Marka Hakkının Kötüye Kullanılması

Marka hakkının kötüye kullanılması, tescilli bir markadan doğan yetkilerin gerçek bir ihlali önleme amacını aşarak başka bir işletmeyi baskı altına almak, müşterilerini yanıltmak veya ticari faaliyetini ölçüsüz biçimde engellemek için kullanılmasıdır. Marka sahibinin ihtarname göndermesi, şikâyette bulunması ya da dava açması tek başına hukuka aykırı değildir. Kötüye kullanımın belirlenmesinde hakkın kapsamı, ihlal iddiasının somut dayanağı, kullanılan ifadeler, başvurulan yöntemin amacı ve üçüncü kişiler üzerindeki etkisi birlikte değerlendirilir. Böyle bir iddiayla karşılaşan kişi, hem marka hakkına tecavüz bulunmadığını hem de karşı tarafın hak arama yetkisini dürüstlük kuralına aykırı kullandığını somut delillerle savunabilir.

Kötüye Kullanma Yasağının Hukuki Dayanağı

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.7, marka sahibine tescil kapsamındaki belirli kullanımları engelleme yetkisi verir. Bu yetki, marka hakkının kapsamı ve kanunda öngörülen sınırlar içinde kullanılır. Tescil, marka sahibine rakiplerinin bütün ticari faaliyetlerini denetleme, her benzer kelimeyi yasaklama veya üçüncü kişilere karşı doğrulanmamış ihlal iddialarını kesin hüküm gibi açıklama yetkisi tanımaz.

Genel sınır, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.2’deki dürüstlük kuralıdır. Hüküm, herkesin hakkını kullanırken dürüstlük kurallarına uymasını arar ve bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağını belirtir. Dolayısıyla marka tescilinin varlığı, hakkın hangi amaçla ve hangi yöntemle ileri sürüldüğünü yargısal denetimin dışında bırakmaz.

Burada iki farklı durumun karıştırılmaması gerekir. Kötü niyetli marka tescili, markanın başvuru veya tescil aşamasındaki amaca ve şartlara ilişkindir. Bu yazının konusu ise marka tescili geçerli olsa bile tescilden doğan yetkilerin sonradan kötüye kullanılmasıdır. Bir marka sahibi başvuruda iyi niyetli davranmış, fakat yıllar sonra ihtar veya şikâyet yetkisini hukuka aykırı biçimde işletmiş olabilir. Tersine, bir ihtarın haklılığı yalnızca marka sahibinin rakibine karşı sert bir tutum izlemesinden hareketle reddedilemez.

Meşru Hak Koruma ile Kötüye Kullanma Arasındaki Sınır

Marka sahibinin hakkını korumak için karşı tarafa ihlali bildirmesi, kullanımın durdurulmasını istemesi, delil toplaması ve gerektiğinde yargısal yollara başvurması hukuk düzeninin tanıdığı araçlardır. Bunların kötüye kullanma sayılması için sırf muhatabın rahatsız olması veya ticari ilişkilerinin etkilenmesi yeterli değildir. Açık bir dürüstlük ihlali, somut olayın özellikleriyle gösterilmelidir.

Değerlendirmede özellikle aşağıdaki sorular önem taşır:

• Hakkın dayanağı: İhtar veya talep, markanın sicildeki gerçek sahibi, tescil kapsamı ve ilgili tarihleriyle uyumlu mu?
• İhlalin makul temeli: Kullanılan işaretin, mal veya hizmetin ve piyasadaki sunumun ihlal oluşturabileceğini gösteren somut emareler var mı?
• Açıklamaların doğruluğu: Henüz tartışmalı bir iddia, mahkemece kesinleşmiş ihlal kararı varmış gibi sunuluyor mu?
• Muhatap seçimi: Önce doğrudan ilgili işletmeye başvurulması mümkünken müşterilerin veya bayilerin hedef alınmasının somut ve meşru bir nedeni bulunuyor mu?
• Ölçülülük: Talep, ihlal şüphesiyle ilgili kullanımları mı hedefliyor, yoksa farklı ve meşru faaliyetleri de durdurmayı mı amaçlıyor?
• Davranışın bütünü: Tek bir ihtar mı, yoksa reddedilen iddialara rağmen tekrarlanan ve piyasayı engellemeye yönelen sistematik girişimler mi söz konusu?

