Borçlanma araçlarının ihracı, bir şirketin tahvil, finansman bonosu veya benzeri borçlanma aracı niteliğindeki sermaye piyasası araçlarını SPK’nın onayladığı ihraç tavanı içinde yatırımcılara satarak borç para toplamasıdır. Yatırımcı, aldığı borçlanma aracıyla şirketin ortağı değil alacaklısı olur. Şirket, vadesinde anaparayı ve faizi (kupon) ödemeyi taahhüt eder. İhraç limiti 6362 sayılı Kanun m.31 uyarınca SPK tarafından belirlenir, ihraç yetkisi esas sözleşmeyle yönetim kuruluna devredilebilir ve ödeme yapılmazsa MKK’nın düzenlediği belge icra takibinde güçlü bir delil işlevi görür. 2025 sonu ve 2026 başında bazı şirketlerin finansman bonosu ödemelerini yapamaması, bu alandaki yatırımcı haklarını yeniden gündeme getirdi.
Bu yazıda borçlanma araçlarının türlerini, ihraç limitini ve ihraç sürecini, halka arz ile nitelikli yatırımcıya satış arasındaki farkı, ihraççının ve aracı kurumun yükümlülüklerini, temerrüt hâlinde yatırımcının başvurabileceği icra ve dava yollarını ve 2026 gelişmelerini kararlarla anlatıyoruz.
Güncellik notu (23.10.2026): Ocak 2026’da konkordato sürecindeki bir kimya şirketi ve finansal yeniden yapılandırma sürecindeki bir otomotiv kiralama şirketi, ihraç ettikleri finansman bonolarının vadesinde ödenmeyeceğini KAP’ta açıkladı. Bu bonoları portföyünde tutan bazı fonlar yüzde 100’e varan karşılık ayırdı. Eylül 2026’da tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının portföyündeki özel sektör borçlanma araçlarının akıbeti de ayrıca tartışılmaktadır.
Borçlanma Araçlarının İhracı İçin Kanun Metni
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.31
“(1) İhraççıların ihraç edebilecekleri borçlanma aracı niteliğindeki sermaye piyasası araçlarının toplam tutarı, Kurulca belirlenecek limiti geçemez. Kurul, ihracın, ihraç edilen borçlanma aracının ve ihraççıların niteliğine göre farklı limitler belirleyebilir.
(2) 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklı kalmak ve 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 51 inci maddesi ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen limitler hariç olmak üzere diğer kanunlarda belirlenen ihraç limitleri uygulanmaz.
(3) Borçlanma aracı niteliğindeki sermaye piyasası aracı ihraç yetkisi, esas sözleşme ile yönetim kuruluna süreli veya süresiz olarak devredilebilir.
(4) (Ek:17/7/2019-7186/27 md.) İhraççıların borçlanma araçlarına ilişkin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle, MKK tarafından düzenlenip hak sahiplerine verilen belge 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 68 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen belgelerden sayılır.”
Not: Kanun metni 6362 sayılı Kanun’un güncel konsolide metninden alınmıştır. İhracın ayrıntıları Borçlanma Araçları Tebliği’nde (VII-128.8) düzenlenmiştir. Tebliğ’in güncel resmî metni bu yazı hazırlanırken birebir doğrulanamadığından Tebliğ hükümleri alıntı yapılmadan, mahkeme kararlarındaki aktarımlar ve ikincil kaynaklar esas alınarak özetlenmiştir.
Bu hüküm dört temel kural koyar: Borçlanma aracı ihracının üst sınırını SPK belirler, diğer kanunlardaki limitler kural olarak uygulanmaz, ihraç yetkisi yönetim kuruluna bırakılabilir ve ödeme yapılmazsa MKK belgesi itirazın kaldırılmasında kullanılabilecek nitelikte bir belgedir. Borçlanma araçlarının satışına aracılık eden kuruluşların genel konumu için aracı kurum nedir yazımıza, bütün mevzuat çerçevesi için sermaye piyasası hukuku sayfamıza bakılabilir.
