Patent Verilmesine İtiraz: 6 Aylık Süre ve Gerekçeler

patent verilmesine itiraz, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından patent verilmesine karar verildikten sonra, üçüncü kişilerin patentin hukuka uygunluğunun yeniden incelenmesini talep edebildiği idari bir hukuki yoldur. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 99. maddesine göre itiraz, patentin verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde, gerekli ücret ödenerek ve kanunda belirtilen gerekçelerden en az birine dayanılarak yapılabilir. İtiraz sonucunda patent mevcut hâliyle korunabilir, değiştirilerek devam edebilir veya hükümsüz kılınabilir.

Patent verilmiş olması, buluşun patentlenebilirlik şartlarını kesin olarak taşıdığı anlamına gelmez. Patent verilmesine ilişkin olumlu inceleme raporuna rağmen, daha önce kamuya açıklanmış bir teknik doküman, buluş basamağını ortadan kaldıran bir teknik bilgi veya başvurunun ilk kapsamını aşan bir istem bulunabilir. Bu nedenle itirazın başarısı, yalnızca bir patentin geçersiz olduğunun ileri sürülmesine değil, ilgili istemlerin somut teknik delillerle ve kanuni gerekçelerle karşılaştırılmasına bağlıdır.

Patent Verilmesine İtiraz Nedir, Kimler İtiraz Edebilir?

Patent verilmesine itiraz, inceleme sonucunda verilen bir patentin, kanunda sınırlı olarak sayılmış nedenlerle TÜRKPATENT bünyesindeki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından yeniden değerlendirilmesini sağlayan idari başvurudur.

SMK m.99/1, bu hakkı üçüncü kişilere tanımıştır. Hüküm, itiraz edebilmek için belirli bir sektörde faaliyet gösterme, patent sahibiyle rekabet ilişkisi içinde bulunma veya patent nedeniyle doğrudan zarara uğrama şartı öngörmemektedir.

Dolayısıyla başka bir patent sahibi, rakip işletme, aynı teknik alanda araştırma yapan kişi veya patentin geçerliliğini sorgulayan diğer üçüncü kişiler, kanuni şartlara uygun olarak itirazda bulunabilir.

Ancak itiraz hakkının geniş bir kişi grubuna tanınması, herhangi bir nedenle yapılan itirazın kabul edileceği anlamına gelmez. İtirazın SMK m.99/1’de belirtilen hukuki sebeplerden en az birine dayanması, gerekçelendirilmesi ve delillerle desteklenmesi gerekir.

İtiraz hangi aşamada yapılır?

Bu itiraz yolu, patent başvurusunun yapıldığı veya başvurunun ilk kez yayımlandığı aşamada değil, patent verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından sonra işletilir.

SMK m.98/5 uyarınca, inceleme raporunda başvurunun ve buluşun kanuna uygun olduğu sonucuna ulaşılması hâlinde patent verilmesine karar verilir. Karar ve patent Bültende yayımlanır. SMK m.99’daki itiraz süresini başlatan işlem bu yayımdır.

Başvuru henüz sonuçlanmadan üçüncü kişilerin görüş sunması ise SMK m.97/2 kapsamında ayrı bir mekanizmadır. Bu aşamanın hukuki etkileri patent başvurusunun yayımlanması ve geçici koruma konusunda ele alınmaktadır.

Patent Verilmesine İtiraz Süresi Ne Zaman Başlar?

Patent verilmesine itiraz süresi, patentin verilmesi kararının TÜRKPATENT Bülteninde yayımlandığı tarihten itibaren altı aydır. Sürenin başlangıcı, patent başvuru tarihi, araştırma raporunun yayımlandığı tarih veya patent sahibinin karardan haberdar olduğu tarih değildir.

SMK m.99/1 ve Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.105/1 bu süreyi açıkça düzenlemektedir.

Somut dosyada süre hesabı yapılırken patent numarasının yanı sıra patent verilmesine ilişkin Bülten kaydı ve yayım tarihi kontrol edilmelidir. Bir patent başvurusunun daha önce başka bir tarihte yayımlanmış olması, patent verilmesine ilişkin yayımın yerine geçmez.