Bu ölçütler tek başına otomatik bir sonuç üretmez. Örneğin üçüncü kişiye ihtar gönderilmesi her durumda yasak değildir; taklit ürünleri bilerek satışa sunan bir dağıtıcı da ihlalle bağlantılı olabilir. Buna karşılık rakibin bütün müşterilerine delilsiz ve kesin suçlayıcı ifadeler gönderilmesi, somut duruma göre bilgilendirme amacını aşabilir. Tecavüz ihtarının içeriği ve ihtara cevap ayrı bir usul ve belge hazırlığı gerektirir.

Kötüye Kullanmanın Somut Görünümleri

Ölçüsüz veya yanıltıcı ihtarlar

Marka sahibinin ticari ilişki kurduğu kişileri ihlal iddiası hakkında bilgilendirmesi ile rakibin müşterilerine onun kesin biçimde suç işlediğini veya sahte ürün sattığını bildirerek ticari bağlarını kesmeye yöneltmesi aynı değildir. Özellikle tescil kapsamını aşan suçlamalar, eksik olguların kesin karar gibi aktarılması ve karşı tarafı gereksiz yere küçük düşüren ifadeler TTK m.54 ve m.55/1-a/1 kapsamında değerlendirmeye konu olabilir.

Müşteri ve bayi ilişkilerine müdahale

Marka tescili, tek başına rakibin müşterilerine yönelik genel bir satış yasağı koyma yetkisi vermez. Müşterilere yapılan bildirimlerde talep edilen ürünlerin gerçekten ihlalle bağlantılı olup olmadığı, yazının muhataplarda nasıl bir izlenim oluşturduğu ve mevcut ticari ilişkileri bozma amacı taşıyıp taşımadığı araştırılır. Bu nedenle, yalnızca ihtarnamenin gönderildiği kişi sayısına değil, içeriği ve dayandığı belgelere bakılır.

Dijital platformlara asılsız veya aşırı geniş başvurular

Bir pazaryerine veya çevrim içi hizmet sağlayıcıya marka ihlali şikâyetinde bulunulması da meşru hak koruma aracı olabilir. Ancak gerçek ihlal göstergesi bulunmadan rakibin bütün ürünlerinin kaldırılmasının istenmesi, markayla ilgisiz ürünlerin de hedef gösterilmesi veya belge içeriğinin yanıltıcı sunulması ayrı bir hukuki değerlendirmeyi gerektirir. Özellikle hangi ilanların, hangi marka tesciline ve hangi ürünlere dayanılarak şikâyet edildiği kayda alınmalıdır. E-ticarette marka hakkı ihlali ve satıcı sorumluluğu ile platforma özgü süreçler ayrıca incelenmelidir.

Şikâyet ve dava yollarının baskı amacıyla işletilmesi

İnandırıcı emarelere dayanan dava veya ceza şikâyeti başvurusu sırf reddedildiği için kötüye kullanma sayılmaz. Buna karşılık aynı olguların bilerek çarpıtılması, karşı tarafın meşru tescil ve satış belgelerinin göz ardı edilmesi, hukuki uyuşmazlığın ticari faaliyetleri durdurmak için araçsallaştırılması ve sonuçları bilindiği hâlde gereksiz müdahalelerin sürdürülmesi TMK m.2 bakımından önem kazanabilir.

Yargıtay Kararlarında Ölçüsüz İhtar ve Haklı Uyarı Ayrımı

Ölçüsüz ihtar ve haksız rekabet örneği: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 tarihli, E. 2024/6403, K. 2025/4566 sayılı kararında; önceki tarihli markalarını belirli ürün sınıflarında kullanan işletmeye ve müşterilerine, başka bir işletmenin 35. sınıftaki markasına dayanılarak ihtar gönderilmesi tartışılmıştır. İlk derece mahkemesi, davacıların kendi tescil kapsamlarındaki kullanımlarının davalı markasına tecavüz etmediğini, ihtarların ölçüsüz ve bilgilendirme amacını aşan ifadeler taşıdığını belirleyerek haksız rekabeti kabul etmiştir. Bölge adliye mahkemesinin bu kararı yerinde bulan hükmü Yargıtay tarafından onanmıştır. Kararın belirleyici yönü, tescilin bulunmasına rağmen somut kullanım, tescil kapsamı ve ihtarın dili arasında bağ kurulmasıdır.