Borçlanma Aracı Türleri ve Hukuki Niteliği
Borçlanma aracı, ihraççının yatırımcıya belirli bir vadede anapara ve faiz ödemeyi taahhüt ettiği sermaye piyasası aracıdır. Sermaye piyasası araçlarının genel sınıflandırması için sermaye piyasası araçları yazımıza bakılabilir. Uygulamada en sık karşılaşılan türler şunlardır:
- Finansman bonosu: Vadesi 365 günden kısa olan, genellikle iskontolu olarak satılan kısa vadeli borçlanma aracı.
- Tahvil: Vadesi 365 günden uzun olan, çoğunlukla belirli aralıklarla kupon ödemeli borçlanma aracı.
- Paya dönüştürülebilir ve değiştirilebilir tahviller: Yatırımcıya, alacağını ihraççının veya başka bir şirketin paylarına çevirme hakkı veren tahviller.
- Teminatlı borçlanma araçları: Belirli varlıklarla teminat altına alınmış ve teminatın bir teminat yöneticisi tarafından yönetildiği araçlar.
Kira sertifikası ve yurt dışı ihraçlar
Faizsiz finansman ilkelerine göre çıkarılan kira sertifikaları ekonomik olarak borçlanma aracına benzese de ayrı bir tebliğe tabidir ve bir varlık kiralama şirketi tarafından ihraç edilir. Bu araçlarda yatırımcıya yapılacak ödemeler, dayanak varlıklardan elde edilen gelirlerden karşılanır. Bu yazıda anlatılan ihraç limiti ve temerrüt kuralları kira sertifikalarına doğrudan uygulanmayabilir. Yurt dışında yapılan ihraçlarda ise ikincil kaynaklara göre her tertip için ayrı ihraç belgesi onayı aranmaz, ihraççı satıştan önce SPK’ya bildirimde bulunur ve ihraç bilgilerini satıştan sonra kısa süre içinde MKK’ya iletir. Yurt dışı ihraçlar çoğunlukla yabancı hukuka tabi olduğundan, yatırımcının hak arama yolu da ihraç belgesindeki hukuk seçimi ve yetki şartına göre belirlenir.
Yatırımcı alacaklıdır
Borçlanma aracı alan yatırımcı, ihraççının adi alacaklısıdır. Bir mahkeme kararında yer verilen bilirkişi raporunda bu durum, “Özel sektör finansman bonosu satın alan gerçek kişiler, bonoyu satan şirketin adi alacaklısı niteliğindedirler” şeklinde ifade edilmiş ve ihraççının ödeme yapmaması hâlinde genel hükümler olan İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir (İstanbul 16. ATM, E. 2018/910, K. 2019/1072, T. 03.12.2019). Bu, teminatsız bir borçlanma aracında yatırımcının ihraççının mal varlığı üzerinde özel bir önceliğe sahip olmadığı anlamına gelir. İhraççı iflas ederse yatırımcı diğer adi alacaklılarla birlikte sıraya girer.
Kaydi niteliği
Borçlanma araçları fiziki senet olarak basılmaz. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde kaydi olarak ihraç edilir ve hak sahipliği MKK kayıtlarıyla ispat edilir. Kaydileştirme sisteminin işleyişi için sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesi yazımıza bakılabilir.
Borçlanma Araçlarının İhracında İhraç Limiti ve İhraç Tavanı
Borçlanma araçlarının ihracı sınırsız değildir. m.31/1 uyarınca ihraççının ihraç edebileceği toplam tutar SPK’nın belirleyeceği limiti geçemez. SPK, ihracın, aracın ve ihraççının niteliğine göre farklı limitler belirleyebilir. Bu limit, ihraççının özkaynaklarına ve finansal tablolarına göre hesaplanır.
Limitin hesaplanması
İkincil kaynaklarda aktarılan bilgilere göre limitin hesaplanmasında başvuru tarihine göre farklı dönemlerin finansal tabloları esas alınır. Yılın ilk aylarında son yıllık veya önceki yılın altı aylık ara dönem tabloları, mart ortasından ağustos ortasına kadar son yıllık tablolar, ağustos ortasından yıl sonuna kadar ise cari yılın altı aylık ara dönem tabloları kullanılır. Tedavülde bulunan ve henüz satılmamış borçlanma araçları limitten düşülür. Belirli bankalar için yüksek kredi derecelendirme notu hâlinde limitin artırılması mümkündür.
