne Değiştirir?

Aşağıdaki örnekler açıklama amaçlıdır; belirli bir sloganın sicildeki durumunu, gerçek bir başvurunun sonucunu veya üçüncü kişilere ait hakları göstermez.

Örneklerdeki fark, şiirsellik derecesi değil mal veya hizmetle kurulan anlam ilişkisidir. Bir ibarenin çağrışımlı olması tescile yardımcı olabilir; aynı kelimelerin sektörün ortak reklam diline yerleşmiş bulunması veya önceki bir hakla çatışması sonucu değiştirebilir.

Kullanım Sonucu Ayırt Edicilik Kazanılması ve İspatı

SMK m.5/2’ye göre başvuru tarihinden önce kullanılan ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanan marka, m.5/1-b, c ve d gerekçeleriyle reddedilemez. Bu düzenleme sloganlar açısından önemlidir: ilk bakışta sıradan bir reklam ifadesi, zaman içinde ilgili tüketici kitlesi tarafından belirli bir işletmeyle özdeşleştirilmiş olabilir.

Ancak bir slogana uzun süre reklam bütçesi ayrılması ile sloganın marka olarak algılandığının ispatı farklı şeylerdir. Reklamın çok kişiye ulaşması ifadeyi tanınır kılabilir; bu tanınırlığın tescil istenen mal veya hizmetlerin ticari kaynağını göstermeye dönüştüğünün ayrıca ortaya konması gerekir. Dahası, SMK m.5/2 bakımından belirleyici kesit başvuru öncesindeki kullanımdır. Sonraki reklam başarıları kendiliğinden geçmişe etkili bir başvuru hakkı yaratmaz.

İspat değerlendirmesinde tarihleri ve Türkiye’deki ilgili tüketici çevresini somutlaştıran şu veriler birlikte kullanılabilir:

• Sloganın hangi tarihten beri, hangi mal veya hizmetlerle bağlantılı ve hangi biçimde kullanıldığını gösteren reklam, ambalaj, katalog ve internet arşivleri.
• Sloganla ilişkili kampanyaların erişimi, süresi, coğrafi dağılımı ve harcama kayıtları; varsa ilgili satış ve pazar verileri.
• Markadan bağımsız sorulduğunda tüketicinin sloganı hangi işletmeyle ilişkilendirdiğini araştıran, yöntemi ve örneklemi denetlenebilir pazar araştırmaları.
• Sloganın basın ve ticari çevrelerde bir işletmenin ayırt edici işareti olarak anıldığına ilişkin tarihli kayıtlar.

Yalnızca slogana ilişkin faturalar veya reklam görüntüleri, tüketicinin marka algısını tek başına ispatlamak zorunda değildir; bütün delillerin ilgili tarih, mal ve hizmetler ile tüketici çevresine bağlanması gerekir. SMK m.25/4, tescilden sonraki hükümsüzlük ihtilaflarında kullanımla kazanılan ayırt ediciliğe ilişkin ayrı bir zaman kesiti öngörür. Bu iki rejimin ayrıntıları kullanım sonucu ayırt edicilik kazanılması ve ispatı başlıklı incelemede ele alınır.

Slogan Kelime Markası mı, Şekil Markası mı Olmalı?

Slogan yalnızca yazı dizisi olarak başvurulduğunda koruma istenen unsur sözcüklerin oluşturduğu işarettir. Aynı cümle belirli tipografi, renk, çizim veya ayırt edici logo eşliğinde sunulduğunda ise değerlendirme, sicilde gösterilen kompozisyonun bütünü üzerinden yapılır. Başvuruyu şekil unsurlarıyla güçlendirmek, ayırt edici olmayan sözcükler üzerinde bağımsız ve sınırsız bir tekel elde edildiği anlamına gelmez.

Örneğin sıradan bir hizmet vaadi, özgün grafik düzenlemesi sayesinde bütün olarak ayırt edici görülebilir. Bunun sonucunda sağlanacak korumanın kapsamı da o bütünsel işaretin tüketicide bıraktığı izlenime bağlıdır. Rakibin aynı sıradan ifadeyi farklı bir markanın altında açıklayıcı amaçla kullanmasının her durumda yasaklanabileceği söylenemez. Slogan ve logo ilişkisi burada markanın tescil kapsamıyla sınırlı olarak ele alınır; logonun telif hakkı bakımından korunması ayrı bir konudur (logo üzerindeki telif hakkı ve marka tescili çatışması).