Altı aylık süre içinde hangi işlemler tamamlanmalıdır?

İtiraz eden, süresi içinde yalnızca patentin geçersiz olduğunu bildiren genel bir başvuru yapmakla yetinmemelidir. İtirazın kanuni gerekçelerini, bu gerekçeleri destekleyen belgeleri ve gerekli kimlik bilgilerini sunmalı; itiraz ücretini de süresinde ödemelidir.

SMK m.99/2 gereğince, itiraz ücretinin belirtilen sürede ödenmemesi veya itirazın yönetmelikte düzenlenen şartlara uygun olarak yapılmaması durumunda itiraz yapılmamış sayılır.

Bu sonuç, itirazın teknik yönden incelenip esastan reddedilmesinden farklıdır. Yapılmamış sayılan itirazda, patentin yenilik veya buluş basamağı şartlarını karşılayıp karşılamadığı konusunda esasa ilişkin bir kabul kararı verilmiş olmaz.

İtiraz ücreti için sabit bir tutarın esas alınması yerine, başvuru sırasında TÜRKPATENT’in güncel patent işlem ücretleri kontrol edilmelidir.

Patent Verilmesine Hangi Gerekçelerle İtiraz Edilebilir?

SMK m.99/1, patent verilmesine itiraz bakımından üç temel gerekçe grubu kabul etmektedir. Bunlar patent verilebilirlik şartlarının bulunmaması, buluşun yeterince açıklanmaması ve patent konusunun başvurunun ilk kapsamını aşmasıdır.

1. Patentin yenilik veya buluş basamağı şartını taşımaması

SMK m.82/1’e göre teknolojinin her alanındaki buluşlara, yeni olmaları, buluş basamağı içermeleri ve sanayiye uygulanabilir olmaları şartıyla patent verilir. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında patentlenebilirliğin dışında kalan konular ile patent verilemeyecek buluşlar düzenlenmiştir.

SMK m.83 ise yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik ölçütlerini açıklar.

Yenilik yönünden itiraz, patentin istemlerinde tanımlanan teknik konunun başvuru veya ilgili rüçhan tarihinden önce kamuya erişilebilir hâle gelmiş olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Önceki patent belgeleri, bilimsel yayınlar, teknik kataloglar ve diğer kamuya açık açıklamalar bu incelemede önem taşıyabilir.

Buluş basamağı yönünden itiraz ise buluşun ilgili teknik alandaki uzman kişi açısından tekniğin bilinen durumundan aşikâr şekilde çıkarılıp çıkarılamayacağına ilişkindir. Bir istemin yeni olması, mutlaka buluş basamağı içerdiği anlamına gelmez.

Bu iki ölçütün ayrıntılı değerlendirilmesi için patentte yenilik şartı ve patentte buluş basamağı konularının ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Örneğin daha önce yayımlanmış bir patent belgesinde, itiraz edilen patentin bağımsız isteminde yer alan bütün teknik özellikler doğrudan ve açık biçimde açıklanmışsa, bu belge yenilik yönünden önemli bir delil oluşturabilir. Buna karşılık önceki dokümanın belirli özellikleri açıklamaması hâlinde, yalnızca iki ürünün aynı amaca hizmet ettiğini söylemek yenilik bulunmadığını göstermeye yetmez.

Bir buluşta farklı bir teknik unsur bulunmasına rağmen, bu unsurun ilgili teknik alandaki uzman kişinin olağan bilgisiyle aşikâr biçimde elde edilebildiği ileri sürülüyorsa değerlendirme buluş basamağı yönünden yapılmalıdır.

2. Buluşun yeterince açıklanmamış olması

SMK m.92/1 uyarınca buluş, ilgili teknik alandaki uzman bir kişinin onu uygulayabilmesini sağlayacak biçimde yeterince açık ve tam olarak açıklanmalıdır.

Bu şart, patent belgesinin yalnızca ulaşılmak istenen sonucu açıklamasını değil, teknik çözümün uygulanabilmesini sağlayacak bilgileri içermesini gerektirir.