İhraç tavanı onayı
Uygulamada şirketler tek bir ihraç için değil, belirli bir süre içinde birden fazla tertip hâlinde satış yapmak üzere bir “ihraç tavanı” için SPK onayı alır. SPK bültenlerinde her hafta çeşitli şirketlerin borçlanma aracı ihraç tavanı başvurularının onaylandığı görülmektedir. Tavan içinde yapılan her satış için ayrıca ihraç belgesi veya izahname düzenlenir. SPK, onay sırasında teminat istenmesi, satışın yalnızca nitelikli yatırımcılara yapılması veya ihraç belgesinin geçerlilik süresinin kısaltılması gibi şartlar koyabilir.
Diğer kanunlardaki limitlerin uygulanmaması
m.31/2, KİT’lere ilişkin 233 sayılı KHK hükümleri ile il özel idareleri ve belediyelerin borçlanma limitleri dışında, diğer kanunlarda öngörülen ihraç limitlerinin uygulanmayacağını belirtir. Bu, TTK’daki eski tahvil ihraç sınırlamalarının sermaye piyasasında ihraç yapan şirketler için geçerli olmadığı anlamına gelir.
Borçlanma Araçlarının İhracında Süreç ve Yetkili Organ
Borçlanma aracı ihracı kural olarak şirketin genel kurulunun yetkisindedir. Ancak m.31/3, bu yetkinin esas sözleşme ile yönetim kuruluna süreli veya süresiz olarak devredilebileceğini öngörür. Uygulamada halka açık şirketlerin çoğunun esas sözleşmesinde bu yetki yönetim kuruluna verilmiştir. Bu yetki devri, kayıtlı sermaye sisteminde sermaye artırımı yetkisinin yönetim kuruluna verilmesine benzer. O sistemin işleyişi kayıtlı sermaye sistemi yazımızda anlatılmıştır.
Yetkili organ kararının içeriği
Yetkili organ kararında ihraç edilecek azami tutarın ve satış yönteminin (halka arz, halka arz edilmeksizin satış veya yurt dışı satış) belirtilmesi gerekir. Paya dönüştürülebilir veya değiştirilebilir tahvil gibi özel bir tür ihraç edilecekse bu tür kararda açıkça yazılmalıdır. Kararda yalnızca “borçlanma aracı” ifadesi kullanılmışsa başvurunun yalnızca tahvil ve finansman bonosu için yapıldığı kabul edilir.
Süreç adımları
- Yetkili organ kararının alınması,
- Gerekli finansal tabloların ve belgelerin hazırlanması,
- İhraç tavanı için SPK’ya başvuru ve SPK ücretinin ödenmesi,
- Halka arzda izahnamenin, halka arz edilmeksizin satışta ihraç belgesinin onaylanması,
- Satış, MKK’da kaydi ihraç ve gerekiyorsa borsada işlem görmeye başlama,
- Vade boyunca kupon ödemeleri ve vade sonunda itfa.
Borçlanma Araçlarının İhracında Halka Arz ve Nitelikli Yatırımcıya Satış
Borçlanma araçları iki temel yöntemle satılır. Birincisi halka arzdır. Bu yöntemde herkes araç satın alabilir ve SPK onaylı bir izahname yayımlanır. Halka arzın genel kuralları için halka arz yazımıza, izahnamenin içeriği için izahname yazımıza bakılabilir.
İkincisi halka arz edilmeksizin satıştır. İkincil kaynaklara göre bu satışlar yurt içinde yalnızca nitelikli yatırımcılara veya birim nominal değeri en az 100.000 TL olan tahsisli satış olarak yapılabilir. Bu yöntemde izahname yerine daha sınırlı bilgi içeren bir ihraç belgesi düzenlenir. Yatırımcıya tanınan koruma da buna paralel olarak daha sınırlıdır. Bu satış yönteminin ayrıntıları halka arz edilmeksizin ihraç yazımızda anlatılmıştır.