SMK m.11 uyarınca marka örneği ve tescilin istendiği mal veya hizmetlerin listesi başvuruda belirtilir. Slogan, piyasada gerçekten kullanılacağı mallar veya hizmetler bakımından değerlendirilmelidir. Bir ifadenin 35. sınıftaki bazı hizmetler için sıradan olması, aynı sonucun bütün diğer sınıflar için de geçerli olduğunu göstermez; sınıf numarası tek başına benzerlik ya da ayırt edicilik incelemesinin yerini tutmaz. Mal ve hizmet listesinin oluşturulması konusunda Nice sınıflandırması ve marka sınıfı seçimi yol gösterici olabilir.

Başvurunun yapılışı, marka örneğinin değiştirilmesinin sınırları ve yayım süreçleri marka başvuru süreci incelemesinin konusudur. E14 bakımından kritik seçim, sözcüklerin tek başına mı yoksa görsel kompozisyonla birlikte mi ayırt edici olduğu ve sicilde hangi işaretin korunmasının istendiğidir.

Önceki Markalarla Çatışma ve Benzerlik Araştırması

Bir sloganın SMK m.5 yönünden ayırt edici olması, önceki haklarla çatışmayacağı anlamına gelmez. Önceden tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir marka ya da slogan ile işaret ve mal veya hizmet yakınlığı nedeniyle karıştırılma ihtimali bulunuyorsa SMK m.6/1 uyarınca itiraz üzerine ret söz konusu olabilir. Aynı veya benzer ifadelerin başka sektörlerde varlığı ise ne tek başına mutlak engeldir ne de otomatik güvence sağlar.

Başvuru öncesinde yalnızca kelimelerin birebir eşleşmesi değil; anlam, ses, yazım, sözcük sırası, baskın unsurlar, önceki markaların kapsamı ve ilgili tüketicilerin işletmeler arasında ekonomik bağ kurma ihtimali araştırılmalıdır. Bu değerlendirme için tescil öncesi benzerlik araştırması ile karıştırılma ihtimali incelemesi konuları birbirini tamamlar.

Önceki hakkı bulunan kişi, yayım aşamasında marka başvurusuna itiraz yoluna gidebilir. Başvuru sahibinin daha önceki sloganı bilerek sahiplenmesi veya başkasının emeğinden yararlanma amacı taşıması iddiası varsa, sırf benzerlikten farklı olarak kötü niyetli marka başvurusu da somut delillerle tartışılabilir. Öte yandan, sloganın daha önce reklamda kullanılmış olması tek başına başvuru sahibine tescilli marka hakkı vermez; koşulların oluştuğu hâllerde tescilsiz önceki kullanımdan doğan haklar ayrıca incelenir.

Slogan Başvurusu Reddedilirse Hangi Yollar İzlenir?

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), başvuruyu şekli incelemenin ardından SMK m.5’teki mutlak ret nedenleri bakımından resen değerlendirir. Sloganın olağan reklam sözü veya doğrudan tanımlayıcı ibare olduğu gerekçesiyle ret verildiğinde tartışmanın odağı, kararın hangi mal ve hizmetler için, hangi tüketici algısına ve hangi bentlere dayanarak verildiğidir. Ret bazı mal veya hizmetlerle sınırlı olabilir.

SMK m.20 uyarınca Kurumun ilgili kararından zarar gören taraf, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerekçeli olarak Kurum nezdinde karara itiraz edebilir; süre içinde öngörülen ücret ve usul koşullarının karşılanması gerekir. Ret gerekçesine göre, başvurudaki işaretin tanımlayıcı bulunamayacağına ilişkin değerlendirmeler veya kanuni şartlar çerçevesinde başvuru öncesi kazanılmış ayırt ediciliği gösteren deliller ileri sürülebilir. Bu işlem yolunun ayrıntıları marka reddine itiraz yazısındadır.

Kurulun nihai kararının yargısal denetiminde SMK m.156/2 uyarınca Ankara Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi yetkilidir. Dava süresi ve usulünün ayrıca değerlendirilmesi gerekir; bu aşamanın çerçevesi YİDK kararının iptali davası başlığında açıklanmıştır. Üçüncü kişinin yayıma itirazına karşı başvuru sahibinin savunması ise farklı bir işlem olup marka itirazına cevap kapsamında ele alınır.