Hukuka uygun ihtar örneği: Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 26.02.2024 tarihli, E. 2022/5173, K. 2024/1470 sayılı kararında ise marka sahibinin tescilli hakkına ilişkin delil tespiti yaptırdıktan sonra üçüncü kişilere gönderdiği uyarılar incelenmiştir. Somut dosyada iltibasa yol açan izinsiz kullanım ve buna ilişkin tespit dikkate alınarak ihtarların dürüstlük kuralına aykırı olmadığı sonucuna varılmış; haksız rekabet iddiasının reddi onanmıştır. Dolayısıyla müşterilere ihtar gönderilmiş olması tek başına kötüye kullanımın ispatı değildir.

Kararlar birlikte okunduğunda ulaşılan sonuç, ihtar veya şikâyetin biçimsel varlığından çok iddianın haklılık zemininin ve kullanılan yöntemin somut koşullar altında değerlendirilmesi gerektiğidir. Her iki uyuşmazlıkta da karar, tarafların belirli marka tescilleri ve kanıtlanan kullanım biçimleriyle sınırlıdır; başka bir olaya otomatik olarak taşınamaz.

Marka İhlali İddiasına Karşı Hukuki Savunmalar

Marka hakkının kötüye kullanıldığını ileri süren kişi, yalnızca karşı tarafın niyetini tartışmakla yetinmemelidir. Önce yöneltilen ihlal iddiasının maddi dayanağı, ardından hakkın kullanılma yöntemi ayrı ayrı incelenmelidir. Birinci inceleme, marka hakkına tecavüz davasındaki esas savunmaları; ikincisi TMK m.2 ve koşulları varsa haksız rekabet değerlendirmesini ilgilendirir.

Örneğin bir işletmenin ürününü tanımlamak amacıyla rakip markayı zorunlu ve dürüst biçimde kullanması, belirli koşullarda marka hukukunda dürüst kullanım istisnası kapsamında kalabilir. Orijinal ürünün hak sahibinin izniyle piyasaya sunulmasından sonraki satışında ise marka hakkının tükenmesi savunması gündeme gelebilir. Bunların her biri kendi kanuni şartlarına bağlıdır; sırf davacı sert bir ihtar gönderdi diye doğmuş sayılmaz.

Tecavüz davasında kullanmama def’i de ancak SMK m.29/2’nin gönderme yaptığı koşullarda ileri sürülebilir. Savunma bakımından sonraki tarihli bir marka tescilinin varlığı ise tek başına yeterli değildir; sonraki tarihli tescile dayanmanın sınırları SMK m.155 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Ayrıca, uzun süreli sessizliğe dayanılıyorsa sessiz kalma yoluyla hak kaybının özel şartları göz ardı edilmemelidir.

Kötüye Kullanma Nasıl İspatlanır?

TMK m.2’ye dayanmak, bütün marka taleplerini kendiliğinden geçersiz kılmaz. Açık kötüye kullanım iddiasını ileri süren taraf, bunu destekleyen olguları ortaya koymalıdır. Tecavüzün varlığı, kullanılan markanın kapsamı, karşı tarafın eylemleri ve tazminat talebinin koşulları ilgili usul ve ispat kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.

Uygulamada delillerin kronolojik ve karşılaştırılabilir bir dosyada toplanması önemlidir:

• Tescil ve kullanım kayıtları: Marka sicil örneği, tescil kapsamındaki mal ve hizmetler, başvuru ve öncelik tarihleri, gerçek kullanımın hangi ürün veya hizmetle bağlantılı olduğu.
• İhtar ve şikâyet belgeleri: Noter ihtarları, e-postalar, platform şikâyet metinleri, ekleri, gönderim tarihleri ve hangi müşterilere ulaştığı.
• İddianın doğruluğuna ilişkin belgeler: Satış faturaları, orijinallik veya tedarik kayıtları, ürün fotoğrafları, lisans ya da kullanım izni, varsa delil tespiti veya mahkeme kararları.
• Ticari etki: İhtar nedeniyle iptal edilen siparişler, müşterilerin yazılı dönüşleri, ilanların kaldırıldığı tarihler, stok ve sevkiyat kesintileri, iadeler ve belgelenmiş gelir kaybı.
• Tekrar ve bilgi durumu: Daha önceki açıklamalar, ihtara verilen cevaplar, karşı tarafa ulaştırılmış belgeler ve bunlara rağmen sürdürülen aynı iddialar.

İnternet ekran görüntüleri, ürün sayfaları veya çevrim içi yazışmalar zaman içinde değişebileceğinden, kaynağı ve tarihi belirlenebilir biçimde korunmalıdır. Özellikle kullanımın tartışıldığı hallerde marka uyuşmazlığında delil tespiti ile delillerin korunması arasındaki ayrım önemlidir. Zararın miktarını iddia etmek yerine sipariş kaybı ile haksız eylem arasındaki nedensellik bağının da gösterilmesi gerekir.