Nitelikli yatırımcıya satılan araçların riski
Uygulamada ödeme sorunu yaşanan finansman bonolarının önemli bir kısmı nitelikli yatırımcılara satılmış araçlardır. Yukarıda anılan İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında SPK, mahkemeye verdiği cevapta nitelikli yatırımcılara satılmak üzere ihraç edilmiş 50.000.000 TL nominal değerli finansman bonolarının vadesinde itfa edilemediğini bildirmiştir. Nitelikli yatırımcı sayılmak için gereken portföy büyüklüğünü sağlayan bireysel yatırımcılar, bu tür araçların riskleri konusunda çoğu zaman yeterince bilgilendirilmemektedir. Aracı kurumun ürünün yatırımcıya uygun olup olmadığını değerlendirme yükümlülüğü için uygunluk ve yerindelik testi yazımıza bakılabilir.
İhraççının ve Aracı Kurumun Yükümlülükleri
İhraççının yükümlülükleri
İhraççı, anapara ve kupon ödemelerini izahnamede veya ihraç belgesinde gösterilen tarihlerde yapmakla yükümlüdür. İkincil kaynaklara göre faiz ve ödeme esaslarında, kanuni zorunluluklar ve fiili imkânsızlıklar dışında değişiklik yapılamaz. Halka arz edilmeden ihraç edilen araçlarda ise yazılı onay veren yatırımcılar için değişiklik mümkündür. İhraççı ayrıca ödeme güçlüklerini ve yatırımcı haklarını etkileyen gelişmeleri KAP’ta kamuya açıklamak zorundadır.
İzahnamede veya ihraç belgesinde yanlış ya da eksik bilgi verilmesi, ihraççının ve izahnameyi imzalayanların sorumluluğunu doğurur. Bu sorumluluğun şartları için izahname sorumluluğu yazımıza, finansal tablolar ve KAP açıklamalarındaki yanlış bilgiden doğan sorumluluk için kamuyu aydınlatma belgelerinden doğan tazminat yazımıza bakılabilir.
Aracı kurumun yükümlülükleri
Borçlanma araçlarının satışına aracılık eden banka veya aracı kurum, yatırımcıyı ürünün riskleri hakkında bilgilendirmek, ürünün yatırımcının profiline uygun olup olmadığını değerlendirmek ve yatırımcıyı yanlış yönlendirmemekle yükümlüdür. Aracı kurumun, mali durumu bozulan bir ihraççının finansman bonosunu “mevduat gibi güvenli” diye pazarlaması yönlendirme sorumluluğunu doğurabilir. Bu konu aracı kurum yönlendirme sorumluluğu yazımızda anlatılmıştır. Sermaye piyasası araçlarının satış yöntemlerinin genel çerçevesi için sermaye piyasası araçlarının satışı yazımıza bakılabilir.
İzinsiz ihraç
SPK onayı olmadan borçlanma aracı niteliğinde araç ihraç ederek halktan para toplanması izinsiz faaliyettir. SPK bu durumda erişim engeli ve suç duyurusu dahil çeşitli tedbirlere başvurabilir. Bu tedbirler SPK izinsiz faaliyet tedbirleri yazımızda ele alınmıştır. Borç esaslı kitle fonlaması ise SPK’nın ayrı bir düzenlemesine tabidir ve kitle fonlaması nedir yazımızda anlatılmıştır.
Temerrüt ve Yatırımcının Hakları
İhraççı vadesinde anapara veya kupon ödemesini yapmazsa temerrüde düşer. Temerrüt hâllerinin neler olduğu izahnamede veya ihraç belgesinde gösterilir. Bir finansman bonosu davasında bilirkişi, temerrüdü ihraççının bonodan kaynaklı faiz ve anaparayı öngörülmüş tarihte ve muacceliyet kazanmak kaydıyla alacaklıya ödememesi olarak tanımlamıştır.