Örneğin bir patent, belirli bir üretim sonucuna ulaşılmasını sağlayan teknik yöntemi koruma altına aldığını ileri sürmesine rağmen, yöntemin uygulanması için zorunlu teknik koşulları açıklamıyorsa yeterli açıklama şartı bakımından sorun ortaya çıkabilir.

Ancak tarifnamede bir üretim örneğinin bulunmaması veya itiraz edenin açıklamaları anlamakta güçlük çekmesi tek başına bu şartın ihlal edildiğini göstermez. Değerlendirme, ilgili teknik alandaki uzman kişinin genel teknik bilgisi de dikkate alınarak yapılır.

Biyolojik materyalle ilgili buluşlarda SMK m.92/2-3 hükümlerindeki tevdi ve materyale erişilebilirlik koşulları ayrıca önem taşıyabilir.

3. Patentin başvurunun ilk kapsamını aşması

SMK m.99/1-c kapsamında itiraz, patent konusunun başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşmasına dayanabilir.

Patent başvurusu sırasında sunulan teknik açıklamalar ile daha sonra değiştirilen istemler, tarifname ve resimler arasında kapsam yönünden tutarlılık bulunmalıdır. Başvuru sonrasında yapılan değişiklikler, başlangıçta açıklanmamış yeni bir teknik konunun koruma kapsamına eklenmesini haklı kılamaz.

Örneğin ilk başvuruda yalnızca belirli bir mekanik bağlantı sistemi açıklanmışken, sonraki aşamada başlangıçtaki açıklamalardan çıkarılamayan farklı bir bağlantı mekanizmasının istemlere eklenmesi bu gerekçe bakımından tartışılabilir.

Patent bölünmüş bir başvuruya veya SMK m.110/3-b kapsamında yapılan başvuruya dayanıyorsa, kanunda belirtilen en önceki başvurunun ilk hâli de kapsam incelemesinde dikkate alınır.

Bu nedenle kapsam aşımı iddiasında yalnızca verilmiş patent metnine değil, başvurunun ilk belgelerine, değişiklik geçmişine ve ilgili önceki başvuru dosyalarına bakılması gerekir.

Patent sahipliğine ilişkin her uyuşmazlık bu itiraz yoluna girer mi?

Hayır. SMK m.99/1’deki itiraz nedenleri sınırlıdır. Patent sahibinin buluş üzerinde hak sahibi olmadığı iddiası, bu maddede bağımsız bir itiraz gerekçesi olarak düzenlenmemiştir.

Patent isteme hakkına sahip olunmadığı iddiası, şartlarına göre SMK m.138/1-ç ve m.109 hükümleri kapsamında gündeme gelebilir. Bu sorunun hak sahipliği ve dava boyutu buluş gaspı ve patent isteme hakkı konusunda ayrıca değerlendirilmelidir.

Patent Verilmesine İtiraz Başvurusu Nasıl Yapılır?

Patent verilmesine itiraz, TÜRKPATENT nezdinde yapılır. Kurumun elektronik işlemler için kullandığı EPATS sistemi üzerinden, üçüncü kişi işlemleri kapsamında patent verilmesi kararına itiraz süreci yürütülebilir.

Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.105/2 uyarınca yazılı itiraz aşağıdaki bilgileri içermelidir:

1. İtiraz edenin bilgileri: Kimlik ve iletişim bilgileri.
2. Vekil bilgileri: Vekil atanmışsa vekilin kimlik ve iletişim bilgileri.
3. Patent bilgileri: İtiraz edilen patentin numarası, buluş başlığı ve patent sahibinin kimlik bilgileri.
4. Gerekçeler ve deliller: İtirazın hangi kanuni nedenlere dayandığını açıklayan gerekçeler ile bunları kanıtlayan bilgi ve belgeler.
5. Ücret bilgisi: İtiraz ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi.

Bu unsurlar, dilekçenin yalnızca şeklen tamamlanması için değil, itirazın hangi patent ve hangi hukuki gerekçeler üzerinden inceleneceğinin belirlenmesi için de önemlidir.

İtiraz dilekçesinde nasıl bir hukuki ve teknik açıklama bulunmalıdır?

İtiraz dilekçesinde yalnızca “patent yeni değildir” veya “buluş basamağı yoktur” ifadelerinin kullanılması, teknik iddianın yeterli biçimde ortaya konulduğu anlamına gelmez.