Yargıtay Kararlarında Slogan Markalarının Tescili ve Kullanımı

Yargıtay kararları, aynı “slogan” adı altında farklı hukuki meselelerin ortaya çıkabileceğini gösterir: başlangıçtaki ayırt edicilik, kullanım sonucu kazanılmış ayırt edicilik ve tescilli sloganın üçüncü kişilerce kullanılması ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Sıradan Övgü Sloganının Tescilinin Reddedilmesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01.10.2025 tarihli, E. 2025/1198, K. 2025/5852 sayılı kararında “süper ekip süper hizmet süper sonuç” ibaresinin tesciline yönelik uyuşmazlık incelenmiştir. İlk derece mahkemesi, söz konusu ifadenin hizmet sektöründe herkes tarafından kullanılabilecek olağan bir slogan olduğu gerekçesiyle başvurunun reddini hukuka uygun bulmuştur. Bölge adliye mahkemesi bu değerlendirmeyi yerinde görmüş; Yargıtay da kararı onamıştır. Başvuru sahibinin İngilizce karşılığının başka ülkede tescilli olduğunu ileri sürmesi, Türkçe ifadenin Türkiye’deki ayırt edicilik sorununu ortadan kaldırmamıştır. Karar, övgü cümlesinin yalnızca slogan olarak benimsenmesinin veya yabancı ülkede tescilli olmasının Türkiye’de otomatik tescil hakkı yaratmadığını somutlaştırır.

Sloganın Kullanımla Ayırt Edicilik Kazanması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.12.2018 tarihli, E. 2017/2145, K. 2018/7706 sayılı kararında ise şekille birlikte sunulmuş sloganın yoğun reklam kullanımı ve hatırlanma araştırmalarıyla ilişkilendirildiği bir dosya söz konusudur. İlk derece mahkemesi, bütünsel işaretin marka olma vasfını ve sloganın kullanım sonucu ayırt edicilik kazandığını kabul ederek Kurum kararını iptal etmiş; bu sonuç istinaf ve temyiz incelemelerinde korunmuştur. Karar mülga 556 sayılı KHK dönemine ilişkindir; bugünkü başvurularda esas norm SMK m.5/2’dir. Bu örnek, kullanım delillerinin sırf reklamın varlığına değil tüketicinin işletmesel kaynak algısına bağlanmasının önemini gösterir.

Tescilli Sloganın Her Reklam Kullanımı İhlal Sayılmaz

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13.06.2024 tarihli, E. 2023/1518, K. 2024/5009 sayılı kararında “Kalabalıkta Kaybolma!” ibaresinden doğan hakka dayanılarak bir başka okulun reklamlarındaki benzer ifadeler nedeniyle tecavüz ve tazminat talep edilmiştir. Somut olayda, ibarenin eğitim sektöründe küçük öğrenci gruplarını anlatan tanımlayıcı reklam dili içinde kullanılması, davalının kendi okul adıyla birlikte sunumu ve karıştırılma ihtimalinin bulunmaması dikkate alınarak dava reddedilmiş; Yargıtay ret sonucunu onamıştır. Böylece tescilin mevcut olması ile her benzer tanıtım cümlesini yasaklayabilmek arasında doğrudan eşitlik bulunmadığı görülmektedir.

Bu kararlar birbirine aykırı değildir. İlkinde başvuru aşamasındaki ayırt edicilik, ikincisinde önceki kullanımın kazandırdığı kaynak gösterme kapasitesi, üçüncüsünde ise mevcut tescilin somut bir reklam kullanımına karşı ileri sürülmesinin sınırı incelenmiştir.

Slogan Tescil Edildikten Sonra Koruma Nereye Kadar Uzanır?

SMK m.7 uyarınca tescil, hak sahibine sicildeki işaret ve mal veya hizmetler bakımından münhasır hak sağlar. Ancak bu hak, sloganın geçtiği her cümle veya tüketicinin gördüğü her reklama mutlak müdahale yetkisi değildir. Değerlendirmede işaretin ve ilgili mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olup olmadığı, karıştırılma ihtimali, kullanıma konu bağlam ve gerektiğinde tanınmış marka koşulları araştırılır. Marka hakkının kapsamı ile tecavüz sayılan fiillerin genel çerçevesi farklı incelemelerde ayrıntılandırılmıştır.

Özellikle SMK m.7/5-b, üçüncü kişilerin dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde mal veya hizmetlerinin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına ve diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunabilmesini korur. Dolayısıyla başkasına ait tescilli bir slogandaki günlük sözcüklerin yalnızca tasvir amacıyla, kaynak bağlantısı yaratmadan kullanılması her durumda ihlal değildir. Bununla birlikte, sloganın bağımsız marka gibi öne çıkarılması veya tescilli işaretle karıştırılacak biçimde kullanılması farklı sonuç doğurabilir. Bu savunmanın sınırları marka hukukunda dürüst kullanım yazısının konusudur.