Borçlanma aracı sahipleri kurulu
7222 sayılı Kanun’la 2020’de eklenen m.31/A, borçlanma aracı sahiplerinin bir kurul oluşturarak ortak kararlar almasına imkân tanır. Bu kurul, temerrüt sonrasında borcun yeniden yapılandırılmasına karar verebilir. Kanuna göre yeniden yapılandırma kararı, aksine daha ağır bir nisap öngörülmedikçe nominal tutarın en az yarısını temsil eden sahiplerin olumlu oyuyla alınır ve olumlu oy vermeyenleri de bağlar. Temerrüt sonrasında hüküm ve şartların değiştirilmesi hâlinde başlatılmış takipler durur. Kurulun işleyişi, nisaplar ve azınlıktaki yatırımcının hakları borçlanma aracı sahipleri kurulu yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Teminatlı ihraçlar
m.31/B, borçlanma araçlarının belirli varlıklarla teminat altına alınmasına ve bu teminatın bir teminat yöneticisine devredilmesine imkân tanır. Temerrüt hâlinde teminat yöneticisi, herhangi bir ihtar veya mahkeme izni gerekmeksizin teminatı paraya çevirip bedelini yatırımcılar arasında paylaştırabilir. Bu yapının işleyişi teminat yöneticisi yazımızda, sermaye piyasası araçları üzerindeki teminatın genel rejimi ise sermaye piyasası araçları üzerinde teminat yazımızda anlatılmıştır.
Konkordato ve iflas
İhraççı konkordato talep ederse mahkemenin verdiği geçici mühlet süresince ihraççı aleyhine takip yapılamaz ve ihraççı mühletten önceki borçlarını ödeyemez. Ocak 2026’da bir ihraççı, konkordato geçici mühlet kararından önce ihraç ettiği finansman bonosunun ödemesini bu gerekçeyle yapmayacağını KAP’ta açıklamıştır. Konkordato sürecinde yatırımcı alacağını kaydettirmeli ve konkordato projesine ilişkin oylamaya katılmalıdır. İflas hâlinde ise teminatsız borçlanma aracı alacağı adi alacak olarak sıraya girer.
İcra Takibi ve MKK Belgesi
Ödeme yapılmazsa yatırımcı ihraççı aleyhine ilamsız icra takibi başlatabilir. İhraççı takibe itiraz ederse iki yol vardır: İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması veya genel mahkemede itirazın iptali davası.
MKK belgesi ve itirazın kaldırılması
m.31/4 uyarınca MKK’nın ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediğine dair düzenleyip hak sahibine verdiği belge, İİK m.68/1’deki belgelerden sayılır. Bu, yatırımcının itirazın kaldırılması yoluyla hızlı sonuç alabilmesini sağlar. Ancak Yargıtay bu imkânın şartlarını sıkı biçimde uygulamaktadır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, takip dosyasına MKK belgesi sunulmadan başlatılan bir takipte alacaklının bu belgeye ilk kez itirazın kaldırılması aşamasında dayanmasını yeterli görmemiş ve şu tespiti yapmıştır:
“Alacaklının takipte sunmadığı bir belgeye itirazın kaldırılması aşamasında dayanamayacağı kuralı gereğince alacaklı yanca ilk kez itirazın kaldırılması aşamasında sunulan belgenin takip konusu alacakla aynı ve kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren belge niteliğinde olduğunun kabulü mümkün değildir.” (Yargıtay 12. HD, E. 2024/891, K. 2024/5772, T. 04.06.2024)
Daire, kefillerin imzasını taşıyan itfa sözleşmelerinin de iki tarafa edim yükleyen sözleşmeler olduğunu ve alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğini belirterek itirazın kaldırılması talebinin reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Pratik sonuç açıktır: Yatırımcı, icra takibini başlatırken MKK belgesini takip dosyasına mutlaka eklemelidir.
İtirazın iptali davası
İtirazın kaldırılması yolu kullanılamazsa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır. Borçlanma aracından doğan alacaklar ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi, vadesinde ödenmeyen 120.000 TL nominal değerli finansman bonosuna ilişkin davada itirazın iptaline karar vermiş, alacak likit olduğu için yüzde 20 icra inkâr tazminatına hükmetmiştir. Mahkeme ayrıca, vadede ödeme yapılmadığı için kaynakta kesilemeyen yüzde 10 stopajın düşülerek faiz işletilmesini kabul etmiştir (İstanbul 16. ATM, E. 2018/910, K. 2019/1072, T. 03.12.2019). Karar ilk derece kararıdır. Para alacağına ilişkin ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Usul konuları için borsa uyuşmazlıklarının çözümü yazımıza bakılabilir.