Gerekçeli bir itirazın, somut dosyanın özelliklerine göre şu sorulara cevap vermesi beklenir:

• İtiraz patentin tamamına mı, yoksa belirli istemlerine mi yöneliktir?
• Hangi istemin hangi teknik özelliğine itiraz edilmektedir?
• İleri sürülen gerekçe SMK m.99/1’in hangi bendine dayanmaktadır?
• Tekniğin bilinen durumuna ilişkin hangi belgeler kullanılmaktadır?
• Bu belgelerin kamuya erişilebilirlik tarihleri nasıl gösterilmektedir?
• Önceki teknik belgeyle patent istemi arasındaki teknik ilişki nedir?
• Yeterli açıklama veya kapsam aşımı ileri sürülüyorsa eksiklik hangi belgelerle somutlaştırılmaktadır?

İtirazın birden fazla gerekçeye dayanması mümkündür. Ancak yenilik, buluş basamağı, yeterli açıklama ve kapsam aşımı iddiaları birbirinin yerine kullanılmamalı; her biri kendi hukuki şartları çerçevesinde açıklanmalıdır.

Patent İtirazında Teknik Deliller ve İstem Karşılaştırması

Patent verilmesine itiraz bakımından en önemli delillerden biri, patent istemlerini önceki teknik bilgilerle veya ilk başvuru belgeleriyle ilişkilendiren somut karşılaştırmadır.

SMK m.89/1’e göre patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir; istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır. Bu nedenle itiraz dosyasında yalnızca buluşun ticari adı veya piyasadaki ürün görünümü üzerinden değerlendirme yapılması yeterli olmayabilir.

Patent istemlerinin hukuki koruma sınırı, ayrı olarak patent istemlerinin yorumu ve koruma kapsamı başlığında incelenmektedir.

Önceki teknik belgeler nasıl kullanılmalıdır?

Yenilik itirazında, patentin belirli bir isteminde yer alan unsurların önceki bir teknik açıklamada bulunup bulunmadığı gösterilmelidir. Birden fazla belgedeki farklı unsurların bir araya getirilmesi ise yenilik incelemesiyle buluş basamağı incelemesi arasında önemli bir ayrım doğurur.

Buluş basamağı itirazında farklı teknik dokümanların birlikte değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Bununla birlikte bu belgelerin neden birlikte ele alınabileceği ve ilgili teknik alandaki uzman kişiyi iddia edilen çözüme hangi teknik gerekçelerle yönlendireceği açıklanmalıdır.

Delil olarak sunulan bir yayının yalnızca patent başvuru tarihinden eski bir belge numarası taşıması da her durumda yeterli değildir. Somut olayda belgenin ilgili teknik içeriğinin kamuya hangi tarihte erişilebilir hâle geldiği önem taşır. SMK m.83/3-5’te düzenlenen önceki tarihli fakat sonradan yayımlanan başvuruların özel etkisi ayrıca dikkate alınmalıdır.

Teknik karşılaştırma tablosu örneği

Varsayımsal olarak, bir patent isteminin mekanik bir kilitleme tertibatına ilişkin olduğu kabul edilsin. Önceki teknik belgelerle yapılacak incelemede aşağıdaki türde bir karşılaştırma kullanılabilir:

Bu örnek, farklılık bulunmasının otomatik olarak patentin geçerli olduğu veya önceki teknikte benzer unsur bulunmasının otomatik olarak patentin hükümsüzlüğünü gerektirdiği anlamına gelmediğini gösterir. Sonuç, istemlerin bütünü ve uygulanacak patentlenebilirlik ölçütlerine göre belirlenir.

Yargı kararlarında teknik değerlendirme

Ankara 5. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 16.06.2023 tarihli, E.2022/337, K.2023/319 sayılı kararında, SMK m.99 kapsamında üçüncü kişinin itirazı üzerine patentin tüm istemleri bakımından hükümsüzlüğüne ilişkin Kurum kararı yargısal denetime konu olmuştur.