Haksız Tedbir, Şikâyet ve El Koyma İşlemleri

İhtiyati tedbire karşı savunma

SMK m.159, belirli koşullarda marka hakkına tecavüzü önlemeye yönelik ihtiyati tedbire imkân tanır. Bununla birlikte tedbir talebinde bulunanın haklılığı yaklaşık olarak ispat etmesi, istenen tedbirin konusunu ve nedenini somutlaştırması gerekir (HMK m.390/3). Tedbir, sırf marka belgesi sunulduğu için her türlü satışın süresiz engellenmesine yönelik genel bir yetki değildir. Teminat, uygulama ve itiraz sorunlarında SMK m.159/3 gereğince HMK hükümleri de dikkate alınır.

Karşı taraf dinlenmeden verilmiş tedbir kararına karşı HMK m.394 uyarınca itiraz edilebilir. Tedbir uygulanırken hazır olan kişi bakımından uygulamadan, hazır olmayan bakımından uygulama tutanağının tebliğinden itibaren bir haftalık süre öngörülür. İtirazda tedbirin koşulları, mahkemenin yetkisi ve teminat tartışılabilir; üçüncü kişiler için de kanundaki ayrı öğrenme esaslı süre geçerlidir. İtiraz, aksi yönde karar bulunmadıkça tedbirin icrasını kendiliğinden durdurmaz. Marka hukukunda ihtiyati tedbir şartları ve buna karşı usuli başvurular kendi koşullarıyla incelenmelidir.

Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle tazminat

HMK m.399’a göre lehine tedbir kararı verilen kişi, talep anında haksız olduğunun anlaşılması veya tedbirin kendiliğinden kalkması ya da itiraz üzerine kaldırılması durumlarında haksız tedbir nedeniyle doğan zararı tazminle yükümlü olabilir. Bu sorumluluk, salt TMK m.2’ye dayanan kötü niyet iddiasından farklı, özel kanuni koşulları bulunan bir yoldur. Somut zarar ile tedbir arasında uygun nedensellik bağı bulunmalıdır; sırf tedbirin kaldırılması bütün zarar kalemlerinin ispat edildiği anlamına gelmez.

Ceza şikâyeti ve arama-el koyma

Marka suçuna ilişkin şikâyet ve bunun sonucundaki arama veya el koyma işlemleri, hukuk mahkemesince verilen ihtiyati tedbirle aynı usule tabi değildir. Şikâyetin sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilmesi, tek başına şikâyet edenin kötü niyetini ispatlamaz. Bununla birlikte şikâyetin dayandığı maddi olguların bilinçli biçimde çarpıtılması, meşru ticari faaliyetlere gereksiz müdahale ve ortaya çıkan somut zarar, haksız fiil veya haksız rekabet sorumluluğunu gündeme getirebilir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 08.11.2019 tarihli, E. 2017/2988, K. 2019/2435 sayılı kararında; marka tesciline dayanılarak yürütülen şikâyet ve el koyma girişimlerinin somut koşullarda hak arama özgürlüğünün kötüye kullanılması ve haksız rekabet oluşturduğu yönündeki ilk derece değerlendirmesi uygun bulunmuştur. Bununla birlikte tazminat hesabındaki bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmediği için ilk derece hükmü kaldırılarak dosya yeniden yargılama için gönderilmiştir. Bu nedenle karar, belirli bir tazminat miktarının kesinleştiği biçiminde okunmamalıdır.

Başvurulabilecek Davalar ve Hukuki Talepler

Marka hakkının kötüye kullanıldığını düşünen tarafın başvurabileceği yollar, iddianın biçimine göre değişir. Her uyuşmazlıkta hem tecavüzün bulunmadığının tespiti hem haksız rekabet hem de tazminat istemek gerekli veya mümkün değildir.