Marka sahibi bir sloganı tescil ettirip tamamen kullanımdan çekerse, beş yıllık kullanım yükümlülüğü de önem kazanır. Reklamlarda sloganın geçmesi, her olayda tescilli mal veya hizmetler yönünden ciddi markasal kullanımın ispatlandığı anlamına gelmez. Öte yandan tescilin başlangıçtan itibaren ayırt edicilik şartını taşımadığı iddiası, koşulları varsa marka hükümsüzlüğü kapsamında değerlendirilebilir; kullanmama nedeniyle iptal ile aynı hukuki sebep değildir. İhlal mevcutsa başvurulabilecek taleplerin usulü ise marka hakkına tecavüz davası yazısında ele alınır.

Sloganın bir reklam metni içinde kullanılması ayrıca telif hukuku bakımından otomatik eser koruması doğurmaz. Söz konusu metnin veya reklam çalışmasının eser niteliği ayrı koşullara bağlıdır; genel bağlam için reklam ve grafik tasarım ürünlerinde telif hakkı değerlendirmesine başvurulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Her reklam sloganı marka olarak tescil edilebilir mi?

Hayır. Sloganlar marka olmaya elverişli işaretlerdir; fakat ilgili mal veya hizmetler bakımından ayırt ediciliğin bulunması ve diğer tescil engellerinin oluşmaması gerekir. Yalnızca sıradan övgü veya doğrudan özellik açıklaması içeren ifadeler reddedilebilir.

Kısa bir cümle veya birkaç kelimelik slogan tescil edilebilir mi?

Evet. SMK sloganlar için asgari ya da azami kelime sayısı koymaz. Bir kelime dizisinin kısalığı, kafiyeli olması veya ünlem işareti içermesi tescil sonucunu tek başına belirlemez.

Sloganın yıllardır reklamda kullanılması tescil için yeterli midir?

Tek başına yeterli değildir. SMK m.5/2 kapsamında başvuru öncesindeki kullanımın, ilgili mal veya hizmetler bakımından tüketiciye sloganı belirli bir işletmenin ayırt edici işareti olarak benimsettiği ortaya konmalıdır.

Yurt dışında tescil edilmiş bir slogan Türkiye’de de tescil edilir mi?

Yabancı tescil Türkiye’de otomatik tescil sağlamaz. Türkiye’deki ilgili tüketici algısı, başvuru kapsamı ve SMK m.4–6 koşulları ayrıca incelenir. Yargıtayın 01.10.2025 tarihli, E. 2025/1198 sayılı kararında da yabancı tescil iddiası tek başına yeterli görülmemiştir.

Slogan şirket adıyla birlikte kullanılıyorsa marka olamaz mı?

Hayır. Bir sloganın işletmenin ana markasıyla birlikte kullanılması, kendi başına kaynak gösterme işlevi kazanmasını imkânsız kılmaz; ancak kullanım delilleri, tüketicinin sloganı bağımsız biçimde nasıl algıladığını gösterebilmelidir. Tescilli kompozisyonun bütünsel koruması ile slogan sözcüklerinin bağımsız korunması da farklıdır.

Tescilli sloganın kelimelerini başka bir işletme reklamında kullanabilir mi?

Somut kullanıma bağlıdır. Sözcüklerin açıklayıcı ve dürüst biçimde kullanılması ile tescilli slogana markasal olarak yanaşılması aynı değildir. İşaret, ilgili mal veya hizmetler, tüketici algısı, karıştırılma ihtimali ve SMK m.7/5 istisnası birlikte değerlendirilir.

Slogan başvurusu ayırt edici değil diye reddedilirse itiraz süresi nedir?

SMK m.20 uyarınca Kurumun kararına karşı bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde gerekçeli itiraz öngörülür. İtirazın uygun ücret ve usul şartlarıyla yapılması gerekir; Kurulun nihai kararından sonra yargısal başvuru ayrı kurallara tabidir.

Sonuç

Sloganların marka olarak tescilinde temel eşik, ifadenin reklam değeri ile marka olarak kaynak gösterme kapasitesinin birbirinden ayrılmasıdır. Sıradan tanıtım veya övgü mesajları, özellikleri doğrudan anlatan ifadeler ve ticaret alanındaki ortak sözler ret riski taşır. Buna karşılık reklam niteliği de bulunan bir slogan, ilgili tüketici nezdinde bağımsız ayırt edicilik gösterebildiğinde veya SMK m.5/2’nin koşulları çerçevesinde bunu kullanım yoluyla kazandığında tescil edilebilir. Başvuru kapsamı, önceki haklar ve sunulacak deliller somut olarak değerlendirilmelidir.

Slogan başvurusunun veya tescilli slogan üzerindeki uyuşmazlığın hukuki değerlendirilmesinde marka tescili ve marka hakkının korunmasına ilişkin hukuki hizmetler kapsamında destek alınabilir.

Yazar Avukat Fatih Sefer