Mahkeme, istemleri ve tekniğin bilinen durumunu bilirkişi incelemesiyle değerlendirmiş; buluşun yenilik şartını karşıladığını, ancak ilgili teknik alandaki uzman açısından aşikâr olan özellikler nedeniyle buluş basamağı içermediğini kabul ederek Kurum kararının iptali talebini reddetmiştir.

Bu ilk derece kararı, yenilik ile buluş basamağının birbirinden bağımsız değerlendirilmesi gerektiğinin somut bir örneğidir. Karar, tek başına bütün benzer patentlere uygulanabilecek değişmez bir sonuç veya yerleşik içtihat olarak değerlendirilmemelidir.

Patent İtirazı Nasıl İncelenir ve Hangi Kararlar Verilebilir?

SMK m.99/4-7, patent verilmesine yapılan itirazın incelenmesini ve Kurul tarafından verilebilecek kararları düzenler.

İtirazın yapılması, tek başına patentin hükümsüz hâle gelmesi veya patentin sağladığı korumanın kendiliğinden ortadan kalkması sonucunu doğurmaz. Bunun için yetkili merci tarafından itirazın değerlendirilmesi gerekir.

Patent sahibinin görüş bildirme hakkı

Kurum, yapılan itirazı patent sahibine bildirir. Patent sahibi, bildirimin kendisine yapıldığı tarihten itibaren üç ay içinde görüşlerini sunabilir veya patentte değişiklikler yapabilir.

İtirazın kapsamı, patent sahibinin savunması ve patentte yapılabilecek değişiklikler, Kurul tarafından birlikte değerlendirilir.

Patent sahibinin karşı görüşlerini hazırlaması, teknik dokümanlara cevap vermesi ve patent metnindeki olası değişiklikleri belirlemesi ayrı bir işlem aşamasıdır. Bu konu patent itirazına cevap ve patentte değişiklik talebi makalesinde ayrıntılı olarak incelenmektedir.

Kurul hangi kararları verebilir?

SMK m.99/5-7 çerçevesinde Kurulun değerlendirmesi sonucunda üç temel sonuç ortaya çıkabilir.

1. Patentin mevcut hâliyle devamı: Kurul patentin kanuna uygun olduğu görüşündeyse patent mevcut hâliyle devam eder.
2. Patentin değiştirilmiş hâliyle devamı: Yapılan değişiklikler sonucunda patentin kanuna uygun olduğu kanaatine varılırsa değiştirilmiş hâliyle koruma devam edebilir.
3. Patentin hükümsüzlüğü: Patent veya değiştirilmiş hâli kanuna uygun bulunmazsa Kurul hükümsüzlük kararı verebilir.

SMK m.99/6 kapsamında Kurul, patentin yalnızca bir kısmının kanuna uygun olduğu görüşüne varırsa patentin bu kısım itibarıyla devamına karar vererek patent sahibinden gerekli değişiklikleri yapmasını ister.

Bu durumda patent sahibinin, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde istenen değişiklikleri yapması gerekir. Değişikliklerin süresinde yapılmaması veya kabul edilmemesi hâlinde patentin hükümsüzlüğüne karar verilir.

SMK m.103/2 gereğince, itiraz sürecindeki patent değişikliklerinde patentin sağladığı korumanın kapsamının aşılmaması gerekir.

İtiraz sonucundaki nihai karar Bültende yayımlanır. Patentin değiştirilmiş hâliyle devamına karar verilmesi durumunda, patentin değiştirilmiş hâli de yayımlanır.

İtiraz sonucunda hükümsüzlük kararı verilirse ne olur?

SMK m.99/5 ve m.99/6, bu kapsamda verilen hükümsüzlük kararlarında SMK m.139’da düzenlenen sonuçların doğacağını belirtmektedir.

SMK m.139/1’e göre hükümsüzlük kararının sonuçları geçmişe dönük olarak etkili olur ve patent veya patent başvurusuna kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır. Bununla birlikte m.139/2-3’te önceki bazı kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar ile uygulanmış sözleşmeler bakımından özel hükümler bulunmaktadır.