• Mevcut bir tecavüz davasında savunma: İhlal koşullarının gerçekleşmediği, kanuni istisnaların bulunduğu ve ilgili talebin TMK m.2’ye aykırı biçimde ileri sürüldüğü açıklanabilir.
• Tecavüz bulunmadığının tespiti: Hukuki belirsizliğin giderilmesi gerekiyorsa SMK m.154 çerçevesindeki tecavüzün mevcut olmadığının tespiti davası gündeme gelebilir. Bu yolun kimlerce ve hangi aşamada kullanılabileceği özel şartlara bağlıdır.
• Haksız rekabetin durdurulması: Yanıltıcı veya gereksiz yere incitici ticari açıklamalar varsa TTK m.56 uyarınca haksızlığın tespiti, men’i, sonuçların kaldırılması ve gerektiğinde yanlış beyanların düzeltilmesi istenebilir. Marka ihlali ile haksız rekabetin ilişkisi bu taleplerin niteliğine göre ele alınmalıdır.
• Maddi ve manevi tazminat: Haksız rekabetten kaynaklanan maddi tazminatta kusur, zarar ve nedensellik bağı; manevi tazminatta ilgili kişilik hakkının zedelenmesi ve TBK m.58’in koşulları incelenir. Diğer haksız fiil taleplerinde TBK m.49-50 hükümleri gündeme gelebilir.
• Haksız tedbirin zararları: HMK m.399’un özel tazminat yolu, koşulları ve süresi ayrıca değerlendirilir. Ceza şikâyeti sonucunda gerçekleştirilen işlemlere aynı hüküm otomatik uygulanmaz.

TTK m.56’da öngörülen tespit ve önleme talepleri ile tazminatın koşulları aynı değildir. Bir açıklamanın haksız rekabet oluşturması için davacının mutlaka parasal zararını önceden hesaplamış olması gerekmeyebilir; fakat maddi tazminata hükmedilebilmesi için somut zarar ve sorumluluk koşulları ayrıca gösterilmelidir. Başvurulacak hukuki yol belirlenirken aynı zarar için mükerrer karşılık talep edilmesinden de kaçınılmalıdır.

Süreler, Görev ve Usul Ayrımları

Marka hakkının kötüye kullanılmasında bütün başvurulara uygulanan tek bir süre yoktur. Başvuru türüne göre farklı hükümler işler:

Bu süreler birbirinin alternatifi olarak rastgele seçilemez; talebin gerçek hukuki niteliği, öğrenme veya gerçekleşme tarihi ve varsa özel düzenleme esas alınır. Marka tecavüzünün kendisinden doğan taleplerde ise SMK m.157’nin TBK’ye yaptığı gönderme ayrıca dikkate alınır. Marka tecavüzünde zamanaşımı ile haksız rekabet ve haksız tedbir süreleri özdeş değildir.

SMK kapsamındaki marka hakkı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak fikrî ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde SMK m.156/1’de öngörülen görevlendirme sistemi uygulanır. Üçüncü kişinin sınai mülkiyet hakkı sahibine karşı açtığı davalarda SMK m.156/5’in yetki kuralı önem taşır. Bununla birlikte yalnız haksız rekabete veya bağımsız bir haksız fiile dayanan talebin görevi ve yetkisi kendi hukuki niteliğine göre belirlenmelidir. Konusu bir miktar para olan ve ticari dava niteliği taşıyan taleplerde TTK m.5/A çerçevesindeki dava şartı arabuluculuk da dava açılmadan önce değerlendirilmelidir.

Örnek Olay: Müşterilere Gönderilen İhtarlar

Varsayalım ki A işletmesi bir sözcük markasını yalnız belirli danışmanlık hizmetleri için tescil ettirmiştir. B işletmesi ise benzer sözcüğü, farklı nitelikteki fiziksel malların üzerinde ve kendi önceki tarihli markasının tescil kapsamına uygun biçimde kullanmaktadır. A, B’nin müşterilerine gönderdiği yazılarda mahkemece ihlal kesinleşmiş gibi ifadeler kullanmakta ve bütün alımların durdurulmasını istemektedir.

Bu durumda yalnız sözcük benzerliğine bakılmaz. Öncelikle markaların tarihleri, tescil edilen mal ve hizmetler, kullanımın ticari niteliği ve karıştırılma ihtimali incelenir. Ardından A’nın ihtarlarında dayandığı deliller, üçüncü kişilere aktardığı bilgilerin doğruluğu ve tüm alımların durdurulması talebinin gerçek ihlal ihtimaliyle orantısı değerlendirilir. B, bir yandan ihlal bulunmadığını ileri sürebilir; diğer yandan kanıtlanmamış suçlamaların müşterilere kesinleşmiş hüküm gibi duyurulduğunu gösteriyorsa haksız rekabet veya kötüye kullanım iddiasını ayrıca somutlaştırabilir.