Yönetim kurulunun sorumluluğu
Mali durumu ciddi biçimde bozulmuş olduğu hâlde yeni borçlanma aracı ihraç eden ve bunu kamuya açıklamayan ihraççının yönetim kurulu üyeleri, yatırımcının doğrudan zararından sorumlu tutulabilir. Bu sorumluluğun şartları halka açık şirketlerde yönetim kurulu sorumluluğu yazımızda anlatılmıştır.
Fon Portföyündeki Borçlanma Araçları
Bireysel yatırımcıların özel sektör borçlanma araçlarıyla en sık karşılaştığı yer yatırım fonlarıdır. Para piyasası fonları, borçlanma araçları fonları ve hatta bazı hisse senedi fonları portföylerinde özel sektör tahvili ve finansman bonosu bulundurabilir. İhraççı ödeme yapamazsa fon bu araçlar için karşılık ayırır ve fon fiyatı düşer. Ocak 2026’daki ödeme sorunlarında da bazı fonların yüzde 100’e varan karşılık ayırdığı ve bunun fon fiyatına yansıdığı açıklandı. Fon fiyatına yansıyan karşılık ve değerleme hataları için yatırım fonu fiyatlama hatası yazımıza bakılabilir.
Fon tasfiye edilse bile ihraççının fon portföyündeki borçlanma araçlarına ilişkin borcu sona ermez. Tasfiye memuru alacağı takip eder ve tahsil edilen tutarı pay sahiplerine dağıtır. Fon mal varlığı kurucudan ayrı olduğu için ihraççı, fona olan borcunu kurucudan olan alacağıyla mahsup edemez. Bu konunun ayrıntıları yatırım fonu tasfiyesi yazımızda ele alınmıştır.
Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin koruması, ihraççının ödeme yapamamasından doğan zararı kapsamaz. Merkez yalnızca aracı kurumun yatırımcıya nakit veya sermaye piyasası aracı iade yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde devreye girer. Kapsamı için Yatırımcı Tazmin Merkezi yazımıza bakılabilir.
Yatırımcı İçin Kontrol Listesi
- İhraççının mali durumu: Son finansal tablolar, borçluluk oranı ve nakit akışı incelenmelidir.
- Kredi derecelendirme notu: Varsa notun seviyesi ve son değişiklikler kontrol edilmelidir.
- Satış yöntemi: Aracın halka arz edilip edilmediği, yalnızca nitelikli yatırımcıya satılıp satılmadığı öğrenilmelidir.
- Teminat: Aracın teminatlı olup olmadığı ve teminat yöneticisinin kim olduğu sorulmalıdır.
- Getiri farkı: Piyasa faizinin çok üzerinde getiri vaat eden araçlar daha dikkatli incelenmelidir.
- KAP açıklamaları: İhraççının ödeme güçlüğü, konkordato veya yeniden yapılandırma açıklamaları takip edilmelidir.
- Temerrüt hâlinde: MKK belgesi alınmalı, icra takibi başlatılırken bu belge takip dosyasına eklenmeli ve borçlanma aracı sahipleri kurulu toplantıları izlenmelidir.
Mevzuata aykırı bir ihraç veya satış şüphesinde SPK’ya şikâyette bulunulabilir. Şikâyetin usulü SPK’ya şikâyet yazımızda anlatılıyor.
Sık Sorulan Sorular
Borçlanma araçlarının ihracı nedir?
Borçlanma araçlarının ihracı, bir şirketin tahvil veya finansman bonosu gibi araçları SPK’nın onayladığı tavan içinde yatırımcılara satarak borç para toplamasıdır. Yatırımcı şirketin ortağı değil alacaklısı olur.
Tahvil ile finansman bonosu arasındaki fark nedir?
Finansman bonosunun vadesi 365 günden kısa, tahvilin vadesi ise 365 günden uzundur. Finansman bonosu genellikle iskontolu satılır, tahvilde ise çoğunlukla belirli aralıklarla kupon ödemesi yapılır.