Hükümsüzlüğün geçmişe etkisi ve sözleşmeler üzerindeki sonuçları, patent hükümsüzlüğünün sonuçları kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

Patent Verilmesine İtiraz ile Diğer Hukuki Yollar Arasındaki Farklar

Patent verilmesine itiraz, patent başvurusuna görüş sunulması, Kurum kararına itiraz ve mahkemede hükümsüzlük talep edilmesiyle aynı işlem değildir. Bu yolların başlangıç olayları, gerekçeleri ve hukuki sonuçları farklıdır.

Patent başvurusuna görüş sunulması ile farkı

SMK m.97/2 kapsamında üçüncü kişiler, patent başvurusunun yayımlanmasından itibaren buluşun patent verilebilirliğine ilişkin görüş sunabilir. Ancak bu görüşü sunan kişiler, söz konusu aşamada Kurum nezdindeki işlemlere taraf olamaz.

SMK m.99 kapsamındaki itiraz ise patentin verilmesi kararından sonra yapılır ve Kanunda belirtilen usulle Kurul incelemesine konu olur.

Patent ret kararına itiraz ile farkı

SMK m.100, m.99 hükümlerini saklı tutarak Kurumun diğer kararlarına karşı ilgili kişilerin, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde itiraz edebilmesini düzenler.

Patent verilmesi kararına karşı üçüncü kişilerin SMK m.99 uyarınca yaptığı altı aylık itiraz, genel Kurum kararlarına itiraz rejimindeki iki aylık süreyle karıştırılmamalıdır.

Patent başvurusunun reddedilmesi ve Kurum kararlarının yargısal denetimi, patent ret kararına itiraz ve YİDK kararının iptali konusunda ayrıca ele alınmaktadır.

Patent hükümsüzlüğü davası ile farkı

Patent verilmesine itiraz TÜRKPATENT bünyesinde yürütülen idari bir incelemedir. Patent hükümsüzlüğü davası ise SMK m.138’de öngörülen koşullarla mahkemede açılır.

SMK m.138/2 uyarınca mahkeme, m.99/3 veya m.99/7 kapsamındaki yayım yapılmadan önce, m.138/1’in (a), (b) ve (c) bentlerine dayanan hükümsüzlük talepleri hakkında karar veremez.

Dolayısıyla idari itiraz süreci ile hükümsüzlük davası arasındaki ilişki değerlendirilirken Kurumun nihai kararı ve ilgili Bülten yayımı dikkate alınmalıdır.

İdari itiraz süresinin geçmiş olması, tek başına SMK m.138 kapsamında mahkemede hükümsüzlük talep edilmesini bütünüyle ortadan kaldırmaz. Ancak davanın şartları, tarafları, sebepleri ve süresi ayrı olarak incelenmelidir. Ayrıntılı açıklamalar için patent hükümsüzlüğü davası konusuna bakılabilir.

Marka başvurusuna itiraz ile farkı

Patent verilmesine itiraz, marka başvurusunun yayımlanmasına yapılan itirazla aynı usule tabi değildir.

Marka başvurusuna itirazın hukuki dayanakları ve süreleri farklı olup marka başvurusuna itiraz makalesinde incelenmektedir. Patent bakımından SMK m.99’daki altı aylık süre ve özel itiraz gerekçeleri esas alınmalıdır.

Eski patentler ve geçiş hükümleri

6769 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi, Kanundan önce yapılan patent başvuruları ve önceki mevzuata göre verilmiş patentler açısından önemlidir.

Geçici m.1/2, Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvurularının kural olarak başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre sonuçlandırılmasını öngörür. Geçici m.1/4 ise önceki mevzuata göre verilmiş patentler bakımından SMK m.99’un uygulanmasını istisna tutmaktadır.

Bu nedenle eski tarihli bir patent hakkında altı aylık SMK m.99 itiraz yolunun mevcut olduğu varsayılmamalıdır. Öncelikle başvurunun tarihi, patentin hangi mevzuata göre verildiği ve geçiş hükümleri incelenmelidir.

Faydalı model belgelerinde aynı itiraz yolu uygulanır mı?

Faydalı model verilmesi süreci patentten farklıdır. SMK m.99’da düzenlenen, patent verilmesinden sonraki altı aylık idari itiraz mekanizması faydalı model verilmesi kararlarına aynı şekilde uygulanmaz.