Ancak örnek tersine çevrilip B’nin tescilli markayı iltibas yaratacak şekilde kullandığına ilişkin güçlü deliller bulunduğu varsayılırsa A’nın ilgili satıcılara ölçülü bir uyarı yöneltmesi meşru olabilir. Bu nedenle kötüye kullanım, sonuçtan değil olay tarihindeki hak durumundan, eldeki emarelerden ve başvurunun yöntemi ile içeriğinden hareketle belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Marka sahibinin ihtarname göndermesi tek başına kötüye kullanım mıdır?

Hayır. İhtarname, gerçek veya makul bir marka ihlali şüphesine karşı başvurulabilen meşru bir araçtır. İddianın dayanaksızlığı, muhatapların seçimi, kesin hüküm izlenimi veren yanıltıcı ifadeler ve ölçüsüz ticari baskı birlikte değerlendirildiğinde kötüye kullanım gündeme gelebilir.

Rakibin müşterilerine marka ihlali ihtarı gönderilebilir mi?

Somut koşullarda mümkün olabilir. Özellikle ihlalle bağlantılı ürünleri ticarete sunan kişiler bakımından hak sahibinin başvuru menfaati bulunabilir. Ancak müşterilere yönelik her genel tehdit veya doğrulanmamış suçlama hukuka uygun sayılamaz; içerik ve amaç değerlendirilir.

Ceza soruşturmasında takipsizlik veya beraat kararı çıkması şikâyeti kötü niyetli kılar mı?

Tek başına kılmaz. Şikâyet tarihinde makul olguların bulunup bulunmadığı, başvuranın bilgi durumu ve başvurunun amacının dürüstlük kurallarıyla bağdaşıp bağdaşmadığı ayrıca incelenir. Sonuç kararı, somut değerlendirmenin yalnızca bir unsurudur.

Tescilli marka sahibi dava açarsa kötüye kullanım savunması ileri sürülebilir mi?

Evet. TMK m.2’ye dayanılarak somut talebin açıkça kötüye kullanıldığı savunulabilir. Ancak bu iddia tek başına tecavüzün yokluğunu veya başka savunmaların gerçekleştiğini kanıtlamaz; markanın kapsamı ile tarafların eylemleri ayrıca tartışılır.

Haksız ihtiyati tedbir nedeniyle zarar istenebilir mi?

HMK m.399’un şartları gerçekleşmiş ve tedbir nedeniyle zarar doğmuşsa tazminat talep edilebilir. Özel bir yıllık zamanaşımı süresi ve zarar ile tedbir arasındaki nedensellik bağı ayrıca gözetilmelidir.

Pazaryerindeki satış ilanım marka şikâyetiyle kaldırılırsa ne yapabilirim?

Şikâyetin hangi tescile ve hangi ürünlere dayandığı, platform bildirimi, ürünün orijinalliğini gösteren belgeler ve ilanın kaldırılma süresi korunmalıdır. İhlal iddiasına karşı platform nezdindeki usule uygun açıklama ile gerektiğinde yargısal korunma yolları ayrı değerlendirilir.

Marka tescili geçerliyse hakkın kötüye kullanıldığından söz edilebilir mi?

Evet. Tescilin geçerliliği ile bu tescile dayanılarak kullanılan hukuki yetkilerin dürüstlüğü farklı sorunlardır. İhlal iddiasının sınırları aşan bir baskı aracına dönüşmesi, geçerli marka hakkı mevcutken de tartışılabilir.

Sonuç

Marka hakkının kötüye kullanılması, marka sahibinin her ihtarına veya açtığı her davaya yöneltilebilen soyut bir itiraz değildir. Hukuki değerlendirme; marka tescilinin kapsamına, gerçek kullanımın niteliğine, ihlal iddiasını destekleyen emarelere, ihtar ya da şikâyetin muhataplarına ve kullanılan yöntemin ticari sonuçlarına dayanmalıdır. Gerektiğinde tecavüzün bulunmadığına ilişkin savunma ile TMK m.2, TTK m.54-56 veya haksız tedbir hükümlerinden kaynaklanan talepler ayrı hukuki temeller üzerinde ele alınmalıdır.

Somut olayda hangi savunmanın ve başvurunun uygun olduğunun belirlenmesi için marka uyuşmazlığının hukuki değerlendirmesi ve hak koruma yolları bakımından tescil kayıtlarının, ihtarların, delillerin ve olası zararların birlikte incelenmesi gerekir.

Yazar Avukat Fatih Sefer