Bir şirket ne kadar borçlanma aracı ihraç edebilir?
İhraç edilebilecek toplam tutar, SPK’nın ihraççının niteliğine ve finansal tablolarına göre belirlediği limiti geçemez. Tedavüldeki borçlanma araçları bu limitten düşülür.
Borçlanma aracı ihracına kim karar verir?
Kural olarak genel kurul karar verir. Ancak bu yetki esas sözleşmeyle yönetim kuruluna süreli veya süresiz olarak devredilebilir.
Halka arz edilmeyen borçlanma araçlarını kimler alabilir?
Yurt içinde halka arz edilmeksizin yapılan satışlar yalnızca nitelikli yatırımcılara veya yüksek birim nominal değerli tahsisli satışlar şeklinde yapılabilir.
İhraççı ödeme yapmazsa ne olur?
İhraççı temerrüde düşer. Yatırımcı icra takibi başlatabilir, borçlanma aracı sahipleri kurulu yeniden yapılandırma kararı alabilir, teminatlı ihraçlarda teminat yöneticisi teminatı paraya çevirebilir.
MKK belgesi ne işe yarar?
MKK’nın ödeme yapılmadığına dair düzenlediği belge İİK m.68/1’deki belgelerden sayılır. Bu sayede ihraççının takibe itirazı icra mahkemesinde kaldırılabilir. Ancak belgenin takip başlatılırken takip dosyasına sunulması gerekir.
Takipte MKK belgesi sunmadım, sonradan sunabilir miyim?
Yargıtay’a göre alacaklı, takipte sunmadığı bir belgeye itirazın kaldırılması aşamasında dayanamaz. Bu durumda genel mahkemede itirazın iptali davası açılması gerekir.
Borçlanma aracı alacağı iflasta öncelikli midir?
Teminatsız borçlanma aracı alacağı adi alacaktır ve iflasta öncelik tanınmaz. Teminatlı ihraçlarda ise teminata konu varlıkların bedeli öncelikle borçlanma aracı sahiplerine dağıtılır.
İhraççı konkordato isterse ne olur?
Geçici mühlet süresince ihraççı aleyhine takip yapılamaz ve mühletten önceki borçlar ödenemez. Yatırımcı alacağını kaydettirmeli ve konkordato projesinin oylamasına katılmalıdır.
Fonumdaki tahvil ödenmezse ne olur?
Fon ödenmeyen tahvil için karşılık ayırır ve fon fiyatı düşer. Fon tasfiye edilse bile ihraççının borcu devam eder ve tahsil edilen tutar pay sahiplerine dağıtılır.
Borçlanma aracı uyuşmazlığında hangi mahkeme görevlidir?
İhraççıya karşı alacak davaları ve itirazın iptali davaları asliye ticaret mahkemesinde görülür. Dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. İtirazın kaldırılması ise icra mahkemesinden istenir.
Sonuç
Borçlanma araçlarının ihracı, şirketlerin banka kredisine alternatif finansman sağlamasının ve yatırımcıların mevduata alternatif getiri elde etmesinin önemli bir yoludur. Ancak yatırımcı ihraççının adi alacaklısıdır ve ihraççının ödeme gücüne bağlıdır. 2026 başındaki temerrütler, özellikle yüksek getiri vaat eden ve nitelikli yatırımcıya satılan araçlardaki riskleri somut olarak göstermiştir. Kanun koyucu MKK belgesi, borçlanma aracı sahipleri kurulu ve teminat yöneticisi gibi araçlarla yatırımcının elini güçlendirmiştir. Ancak bu araçlardan yararlanmak için usul kurallarına dikkat etmek gerekir.
Ödemesi yapılmayan bir borçlanma aracının sahibi, MKK belgesini almalı, icra takibini bu belgeyle başlatmalı, borçlanma aracı sahipleri kurulu süreçlerini izlemeli ve aracı kurumun satış sırasındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini değerlendirmelidir. Bu süreçte bir sermaye piyasası avukatı ile çalışmak, takip yolunun doğru seçilmesi ve hak kaybının önlenmesi bakımından önemlidir.
Yazar Avukat Fatih SEFER