Faydalı modelin hükümsüzlüğü, SMK m.144 kapsamında mahkeme tarafından değerlendirilebilir. Bu konu faydalı model hükümsüzlüğü davası kapsamında ele alınmaktadır.

Patent Verilmesine İtiraz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

1. Patent verildikten sonra üçüncü kişiler itiraz edebilir mi?

Evet. SMK m.99 uyarınca üçüncü kişiler, patent verilmesi kararının Bültende yayımlanmasından itibaren altı ay içinde, gerekli ücreti ödeyerek ve kanuni gerekçelere dayanarak itiraz edebilir.

2. Patent verilmesine itiraz süresi kaç aydır?

Süre altı aydır. Başlangıç tarihi patent başvurusunun yapıldığı gün değil, patent verilmesi kararının TÜRKPATENT Bülteninde yayımlandığı tarihtir.

3. Patent verilmesine itiraz için hangi deliller kullanılabilir?

İtiraz sebebine göre önceki patent belgeleri, teknik yayınlar, kamuya açıklanmış dokümanlar, başvurunun ilk tarifname ve istemleri, başvuruda yapılan değişiklikler ve teknik karşılaştırmalar kullanılabilir. Delilin ilgili istem ve kanuni gerekçeyle bağlantısı açıklanmalıdır.

4. Patentin bütün istemlerine itiraz edilmesi zorunlu mudur?

Hayır. İtirazın belirli istemlerdeki patentlenebilirlik veya açıklama sorunlarına dayandırılması mümkündür. Ancak itirazın konusu ve gerekçeleri açıkça gösterilmelidir. Kurul incelemesinde patentin mevcut hâliyle, değiştirilerek veya yalnız uygun bulunan kısmıyla devamı gündeme gelebilir.

5. Patent verilmesine yapılan itiraz patentin korumasını otomatik olarak kaldırır mı?

Hayır. İtirazın yapılması tek başına patentin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz. İtiraz, patent sahibinin görüşleri ve varsa değişiklik talepleri de değerlendirilerek Kurul tarafından karara bağlanır.

6. Altı aylık itiraz süresi kaçırılırsa patent artık hükümsüz kılınamaz mı?

Hayır. İdari itiraz süresinin geçmesi ile mahkemede açılabilecek hükümsüzlük davası farklı konulardır. SMK m.138’deki hükümsüzlük sebepleri ve dava koşulları mevcutsa mahkeme yolu ayrıca değerlendirilebilir.

7. TÜRKPATENT patent verilmesine yapılan itirazı kabul ederse ne olur?

Kurulun değerlendirmesine göre patentin değiştirilmiş hâliyle veya uygun bulunan kısmıyla devamına karar verilebilir. Patentin kanuna uygun olmadığı sonucuna varılması hâlinde ise SMK m.99 uyarınca hükümsüzlük kararı verilebilir.

Sonuç

Patent verilmesine itiraz, patentin verilmesinden sonraki aşamada teknik ve hukuki geçerliliğin yeniden değerlendirilmesini sağlayan, süreye ve belirli gerekçelere bağlı bir idari yoldur. SMK m.99 uyarınca üçüncü kişilerin altı aylık sürede itiraz ücretini ödeyerek patent verilebilirlik şartlarının bulunmadığını, buluşun yeterince açıklanmadığını veya başvurunun ilk kapsamının aşıldığını ileri sürmeleri mümkündür.

İtirazın değerlendirilmesinde patentin verilmesine ilişkin yayım tarihi, ilgili istemler, önceki teknik belgeler, açıklamaların yeterliliği ve başvuru değişikliklerinin geçmişi belirleyicidir. İdari itiraz ile hükümsüzlük davasının birbirinden ayrılması ve uygulanacak mevzuat döneminin doğru tespit edilmesi gerekir.

Patentlerin geçerliliği, itiraz gerekçelerinin değerlendirilmesi ve ilgili idari veya yargısal süreçler hakkında hukuki destek gerektiren durumlarda patent hukuku alanında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri kapsamında somut dosyanın teknik ve hukuki özellikleri birlikte incelenebilir.

Yazar Avukat Fatih Sefer